Kortizol hormon yüksəkliyi (CUSHİNG xəstəliyi)

Cushing sindromunun əsas səbəbləri aşağıdakılar ola bilər:

Kuşinq xəstəliyi: Bu vəziyyət hipofiz vəzində yerləşən və kortizolun ifrazını tənzimləyən ACTH hormonunun həddindən artıq ifrazı nəticəsində yaranır.

Hipofiz vəzi həddindən artıq ACTH, böyrəküstü vəzilər isə kortizol istehsal edir.

Dərmanlar: Bəzi dərmanlar uzun müddət istifadə edildikdə Cushing sindromuna səbəb ola bilər. Kortizol kimi dərmanlar, xüsusən də kortikosteroidlər bu riski daşıyır.

Adrenal şişlər: Nadir hallarda böyrəküstü vəzilərdə olan şişlər kortizolun həddindən artıq istehsalına səbəb ola bilər.

Cushing sindromunun simptomları aşağıdakıları əhatə edə bilər:

Həddindən artıq çəki artımı, xüsusən də gövdə və üz nahiyəsində piylənmə (məsələn, camış donqarı)

Üzdə yuvarlaq və şişkin görünüş (ay üzü)

Bədəndə bənövşəyi ləkələr və dərinin incəlməsi

Əzələ zəifliyi və sümüklərin incəlməsi (osteoporoz)

Yüksək qan təzyiqi və diabet kimi metabolik problemlər

Depressiya, narahatlıq və digər psixoloji problemlər

Qıcıqlanma və yaddaş problemləri

Cushing sindromunun diaqnozu kortizol səviyyələrinin ölçülməsi, qan testləri, sidik testləri və görüntüləmə tədqiqatları kimi üsullarla aparılır. Diaqnoz qoyulduqdan sonra müalicə variantları xəstənin səbəbi və simptomlarının şiddətindən asılı olaraq dəyişə bilər. Müalicə variantları cərrahiyyə, dərman və radioterapiya ola bilər. Xəstəliyin səbəbi Kuşinq xəstəliyidirsə və hipofizdən qaynaqlanırsa, hipofiz vəzinin cərrahi yolla çıxarılması tələb oluna bilər. Dərman kortizol səviyyələrini tənzimləməyə kömək edə bilər. Bu müalicə variantları ilə Cushing sindromu nəzarət altına alına və simptomlar yüngülləşdirilə bilər. Cushing sindromu erkən diaqnoz və düzgün müalicə ilə idarə oluna bilər. Buna görə də, simptomlardan şübhələnən insanların bir tibb işçisinə müraciət etmələri və lazım olduqda bir mütəxəssis endokrinoloqa müraciət etmələri vacibdir.