Meckel divertikulu
Səbəblər
Meckel divertikulu embriyonal inkişaf zamanı meydana gələn anomaliyadan qaynaqlanır. Vitellin kanalının normal inkişaf zamanı tamamilə yox olması gözlənilir, lakin bəzi hallarda bu kanalın bir hissəsi bağırsaq divarında qalıb kiçik bir cib (divertikul) əmələ gətirir.
Simptomlar
Meckel divertikulu əksər hallarda simptomsuzdur və digər tibbi problemlər üçün edilən görüntüləmə və ya cərrahi müdaxilələr zamanı təsadüfən aşkar edilir. Simptomatik hallarda isə aşağıdakı əlamətlər müşahidə edilə bilər:
Qanaxma: Bağırsaq qanaxması ən yaygın simptomdur və qara və ya qanlı nəcis ilə özünü göstərə bilər.
Qarın ağrısı: Qarının sağ alt tərəfində ağrı, appendisitə bənzər ağrılar.
Bağırsaq tıxanması: Divertikulun səbəb olduğu bağırsaq tıxanması, qarın şişkinliyi, qusma və qəbizlik.
İltihab və infeksiya: Divertikulit, divertikulun iltihabı və infeksiyası.
Diaqnoz
Meckel divertikulasının diaqnozu simptomatik hallarda müxtəlif testlər və müayinə vasitəsilə qoyulur:
Fiziki müayinə: Həkim xəstənin qarın nahiyəsini yoxlayır və simptomları qiymətləndirir.
Görüntüləmə testləri:
Meckel skintigrafiyası (Teknetium-99m perteknetat scan): Divertikulda ektopik mədə toxumasını aşkar etmək üçün xüsusi bir nüvə tibb testi.
Ultrasəs, KT və ya MRT: Bağırsaq anomaliyalarını və komplikasiyaları müəyyən etmək üçün.
Endoskopiya və kolonoskopiya: Bağırsaqda qanaxma mənbəyini müəyyən etmək üçün.
Müalicə
Meckel divertikulasının müalicəsi simptomların mövcudluğundan və vəziyyətin ciddiyyətindən asılıdır:
Simptomsuz hallar:
İzləmə və müşahidə: Simptomsuz hallarda cərrahi müdaxilə tələb olunmaya bilər və vəziyyət izlənilə bilər.
Simptomatik hallar:
Cərrahi müdaxilə: Simptomatik hallarda və ya komplikasiyalar yarandıqda (qanaxma, tıxanma, iltihab) divertikulun cərrahi yolla çıxarılması (rezeksiya) tələb olunur.
Evdə Baxım və Profilaktika
Meckel divertikulunun spesifik profilaktikası yoxdur, çünki bu, doğuşdan gələn bir vəziyyətdir. Lakin, simptomların inkişafı və ya komplikasiyaların meydana gəlməsi halında dərhal tibbi yardım alınması vacibdir.
Fəsadlar
Meckel divertikulasının müalicə edilmədiyi və ya düzgün idarə edilmədiyi hallarda ciddi fəsadlar yarana bilər:
Qanaxma: Ciddi bağırsaq qanaxması və anemiya.
Bağırsaq tıxanması: Bağırsaq keçməzliyi və qarın ağrısı.
Divertikulit: Divertikulun iltihabı və infeksiyası.
Peritonit: Bağırsaq perforasiyası və qarın boşluğunda infeksiya.
Meckel divertikulu ciddi və həyat keyfiyyətini təsir edə bilən bir vəziyyət ola bilər. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə ilə simptomlar idarə edilə bilər və xəstənin həyat keyfiyyəti yaxşılaşdırıla bilər. Əgər Meckel divertikulu əlamətləri yaşayırsınızsa və ya bu vəziyyətdən şübhələnirsinizsə, dərhal həkimə müraciət etmək vacibdir.