Otit mediası (orta qulaq infeksiyası)
Otit Mediasının Əsas Səbəbləri
Tənəffüs yolu infeksiyaları
Soyuqdəymə, qrip və ya sinüzit kimi yuxarı tənəffüs yolu infeksiyaları orta qulağa yayıla bilər.
Eustaki borusunun disfunksiyası
Eustaki borusu orta qulaqla boğaz arasında əlaqəni təmin edir. Tıxanmış və ya daralmış boru qulaqda təzyiq və maye yığılmasına səbəb olaraq infeksiyaya gətirib çıxara bilər.
Allergiyalar
Allergik reaksiyalar eustaki borusunun şişməsi və tıxanması ilə nəticələnə bilər.
Bakteriyalar və viruslar
Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae və ya adenovirus kimi mikroorqanizmlər otit mediasına səbəb ola bilər.
İmmunitetin zəif olması
Uşaqlar, yaşlılar və ya immun sistemi zəif olan insanlar otit mediasına daha həssasdır.
Otit Mediasının Əsas Simptomları
Qulaq ağrısı (otalgiya)
Şiddətli və ya küt ağrı orta qulaq infeksiyasının ən əsas simptomudur. Ağrı yatarkən və ya başı aşağı əyərkən arta bilər.
Qulaqdan axıntı (otoreya)
Qulaq pərdəsi deşilirsə, qulaqdan sarımtıl və ya irinli maye axa bilər.
Qızdırma
Xüsusilə uşaqlarda yüksək hərarət müşahidə edilə bilər.
Eşitmə itkisi
Orta qulaqda maye yığılması müvəqqəti eşitmə itkisinə səbəb ola bilər.
Baş ağrısı və başgicəllənmə
Orta qulaq infeksiyası balans sistemi və baş təzyiqinə təsir edərək baş ağrısı və başgicəllənməyə səbəb ola bilər.
Narahatlıq və əsəbilik (uşaqlarda)
Uşaqlar narahat, əsəbi və tez-tez ağlayan ola bilər. Qulaqlarını çəkərək və ya qaşıyaraq narahatlığı ifadə edə bilərlər.
Ümumiyyətlə halsızlıq və yorğunluq
Xəstəlik zamanı bədən zəifləyir və ümumi narahatlıq hissi yarana bilər.
Otit Mediasının Diaqnozu
Otit mediasını diaqnoz etmək üçün həkim adətən aşağıdakı üsullardan istifadə edir:
Fiziki müayinə
Həkim otoskop vasitəsilə qulaq pərdəsinə baxır. Qızarmış, şişmiş və ya maye ilə dolmuş qulaq pərdəsi infeksiyanı göstərə bilər.
Timpanometriya
Orta qulaqda təzyiqin ölçülməsi və maye yığılmasının yoxlanılması üçün istifadə edilir.
Qulaq axıntısının analizi
Qulaqdan axan maye analiz edilərək infeksiyanın səbəbi müəyyən edilə bilər.
Otit Mediasının Müalicəsi
Müalicə infeksiyanın səbəbinə və simptomların şiddətinə görə dəyişir.
1. Evdə Qayğı
Ağrıkəsicilər: Parasetamol və ya ibuprofen qulaq ağrısını və qızdırmanı azaltmaq üçün istifadə edilə bilər.
İsti kompres: Qulaq ətrafına isti, nəmli kompres qoymaq ağrını yüngülləşdirə bilər.
Maye qəbulunu artırmaq: Bol maye qəbul etmək eustaki borusunun təmizlənməsinə kömək edə bilər.
2. Antibiotiklər
Əgər infeksiya bakterialdırsa və ya simptomlar şiddətlidirsə, həkim antibiotiklər təyin edə bilər (məsələn, Amoksisillin). Antibiotiklər yalnız həkim məsləhəti ilə istifadə edilməlidir.
3. Antiviral Dərmanlar
Virus mənşəli otit mediasında antibiotiklər təsirli deyil. Bu hallarda simptomları idarə etmək əsasdır.
4. Cerrahi Müdaxilə (ağır hallarda)
Miringotomiya: Orta qulaqda yığılan mayeni çıxarmaq üçün qulaq pərdəsində kiçik bir dəlik açılır.
Timpanostomiya tüpləri: Tez-tez təkrarlanan otit mediası olan uşaqlarda qulaq pərdəsinə ventilyasiya tüpləri yerləşdirilir.
Otit Mediasının Qarşısını Almaq Yolları
Əlləri tez-tez yumaq
Yuxarı tənəffüs yolu infeksiyalarının qarşısını almaq üçün gigiyenaya diqqət edin.
Peyvəndlər
Qrip və pnevmokok peyvəndləri otit mediası riskini azalda bilər.
Siqaretdən uzaq durmaq
Passiv siqaret tüstüsü qulaq infeksiyaları riskini artırır.
Qidalanma
Ana südü ilə bəslənmə uşaqların immun sistemini gücləndirir və otit riskini azaldır.
Allergenlərdən uzaq durmaq
Allergiya səbəbiylə eustaki borusunun iltihablanmasının qarşısını almaq üçün allergenlərdən çəkinin.
Həkimə Nə Zaman Müraciət Etmək Lazımdır?
Yüksək qızdırma (39°C və ya daha yüksək)
Qulaqdan irinli və ya qanlı axıntı
Qulaq ağrısının iki gündən çox davam etməsi
Eşitmə itkisi və ya başgicəllənmə
Uşaqlarda davamlı əsəbilik və narahatlıq
Otit mediası düzgün müalicə ilə adətən ciddi fəsadlar yaratmadan yaxşılaşır. Ancaq vaxtında müdaxilə edilmədikdə eşitmə itkisi, mastoidit və ya digər ağırlaşmalar yaranma riski ola bilər. Bu səbəbdən simptomlar ortaya çıxdıqda həkimə müraciət etmək vacibdir.