Kawasaki xəstəliyi nədir?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Kawasaki Xəstəliyinin Səbəbləri Nələrdir?
Kawasaki xəstəliyinin dəqiq yaranma səbəbi hələlik tibb elminə tam məlum deyil. Lakin mütəxəssislər xəstəliyin inkişafında müəyyən amillərin mühüm rol oynadığını ehtimal edirlər. Bu amillər sırasına genetik meyillilik, immunitet sisteminin həddindən artıq reaksiyası və müxtəlif viral və ya bakterial infeksiyalar daxildir.
Qeyd etmək vacibdir ki, bu xəstəlik yoluxucu deyil və bir insandan digərinə keçmir. Xəstəliyin patogenezi əsasən orqanizmin daxili reaksiyaları ilə əlaqələndirilir.
Kawasaki Xəstəliyinin Əlamətləri
Kawasaki xəstəliyi klinik olaraq iki əsas mərhələdə özünü büruzə verir. Hər bir mərhələ özünəməxsus simptomlar kompleksi ilə xarakterizə olunur:
1. Erkən Mərhələ (İlk 1-2 həftə)
Xəstəliyin ilkin dövründə müşahidə olunan kəskin əlamətlər aşağıdakılardır:
- Yüksək hərarət: 39°C və ya daha yüksək olan, ən azı 5 gün davam edən qızdırma.
- Gözlərdə qızartı: İltihablı gözlər (irin ifrazatı olmadan gözün ağ hissəsinin qızarması).
- Ağız boşluğu dəyişiklikləri: Dilin qırmızı və "çiyələk kimi" görünüş alması, dodaqların qızarması və çatlaması.
- Dəri səpgiləri: Bədənin müxtəlif nahiyələrində, xüsusilə əllər, ayaqlar, sinə və qarında müşahidə olunan səpgilər.
- Şişkinlik: Əllərin və ayaqların qızarması və şişməsi.
- Limfa düyünləri: Boyun nahiyəsindəki limfa düyünlərinin böyüməsi.
2. Sonrakı Mərhələ (2-4 həftə)
Xəstəlik irəlilədikcə aşağıdakı simptomlar meydana çıxa bilər:
- Dəri soyulması: Xüsusilə əl və ayaq barmaqlarında dərinin soyulması.
- Oynaq ağrıları: Hərəkət məhdudiyyətinə səbəb olan ağrılar.
- Həzm sistemi problemləri: Qarın ağrısı, ishal və ya qusma.
- Ürək-damar ağırlaşmaları: Koronar arteriyalarda genişlənmə və ya anevrizma kimi ciddi fəsadlar.
Diaqnozun Qoyulması
Kawasaki xəstəliyinin diaqnozu üçün xüsusi bir laborator analiz mövcud deyil. Həkimlər diaqnozu əsasən klinik əlamətlərə və simptomların ağırlıq dərəcəsinə əsasən qoyurlar. Bununla belə, diaqnozu dəqiqləşdirmək və digər ehtimalları istisna etmək üçün aşağıdakı testlərdən istifadə olunur:
| Testin Adı | Məqsədi |
|---|---|
| Qan və Sidik Analizi | İltihabın səviyyəsini yoxlamaq |
| EKQ (Elektrokardioqramma) | Ürəyin elektrik aktivliyini ölçmək |
| Ürək Ultrasonoqrafiyası | Koronar arteriyaların vəziyyətini qiymətləndirmək |
Müalicə Üsulları
Kawasaki xəstəliyi vaxtında müalicə edilmədikdə, ürək damarlarında ciddi və qalıcı fəsadlara yol aça bilər. Müalicə prosesi adətən stasionar şəraitdə, xəstəxanada aparılır və aşağıdakı metodları əhatə edir:
- İmmun qlobulin (IVIG) infuziyası: İltihabı sürətlə azaltmaq və ürək fəsadlarının qarşısını almaq üçün tətbiq edilir.
- Aspirin: İltihabı və qan laxtalanma riskini azaltmaq məqsədilə istifadə olunur (Uşaqlarda yalnız həkim nəzarəti altında verilməlidir).
- Kortikosteroidlər: İmmun qlobulin terapiyası yetərli olmadıqda köməkçi vasitə kimi istifadə edilə bilər.
Proqnoz və Profilaktik Tədbirlər
Vaxtında və düzgün müalicə ilə uşaqların böyük əksəriyyəti tamamilə sağalır və heç bir ciddi fəsad qalmır. Lakin müalicə gecikdirildikdə koronar arteriya problemləri və uzunmüddətli ürək xəstəlikləri riski artır.
Xəstəliyin səbəbi tam məlum olmadığı üçün spesifik bir profilaktika (qorunma) üsulu yoxdur. Əsas profilaktik tədbir uşaqlarda davamlı hərarət və yuxarıda qeyd olunan əlamətlər müşahidə edildiyi təqdirdə vaxt itirmədən peşəkar həkimə müraciət etməkdir.
