Hipertiroidizmin əlamətləri hansılardır? Tirotoksikoz Hipertiroidizm nədir?
Hipertiroidizmin Əlamətləri
Hipertiroidizm müxtəlif sistemlərə təsir etdiyindən əlamətlər də çoxşaxəlidir. Ən çox rast gəlinən simptomlar aşağıdakılardır:
1. Maddələr Mübadiləsi ilə Əlaqəli Əlamətlər
Arıqlama:
Normal iştaha baxmayaraq, sürətli çəki itkisi.
Həddindən artıq tərləmə:
İstiyə həssaslıq və qeyri-adi dərəcədə tərləmə.
Tez aclıq hissi:
Maddələr mübadiləsinin sürətlənməsi nəticəsində.
2. Ürək-Damar Sistemi
Taxikardiya:
Sürətli ürək döyüntüsü (istirahət zamanı belə).
Yüksək qan təzyiqi.
Ürək ritm pozğunluqları:
Atrial fibrilasiya kimi problemlər.
3. Sinir Sistemi
Həyəcan və narahatlıq:
Artan stress və narahatlıq hissi.
Yuxusuzluq:
Sakitləşməkdə çətinlik və yuxu problemləri.
Titrəmə:
Əllərdə və ya bədənin digər nahiyələrində titrəmə.
4. Həzm Sistemi
Diareya və ya tez-tez nəcis ifrazı:
Bağırsaq hərəkətlərinin artması.
Qarın sancıları.
5. Dəri və Saç
Dərinin nazikləşməsi və həssaslığı:
Dəri isti və nəmli ola bilər.
Saç tökülməsi və nazikləşmə:
Saçlar həssaslaşır və zəifləyir.
6. Göz Əlamətləri (Graves Xəstəliyi ilə Əlaqəli)
Egzoftalmiya (gözlərin irəli çıxması):
Xüsusilə Graves xəstəliyi zamanı.
Göz qızartısı və qıcıqlanma.
İkili görmə və ya görmə problemləri.
7. Menstrual Dövr və Cinsi Sağlamlıq
Menstrual dövrün pozulması:
Aybaşının azalması və ya dayanması.
Cinsi istəyin azalması (libido itməsi).
8. Əzələ və Sümük
Əzələ zəifliyi:
Xüsusilə qol və bud əzələlərində zəiflik.
Sümük əriməsi (osteoporoz):
Həddindən artıq tiroid hormonları sümük sıxlığını azalda bilər.
Tirotoksikoz Hipertiroidizm Nədir?
Tirotoksikoz, qanda yüksək səviyyədə tiroid hormonunun (T3 və T4) olmasını ifadə edir və hipertiroidizmin ağır bir formasıdır. Tirotoksikoz, hipertiroidizmdən başqa səbəblərlə də yaranabilir (məsələn, tiroid toxumasının iltihabı və ya tiroid hormonlarının həddindən artıq qəbulu).
Tirotoksikozun Əlamətləri
Həddindən artıq sinirlilik və həyəcan.
Çox yüksək ürək döyüntüsü.
Həddindən artıq tərləmə və istilik hissi.
Sürətli çəki itkisi.
Huşun itməsi və ya zəhərlənmə vəziyyətləri (ağır hallarda).
Hipertiroidizmin Səbəbləri
Graves Xəstəliyi:
Tiroidin həddindən artıq stimullaşdırılmasına səbəb olan autoimmun xəstəlik.
Tiroid Nodulları:
Qalxanabənzər vəzdə həddindən artıq hormon istehsal edən düyünlər.
Tiroid İltihabı (Tireoidit):
Tiroid toxumasının iltihabı hormonların sərbəst buraxılmasına səbəb ola bilər.
Tiroid Hormonlarının Həddindən Artıq Qəbulu:
Həddindən artıq hormon əlavələrinin qəbulu.
Genetik Faktorlar:
Ailədə tiroid problemləri olan insanlarda risk daha yüksəkdir.
Hipertiroidizmin Diaqnozu
Qan Testləri:
T3 və T4 səviyyələri yüksək.
TSH (tiroid stimullaşdırıcı hormon) səviyyəsi aşağı.
Radioaktiv Yod Testi:
Tiroidin hormon istehsal sürətini təyin etmək üçün.
Ultrasəs və ya MRI:
Tiroidin quruluşunu və düyünləri yoxlamaq üçün.
Antikor Testləri:
Graves xəstəliyi və digər autoimmun xəstəlikləri təyin etmək üçün.
Hipertiroidizmin Müalicəsi
1. Dərman Müalicəsi
Antitiroid Dərmanlar:
Tiroid hormonlarının istehsalını azaldır (məsələn, metimazol, propiltiyourasil).
Beta-Blokerlər:
Ürək döyüntüsünü və digər simptomları idarə edir.
2. Radioaktiv Yod Müalicəsi
Tiroid toxumasını məhv edərək hormon istehsalını azaldır.
Hamiləlik zamanı istifadə edilmir.
3. Cərrahi Müdaxilə
Tiroidin tam və ya qismən çıxarılması.
Əsasən düyünlər və ya böyük tiroid vəzi olan xəstələr üçün.
4. Pəhriz və Həyat Tərzi
Yod qəbuluna nəzarət (xüsusilə radioaktiv yod müalicəsindən sonra).
Stressi azaltmaq və düzgün yuxu rejimi.
Nəticə
Hipertiroidizm ciddi, lakin idarə edilə bilən bir vəziyyətdir. Tirotoksikozun inkişafından qaçmaq və simptomları idarə etmək üçün erkən diaqnoz və düzgün müalicə vacibdir. Əgər yuxarıda qeyd olunan əlamətlərdən hər hansı biri varsa, endokrinoloqa müraciət etmək tövsiyə olunur. Düzgün müalicə ilə bu vəziyyəti uğurla idarə etmək mümkündür.