Hemoroid nədir?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Hemoroid: Növləri, Səbəbləri və Müasir Müalicə Metodları
Hemoroid, düz bağırsağın aşağı hissəsində və anal nahiyədə damarların genişlənməsi nəticəsində yaranan, həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərən bir sağlamlıq problemidir. Bu vəziyyət xalq arasında babasil olaraq da adlandırılır və müxtəlif formalarda özünü büruzə verir. Hemoroidin vaxtında diaqnoz qoyulması və düzgün müalicə edilməsi, fəsadların qarşısını almaq üçün olduqca vacibdir.
Hemoroidin Əsas Növləri
Hemoroid yerləşdiyi nahiyəyə və göstərdiyi simptomlara görə iki əsas qrupa bölünür:
1. Daxili Hemoroid
Daxili hemoroid, bağırsağın iç hissəsində yerləşir və adətən gözlə görünmür. Bu növün xüsusiyyətləri aşağıdakılardır:
- Genellikle ağrısız keçir, lakin bağırsaq hərəkətləri zamanı qanama müşahidə edilə bilər.
- Xəstəlik irəlilədikdə, düyünlər bağırsaq hərəkətindən sonra xaricə çıxa bilər (prolaps) və bu zaman ciddi ağrıya səbəb olar.
2. Xarici Hemoroid
Xarici hemoroid, anal dəliyin ətrafındakı dərinin altında yerləşir. Bu növ daha çox fiziki narahatlıq yaradır:
- Adətən ağrılı olur; qaşıntı, yanma və kəskin ağrı ilə müşahidə edilir.
- Hemoroid düyünləri qan laxtası ilə dolarsa (tromboz), ağrının şiddəti əhəmiyyətli dərəcədə artır.
Hemoroidin Yaranma Səbəbləri
Hemoroidin inkişafına səbəb olan bir çox faktor mövcuddur. Bu faktorlar anal nahiyədəki damarlara düşən təzyiqi artıraraq damarların genişlənməsinə yol açır:
- Qəbizlik: Bağırsaq hərəkətləri zamanı yaranan həddindən artıq gərginlik anal damarları zədələyir.
- Uzun müddət oturmaq: Xüsusilə oturaq həyat tərzi anal nahiyədə davamlı təzyiq yaradır.
- Ağır fiziki fəaliyyət: Ağırlıq qaldırmaq bədən üzərində həddindən artıq təzyiq formalaşdırır.
- Genetik meyl: Ailə üzvlərində hemoroid olan şəxslərdə bu risk daha yüksəkdir.
- Hamiləlik: Bu dövrdə artan təzyiq və hormonal dəyişikliklər əsas risk faktorlarındandır.
- Qidalanma vərdişləri: İri ölçülü və ya həddindən artıq ədviyyatlı qidalar hemoroid riskini artırır.
Hemoroidin Əlamətləri Nələrdir?
Hemoroid özünü müxtəlif klinik əlamətlərlə göstərir. Ən çox rast gəlinən simptomlar aşağıdakı cədvəldə ümumiləşdirilmişdir:
| Əlamət | Təsviri |
|---|---|
| Anal bölgədə ağrı | Düyünlər şişdikdə yaranan kəskin ağrı və ya təzyiq hissi. |
| Qanama | Bağırsaq hərəkətlərindən sonra müşahidə olunan parlaq qırmızı qan. |
| Qaşınma və Yanma | Anal dəlik nahiyəsində davamlı narahatlıq və göynəmə hissi. |
| Şişkinlik | Anal dəlikdə əllə hiss edilən və toxunulduqda ağrıyan düyünlər. |
Müalicə Yolları və İdarəetmə
Hemoroidin müalicəsi xəstəliyin dərəcəsinə görə fərqlənir. Müalicə üsulları üç əsas kateqoriyaya ayrılır:
Ev Şəraitində Qulluq
İlkin mərhələlərdə həyat tərzində edilən dəyişikliklər böyük əhəmiyyət kəsb edir:
- İlıq oturaq vannalar: Gündə 10-15 dəqiqə ilıq suda oturmaq nahiyəni rahatladır.
- Lifli qidalar: Tərəvəz, meyvə və tam taxıllar qəbizliyi aradan qaldırır.
- Bol su içmək: Nəcisin yumşalmasını təmin edərək damarların zədələnməsinin qarşısını alır.
Dərman Müalicəsi
Simptomları yüngülləşdirmək üçün həkim məsləhəti ilə aşağıdakılar istifadə edilə bilər:
- Topikal kremlər: Hidrokortizon, lidokain və təbii tərkibli şamlar.
- Ağrıkəsicilər: İbuprofen və ya asetaminofen tərkibli preparatlar.
Tibbi və Cərrahi Müdaxilə
Konservativ müalicə kifayət etmədikdə tətbiq olunan prosedurlar:
- Lastik bantla bağlama: Düyünlərin qan dövranını kəsmək üçün istifadə edilir.
- Skleroterapiya: Düyün daxilinə xüsusi dərman inyeksiyası.
- Cərrahi müdaxilə: Çox irəliləmiş və digər üsullara cavab verməyən hallarda tətbiq olunur.
Nəticə: Hemoroid, müalicə edilə bilən bir vəziyyətdir. Sağlam qidalanma və düzgün həyat tərzi ilə bu problemi idarə etmək mümkündür. Əgər əlamətlər ağırlaşarsa, mütləq peşəkar həkimə müraciət edilməlidir.
