Hemoroid: Nədir, Niyə Baş Verir və Əməliyyatsız Necə Müalicə Olunur?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Hemoroid Nədir? Əsas Anlayışlar və Növləri
Hemoroid, anal bölgədə yerləşən damarların müxtəlif səbəblərdən genişlənməsi və şişməsi nəticəsində yaranan yumşaq düyünlərdir. Bu patoloji vəziyyət zamanı qan dövranı pozulur, damarlar qabarıqlaşır və xəstədə ciddi narahatlıq hissi yaradır. Tibbi praktikada hemoroid əsasən iki qrupda təsnif edilir:
- Daxili hemoroid: Düz bağırsağın daxili hissəsində inkişaf edir. Adətən ağrısız keçsə də, defekasiya zamanı qanaxma ilə özünü büruzə verə bilər.
- Xarici hemoroid: Anus ətrafındakı dəri altında yerləşir. Bu növ daha çox ağrılı olur, qaşınma yaradır və bəzən daxilində qan laxtası toplanaraq trombozlu hemoroidə çevrilə bilər.
Əgər anal nahiyədə qanaxma, şişkinlik və ya kəskin narahatlıq hiss edirsinizsə, bu, hemoroidin ilkin göstəricisi ola bilər.
Hemoroidin Yaranma Səbəbləri Nələrdir?
Hemoroidin yaranmasının fundamental səbəbi anal bölgədəki damarlara düşən təzyiqin artmasıdır. Bu təzyiq damarların divarını zəiflədərək iltihablanmaya və genişlənməyə yol açır. Xəstəliyin tetikləyici amilləri aşağıdakı cədvəldə ümumiləşdirilmişdir:
| Səbəb Faktoru | Təsiri |
|---|---|
| Həzm Problemləri | Xroniki qəbizlik və ya ishal zamanı tualetdə həddindən artıq güc tətbiq etmək. |
| Həyat Tərzi | Uzun müddət oturaq vəziyyətdə qalmaq və fiziki aktivliyin azlığı. |
| Fizioloji Dəyişikliklər | Hamiləlik dövründə uşaqlığın anal bölgəyə etdiyi təbii təzyiq. |
| Qidalanma Vərdişləri | Lifli qidaların azlığı və yetərsiz maye qəbulu. |
| Fiziki Gərginlik | Ağır çəkilər qaldırmaq və ya qarın boşluğuna təzyiq edən işlər. |
| Artıq Çəki | Piylənmə nəticəsində bədənin aşağı hissəsinə düşən yükün artması. |
Hemoroidin Əməliyyatsız Müalicə Yolları
Hemoroidin bir çox mərhələsində cərrahi müdaxiləyə ehtiyac qalmadan, ev şəraitində tətbiq olunan üsullarla müsbət nəticə əldə etmək mümkündür. Effektiv müalicə üçün aşağıdakı strategiyalar izlənilməlidir:
1. Bağırsaq Hərəkətlərinin Tənzimlənməsi
Qəbizliyin qarşısını almaq müalicənin təməl daşıdır. Bunun üçün:
- Lifli qidalanma: Gün ərzində 30-40 qram lif (meyvə, tərəvəz, paxlalılar) qəbul edilməlidir. Ərik qurusu, gavalı və çia toxumu bağırsaqları yumşaltmaq üçün idealdır.
- Hidratasiya: Gündə 2-3 litr su içmək nəcisin yumşalmasını təmin edir.
- Tualet vərdişi: Ehtiyac yarandıqda gecikdirilməməli və tualetdə uzun müddət oturub güc tətbiq edilməməlidir.
2. Oturaq Vannaları (İlıq Su Hamamı)
Hər gün 10-15 dəqiqə ərzində tətbiq olunan ilıq su vannası qan dövranını sürətləndirir. Suyun içərisinə dəniz duzu və ya çobanyastığı ekstraktı əlavə etmək şişkinliyi və qaşınmanı daha sürətlə azaldır.
3. Təbii Yağlar və Bitki Mənşəli Vasitələr
- Aloe vera geli: İltihabəleyhinə təsiri ilə dərini sakitləşdirir.
- Zeytun və Kokos yağı: Antioksidant xüsusiyyətləri ilə hemoroid düyünlərinin kiçilməsinə kömək edir.
- Çay ağacı yağı: Antibakterial təsiri sayəsində infeksiya riskini azaldır.
4. Farmakoloji Dəstək
Əczaxanalarda satılan hidrokortizon və ya lidokain tərkibli kremlər ağrını kəsir. Fito-şamlar və rektal şamlar isə daxili iltihabı azaltmaq üçün effektivdir. Lakin bu məhsulları istifadə etməzdən əvvəl mütləq həkimlə məsləhətləşmək lazımdır.
5. Fiziki Aktivlik və İdman
Gündəlik 30-40 dəqiqəlik yürüşlər bağırsaq peristaltikasını stimullaşdırır. Xüsusilə Kegel məşqləri anal bölgədəki əzələləri və damar strukturunu gücləndirərək qan dövranını yaxşılaşdırır.
Nə Zaman Həkimə Müraciət Edilməlidir?
Ev şəraitində tətbiq olunan üsullar nəticə vermədikdə və ya aşağıdakı ağırlaşmalar yarandıqda təcili tibbi yardım vacibdir:
- Qanaxma davamlıdırsa və rəngi tünd qırmızı/qara çalardadırsa.
- Şiddətli ağrı və dözülməz şişkinlik mövcuddursa.
- Ev müalicəsinə baxmayaraq vəziyyət pisləşirsə.
Professional tibbi müdaxilə olaraq skleroterapiya, lazer terapiyası və ya zəruri hallarda cərrahi əməliyyat tətbiq oluna bilər.
Hemoroiddən Qorunma Strategiyaları
Hemoroidin təkrarlanmaması üçün bağırsaq sağlamlığını qorumaq şərtdir. Bol lifli qidalar qəbul etmək, hərəkətli həyat tərzi sürmək və həzm sistemini gücləndirmək üçün probiotiklərdən (yoğurt, kefir) istifadə etmək tövsiyə olunur.
Nəticə etibarilə; hemoroid əksər hallarda həyat tərzində edilən düzgün dəyişikliklərlə müalicə oluna bilən bir xəstəlikdir. Sağlam qidalanma və aktivlik bu problemin həllində ən böyük köməkçinizdir.
