Öd Kisəsi Xəstəlikləri
Simptomlar:
Şiddətli, qəfil başlayan sağ qabırğa altı ağrısı (tez-tez safra sancısı ilə qarışdırılır).
Qızdırma və üşütmə.
Qarında həssaslıq və şişkinlik.
Ürəkbulanma və qusma.
Müalicə:
Təcili cərrahi müdaxilə: Əgər öd axarı tıxanıbsa və iltihab irəliləyirsə, öd kisəsinin çıxarılması (kolektomiya) tələb oluna bilər.
Antibiotiklər: İltihabı idarə etmək və infeksiyaların qarşısını almaq üçün təyin olunur.
2. Koledoxolitiazis (Öd axarında daşların tıxanması)
Koledoxolitiazis, daşların öd axarını tıxaması ilə əlaqədar yaranan ciddi bir xəstəlikdir. Bu vəziyyət zamanı ödün bağırsağa normal axını pozulur və qaraciyərdə və ya öd kisəsində təzyiq artır.
Simptomlar: Safra sancısı, sarılıq, qarında ağrı, tünd sidik və açıq rəngli nəcis.
Müalicə: ERCP (endoskopik retrograd xolangiopankreatoqrafiya) üsulu ilə daşlar çıxarılır və öd axarı açılır.
3. Xolangit (Öd axarlarının iltihabı)
Xolangit, öd axarlarında infeksiya və iltihab yaranması nəticəsində baş verən bir vəziyyətdir. Daşlar və ya digər tıxaclar öd axarını bağlayanda bakteriyalar infeksiyaya səbəb olur.
Simptomlar: Qızdırma, qarında ağrı, sarılıq, üşütmə və tərləmə.
Müalicə: Antibiotiklər, maye terapiyası və cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər.
4. Safra reflü
Safra reflü, ödün (safranın) mədəyə və ya yemək borusuna geri axması ilə yaranan xəstəlikdir. Bu vəziyyət mədə və yemək borusunda qıcıqlanma və yanma hissi yarada bilər.
Simptomlar: Ürəkbulanma, qusma, mədə yanması, qarın ağrısı.
Müalicə: Dərmanlar və ya pəhriz dəyişikliyi ilə vəziyyətin idarə edilməsi mümkündür. Ağır hallarda cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər.
Öd Kisəsi Xəstəliklərinin Qarşısının Alınması
Sağlam pəhriz: Yağlı, qızartma və xolesterolu yüksək qidalardan uzaq durmaq, liflə zəngin qidalar qəbul etmək öd kisəsi sağlamlığı üçün vacibdir.
Müntəzəm fiziki aktivlik: Hərəkətli həyat tərzi çəki nəzarətini təmin edərək öd kisəsi xəstəlikləri riskini azalda bilər.
Çəkini idarə etmək: Obezlik öd daşları riskini artırdığı üçün sağlam çəki saxlamaq vacibdir.
Kəskin arıqlamadan çəkinmək: Çox sürətli arıqlamaq da öd daşlarının yaranma riskini artıra bilər, buna görə pəhrizlə tədricən arıqlamaq daha məsləhətlidir.
Öd kisəsi daşları və digər xəstəliklər, vaxtında diaqnoz və müalicə ilə idarə oluna bilən vəziyyətlərdir. Profilaktik tədbirlər və sağlam həyat tərzi öd kisəsi problemlərinin yaranmasının qarşısını almaqda mühüm rol oynayır.