Hipofiz vəzi pozuntusu
Hipofiz Vəzi Pozuntularının Növləri
Hipofiz Adenoması:
Hipofiz vəzində yaranan iyi xassəli şişlərdir. Bu şişlər hormon istehsalını artıra və ya azalda bilər.
Simptomlar hormonların artması (hipersekresiya) və ya azalması (hiposekresiya) ilə əlaqəlidir.
Müalicə adətən cərrahiyyə, radiasiya terapiyası və ya dərmanlarla hormon səviyyələrini tənzimləməkdir.
Hipopituitarizm:
Hipofiz vəzinin kifayət qədər hormon istehsal etməməsidir.
Səbəblər arasında şiş, travma, infeksiya və ya immunla əlaqəli zədələnmələr ola bilər.
Simptomlar cinsi işləv pozuntuları, çəki itirilməsi, zəiflik, yorğunluq və çəki dəyişiklikləri kimi müxtəlifdir.
Müalicə hormon replasman terapiyasını əhatə edir.
Hipofiz Apopleksiyası:
Hipofiz vəzində qanaxma və ya şişlərin qəfil şişməsi ilə xarakterizə olunan nadir, təcili tibbi vəziyyətdir.
Baş ağrısı, görüş itkisi, şüur itirilməsi və hətta koma kimi ciddi simptomlar yarada bilər.
Dərhal cərrahi müdaxilə tələb edə bilər.
Simptomlar və Təsirlər
Hipofiz vəzi pozuntularının simptomları, təsirlənən hormonlara bağlıdır. Mümkün simptomlar:
Baş ağrıları və görüş problemləri (xüsusilə adenomalar böyüdükcə)
Cinsi işləv və reproduktiv sağlamlıqda problemlər
Böyümə və inkişafda ləngimə
Bədən tüklərinin itirilməsi
Yorğunluq və zəiflik
Dəri, saç və dırnaqlarda dəyişikliklər
Diaqnoz və Müalicə
Diaqnoz:
Hormon səviyyələrinin qan testləri
MRI və CT kimi görüntüləmə testləri hipofiz vəzindəki dəyişiklikləri aşkar edə bilər.
Müalicə:
Hormon replasman terapiyası, hipofiz vəzinin kifayət qədər istehsal etmədiyi hormonları əvəz etmək üçün.
Hipofiz şişləri üçün cərrahiyyə, radiasiya terapiyası və ya dərman müalicəsi.
Təcili hallarda, məsələn, hipofiz apopleksiyası zamanı dərhal cərrahi müdaxilə.
Hipofiz vəzi pozuntuları müxtəlif səbəblərdən baş verə bilər və bir çox sağlamlıq problemlərinə yol aça bilər. Belə bir şübhə varsa, dərhal endokrinoloji məsləhət almaq və lazımi testlərdən keçmək vacibdir.