Oynaq protezi nədir? Birgə protezlərin növləri
Birgə Protezlərin Növləri
1. Tam Oynaq Protezi (Total Protez)
Tətbiqi: Zədələnmiş oynağın bütün hissələri (sümük səthləri və oynaq boşluğu) süni materiallarla əvəz olunur.
Məsələn: Bud-çanaq (kalça), diz və çiyin oynaqları üçün geniş tətbiq edilir.
Xüsusiyyətləri:
Tam hərəkətlilik bərpa olunur.
Ağrını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
2. Yarım Oynaq Protezi (Hemiartroplastika)
Tətbiqi: Oynağın yalnız bir hissəsi dəyişdirilir (məsələn, bud sümüyünün başı).
Məsələn: Kalça sınıqları zamanı istifadə edilir.
Üstünlükləri:
Daha az invazivdir.
Sağalma müddəti daha qısadır.
3. Sementlə Bərkidilmiş Protezlər
Xüsusiyyəti: Protezlər sümüyə akril sement vasitəsilə sabitlənir.
Kimlər üçün uyğundur? Yaşlı və sümük sıxlığı azalmış (osteoporozlu) xəstələr.
Üstünlükləri:
Stabil sabitləmə təmin edir.
İmplantın yerindən çıxma riski azdır.
4. Sementsiz Protezlər
Xüsusiyyəti: Protezlərin səthi xüsusi olaraq hazırlanır ki, sümük toxuması protezin üzərinə böyüyərək təbii sabitləmə yaratsın.
Kimlər üçün uyğundur? Gənc və sümük sıxlığı normal olan xəstələr.
Üstünlükləri:
Uzunmüddətli stabilik təmin edir.
Daha fizioloji və təbii sabitləmə.
5. Hərəkətli Protezlər
Tətbiqi: Protezin bir hissəsi oynağın hərəkətini təmin etmək üçün hazırlanır.
Məsələn: Diz oynaqları üçün.
Xüsusiyyətləri:
Daha təbii hərəkətlilik təmin edir.
Ağrısız hərəkət imkanı yaradır.
6. Sabit Protezlər
Tətbiqi: Zədələnmiş oynağın stabil sabitliyini təmin etmək üçün.
Məsələn: Daha az hərəkət tələb edən xəstələrdə istifadə olunur.
Xüsusiyyətləri:
Protezin sabitliyi əsas məqsəddir.
Xüsusilə yaşlı və az aktiv xəstələr üçün uyğundur.
7. Custom-Made Protezlər (Xüsusi Hazırlanmış Protezlər)
Xüsusiyyəti: Xəstənin anatomiyasına tam uyğun olaraq 3D texnologiya ilə hazırlanır.
Kimlər üçün uyğundur? Kompleks oynaq problemləri olan xəstələr.
Üstünlükləri:
Maksimum uyğunluq və komfort təmin edir.
Daha uzun ömürlüdür.
Əsas Oynaq Protezlərinin Tətbiq Edildiyi Bölgələr
1. Bud-Çanaq (Kalça) Protezi
Kalça oynağının tam və ya qismən əvəzlənməsi üçün.
Osteoartrit və ya kalça sınıqlarında istifadə olunur.
2. Diz Protezi
Tam və ya yarım diz protezi.
Xüsusilə osteoartrit və romatoid artrit zamanı.
3. Çiyin Protezi
Çiyin oynağının aşınması və ya sınığı zamanı.
Hərəkət qabiliyyətini artırır.
4. Dirsək Protezi
Dirsək oynağında ciddi zədələnmələr zamanı.
Hərəkətliliyi və ağrısızlıq təmin edir.
5. Bilək və Barmaq Protezləri
Kiçik oynaqlar üçün xüsusi hazırlanmış protezlər.
Xüsusilə romatoid artritdə geniş tətbiq edilir.
Oynaq Protezlərinin Materialları
Metallar: Titan, kobalt-xrom ərintiləri (davamlı və bərkdir).
Polietilen: Plastikin yüksək davamlı növü.
Keramika: Oksidləşməyə və köhnəlməyə qarşı yüksək davamlılıq.
Oynaq Protezlərinin Üstünlükləri
Ağrının əhəmiyyətli dərəcədə azalması.
Hərəkət qabiliyyətinin bərpası.
Daha yaxşı həyat keyfiyyəti.
Oynaq Protezlərinin Baxımı
Hərəkətlilik: Müntəzəm yüngül məşqlər oynağın funksiyasını artırır.
Müalicə Planına Riayət: Həkim məsləhəti ilə dərman və fiziki terapiya tətbiq edin.
Çəkini Nəzarətdə Saxlamaq: Ağırlığın oynağa təzyiqini azaltmaq üçün.
Müntəzəm Nəzarət: Protezin vəziyyətini yoxlamaq üçün həkimlə əlaqədə qalın.
Nəticə
Oynaq protezləri, ağrını azaltmaq və hərəkətliliyi bərpa etmək üçün müasir tibbin effektiv üsullarından biridir. Hansı protezin sizin üçün uyğun olduğunu müəyyən etmək üçün bir ortoped cərrahı ilə məsləhətləşmək vacibdir. Müasir texnologiyalar və fərdi yanaşmalar protezlərin daha uzun ömürlü və funksional olmasını təmin edir.