Hemoroid: Nədir, Niyə Baş Verir və Əməliyyatsız Necə Müalicə Olunur?

Hemoroid Nədir? Simptomlar və Növləri

Hemoroid, anal bölgədə yerləşən damarların müxtəlif səbəblərdən genişlənməsi və şişməsi nəticəsində yaranan yumşaq düyünlərdir. Bu patoloji vəziyyət zamanı qan dövranı pozulur, damar divarları gərilir və nəticədə xəstədə ciddi narahatlıq hissi formalaşır. Anal nahiyədə qanaxma, şişkinlik və ya diskomfort hiss edirsinizsə, bu, hemoroidin ilkin göstəricisi ola bilər.

Hemoroid yerləşmə yerinə görə iki əsas qrupa bölünür:

• Daxili hemoroid: Düz bağırsağın daxili hissəsində inkişaf edir. Adətən ağrısız keçir, lakin defekasiya zamanı qanaxma ilə özünü büruzə verə bilər.
• Xarici hemoroid: Anusun ətrafındakı dəri altında yerləşir. Bu növ daha çox ağrı, qaşınma və bəzən tromboz (qan laxtası) ilə müşayiət olunur.

Hemoroidin Yaranma Səbəbləri Nələrdir?

Hemoroidin əsas yaranma mexanizmi anal bölgədəki damarlara düşən təzyiqin artmasıdır. Bu təzyiq damarların genişlənməsinə və iltihablanmasına yol açır. Xəstəliyin inkişafına təkan verən əsas faktorlar aşağıdakılardır:

• Xroniki qəbizlik və ya ishal: Tualet zamanı həddindən artıq güc tətbiq etmək damar strukturunu zəiflədir.
• Oturaq həyat tərzi: Xüsusilə tualetdə uzun müddət vaxt keçirmək damar təzyiqini kritik səviyyəyə qaldırır.
• Artıq çəki və piylənmə: Bədən çəkisinin çox olması çanaq nahiyəsindəki damarlara əlavə yük salır.
• Hamiləlik dövrü: Uşaqlığın böyüməsi anal bölgəyə birbaşa təzyiq edərək hemoroid riskini artırır.
• Qeyri-düzgün qidalanma: Az lifli qidalar qəbizliyə səbəb olaraq bağırsaq hərəkətlərini çətinləşdirir.
• Ağır fiziki yük: Ağır çəkilər qaldırmaq qarın daxili təzyiqi artıraraq damarları zədələyir.

Hemoroidin Əməliyyatsız Müalicə Yolları

Hemoroidin bir çox mərhələsində cərrahi müdaxiləyə ehtiyac qalmadan, ev şəraitində tətbiq olunan üsullarla effektiv nəticələr əldə etmək mümkündür. Budur ən təsirli əməliyyatsız müalicə metodları:

1. Qidalanma və Bağırsaq Rejiminin Tənzimlənməsi

Bağırsaq hərəkətlərini yüngülləşdirmək müalicənin təməl daşıdır. Bunun üçün aşağıdakı qaydalara əməl edilməlidir:

• Lifli qidalar: Gün ərzində 30-40 qram lif (meyvə, tərəvəz, paxlalılar) qəbul edilməlidir. Ərik qurusu, gavalı və çia toxumu qəbizliyi aradan qaldırmaqda çox faydalıdır.
• Hidratasiya: Gündə 2-3 litr su içmək nəcisi yumşaldır və ifrazı asanlaşdırır.
• Düzgün tualet vərdişi: Tualet ehtiyacı gecikdirilməməli və güc tətbiqindən qaçınılmalıdır.

2. İlıq Su Vannaları (Oturaq Vannalar)

Hər gün 10-15 dəqiqə ərzində tətbiq olunan ilıq su vannası qan dövranını sürətləndirir, şişkinliyi və qaşınmanı azaldır. Vannaya dəniz duzu və ya çobanyastığı ekstraktı əlavə etmək müalicəvi təsiri daha da gücləndirir.

3. Təbii Yağlar və Bitki Mənşəli Vasitələr

• Aloe vera geli: İltihabəleyhinə təsiri ilə qaşınmanı dərhal sakitləşdirir.
• Zeytun və kokos yağı: Antioksidant xüsusiyyətləri ilə hemoroid düyünlərinin kiçilməsinə kömək edir.
• Çay ağacı yağı: Antibakterial təsiri sayəsində infeksiya riskini azaldır.

4. Tibbi Kremlər və Şamlar

Apteklərdə satılan hidrokortizon və ya lidokain tərkibli kremlər ağrını kəsmək üçün effektivdir. Fito-şamlar isə həm iltihabı azaldır, həm də bağırsaq boşalmasını rahatlaşdırır. Lakin bu vasitələrdən istifadə etməzdən əvvəl mütəxəssis rəyi alınmalıdır.

5. Fiziki Aktivlik və Məşqlər

Gündəlik 30-40 dəqiqəlik yürüşlər bağırsaq peristaltikasını stimullaşdırır. Xüsusilə Kegel məşqləri pelvik döşəmə əzələlərini gücləndirərək anal bölgədə qan dövranını optimallaşdırır.

Nə Zaman Həkimə Müraciət Edilməlidir?

Ev şəraitində tətbiq olunan üsullar nəticə vermədikdə və ya aşağıdakı ağırlaşmalar yarandıqda dərhal həkimə müraciət edilməlidir:

Hemoroiddən Qorunma Strategiyaları

Hemoroidin təkrarlanmaması üçün bağırsaq sağlamlığını qorumaq şərtdir. Bunun üçün bol su içmək, lifli qidalara üstünlük vermək və hərəkətli həyat tərzi sürmək vacibdir. Həmçinin həzm sistemini dəstəkləmək üçün probiotik (yoğurt, kefir) qəbulu tövsiyə olunur.

Nəticə olaraq, hemoroid əksər hallarda həyat tərzində edilən dəyişikliklər və təbii üsullarla müalicə oluna bilən bir problemdir. Lakin şiddətli hallarda skleroterapiya, lazer və ya cərrahi müdaxilə üçün mütəxəssis yardımı qaçılmazdır.