Əllərin və ayaqların uyuşması
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Əllərin və Ayaqların Uyuşması: Paresteziya Nədir?
Əllərin və ayaqların uyuşması, tibbi dildə paresteziya olaraq adlandırılır. Bu vəziyyət, sinirlərin zədələnməsi və ya funksiyasını düzgün yerinə yetirə bilməməsi nəticəsində yaranan dəri hissinin itirilməsidir. Paresteziya özünü iynə sancması, yanma, sancma və ya qaşınma kimi müxtəlif hisslərlə büruzə verə bilər.
Uyuşma bədənin həm bir, həm də hər iki tərəfində müşahidə oluna bilər. Bu hiss bəzən yalnız bir barmağı, bəzən isə bütün əl və ya ayaq barmaqlarını əhatə edir. Paresteziya müxtəlif xəstəliklərin və ya travmaların simptomu kimi ortaya çıxan ciddi bir vəziyyətdir.
Əllərin və Ayaqların Uyuşmasının Əsas Səbəbləri
Paresteziyaların yaranmasına səbəb olan bir çox fərqli tibbi vəziyyət mövcuddur. Aşağıdakı cədvəldə uyuşmaya səbəb olan ən geniş yayılmış amillər qeyd olunmuşdur:
| Səbəb Kateqoriyası | Əsas Xəstəliklər və Vəziyyətlər |
|---|---|
| Xroniki Xəstəliklər | Diabet (Diabetes mellitus), Aşağı qan şəkəri (Hipoqlikemiya), Alkoqolizm |
| Sinir Pozğunluqları | Karpal tunel sindromu (CTS), Torakal axın sindromu, Periferik sinir xəstəlikləri |
| İltihabi Vəziyyətlər | Romatoid artrit |
| Travmalar | Onurğa beyni zədələnmələri, Qamçı zədəsi (məsələn, təhlükəsizlik kəmərsiz qəza zamanı) |
| Digər Amillər | B12 vitamini çatışmazlığı, Sinir sıxılması, Vuruşlar (İnsult) |
Diabet və Qan Dövranı Problemləri
Əllərin və ayaqların uyuşmasının ən çox rast gəlinən səbəbi zəif qan dövranıdır. Xüsusilə diabet xəstəliyi həm qan dövranına, həm də sinir sisteminə mənfi təsir göstərir. Diabetli şəxslərdə barmaqlarda karıncalanma və ya yanma hissinin olması gözlənilən bir haldır. Lakin bu simptomlar zamanla pisləşərsə, qalıcı zədələrin qarşısını almaq üçün dərhal həkimə müraciət edilməlidir.
Vitamin B12 Çatışmazlığı və Yaşlılıq
Vitamin B12 çatışmazlığı, yorğunluq və zəifliklə xarakterizə olunan anemiyaya səbəb olur. Bu vəziyyət xüsusilə yaşlı insanlar arasında daha yaygındır. Bunun səbəbi yaşla əlaqədar olaraq mədə turşusu istehsalının azalması (hipotiroidizm) və ya qida borusu problemləri nəticəsində qidadan qida qəbulunun çətinləşməsidir. Milli Yaşlanma İnstitutunun məlumatına görə, 60 yaşdan yuxarı hər beş yetkindən birində B12 səviyyəsi aşağıdır.
Sinir Sıxılması və Onurğa Beyni Zədələnmələri
Avtomobil qəzaları kimi travmalar nəticəsində yaranan onurğa beyni zədələnmələri, zədə yerindən aşağıda qalan bədən hissələrində uyuşmaya səbəb ola bilər. Sağalma prosesi qəza zamanı yaşanan zədənin şiddətindən asılıdır. Həmçinin, romatoid artrit kimi iltihabi xəstəliklər oynaq ətrafındakı toxumalara zərər verərək yaxınlıqdakı sinirləri sıxa bilər. Bu, həm ağrıya, həm də motor funksiyalarını idarə edən beyin sapı mərkəzlərinə gedən siqnalların pozulmasına yol açır.
Dərman Vasitələrinin Təsiri
Bəzi dərman preparatlarının istifadəsi yan təsir kimi uyuşmaya səbəb ola bilər. Bu simptoma yol aça biləcək dərman qrupları bunlardır:
- Yüksək qan təzyiqi və ya ürək xəstəlikləri üçün istifadə edilən dərmanlar
- Antidepresanlar və antipsikotiklər
- Allergiya əleyhinə olan antihistaminiklər
- Opioid tərkibli narkotik vasitələr
Nəticə və Həkim Məsləhəti
Əllərin və ayaqların uyuşması bir çox fərqli sağlamlıq probleminin göstəricisi ola bilər. Əgər bu bölgələrdə uyuşma iki həftədən çox davam edirsə və ya karıncalanma, zəiflik kimi əlavə simptomlarla müşayiət olunursa, mütləq həkimə müraciət etməlisiniz. Müalicə üsulu uyuşmanın əsas səbəbindən asılı olaraq dəyişir; bəzi hallarda isə daha çox meyvə-tərəvəz qəbulu və müntəzəm idman kimi həyat tərzi dəyişiklikləri tövsiyə oluna bilər.
