Vezikoamniotik Şunt nədir?
Vezikoamniotik Şunt Nədir?
VAS — ana bətnində, dölün sidik kisəsindən yığılmış sidiyin birbaşa amniotik boşluğa axıdılması üçün nazik və elastik borudan ibarət şunt sistemidir. Prosedur adətən ultrasəs nəzarəti altında aparılır və məqsəd sidik tıxanıqlığını (məsələn, posterior urethral valve - PUV) aradan qaldırmaq və böyrək funksiyasını qorumaqdır.
Nə zaman tətbiq olunur?
Əsas göstərişlər:
Posterior urethral valve (PUV) — sidik kanalının (uretranın) doğuşdan gələn membranla tıxanması.
Ağır sidik kisəsi genişlənməsi (megavesika) və hidronefroz (böyrəkdə sidik yığılması).
Amniotik maye azlığı (oligohidramnios) – dölün sidiyinin azlığı səbəbindən amniotik mayenin azalması.
Bilateral ureteral obstruksiya – iki tərəfli sidik axını tıxanıqlığı.
Necə həyata keçirilir?
Hazırlıq və diaqnostika:
Ultrasəs altında dölün sidik kisəsində yığılmış maye (sidik) və sidik yollarının vəziyyəti qiymətləndirilir.
Ağır hidronefroz və megavesika diaqnozu təsdiqlənərsə şunt qərarı verilir.
Prosedur:
Ana qarın divarından incə bir iynə vasitəsilə dölün sidik kisəsinə daxil olunur.
Şuntun bir ucu sidik kisəsinə, digər ucu isə amniotik boşluğa yerləşdirilir.
Sidik kisəsindəki artıq maye bu boru vasitəsilə amniotik mayeyə axıdılır və böyrəklərdəki təzyiq azalır.
Vezikoamniotik Şuntun Faydası nədir?
Böyrək funksiyasının qorunması: Sidik tıxanıqlığı nəticəsində böyrəklərdə yaranan təzyiq azalır və böyrək toxumasının zədələnməsi önlənir.
Ağciyər inkişafı üçün amniotik mayenin bərpası: Amniotik maye artaraq döldə ağciyər hipoplaziyasının (ağciyər inkişafının yetərsizliyi) qarşısını alır.
Hidrops və fetal stressin qarşısının alınması
Prosedurun Riskləri
Şuntun tıxanması və ya yerindən çıxması
Amniotik infeksiya (amnionit)
Erkən doğuş riski
Göbək ciyəsi və ya döl toxumalarının zədələnməsi
Kimə və nə zaman tətbiq olunur?
Adətən 16-27-ci hamiləlik həftələri arasında həyata keçirilir.
Sidik yollarının tıxanmasına bağlı ağır megavesika, böyrəklərdə zədələnmə və ağciyər hipoplaziyası riski varsa tətbiq olunur.
Prosedur sonrası nəzarət
Ultrasəs ilə dölün böyrəkləri, sidik kisəsi və şunt axını izlənir.
Amniotik maye miqdarı və dölün ümumi vəziyyəti monitorinq edilir.
Doğuş zamanı və ya doğuşdan sonra uşaqda əlavə sidik yolları cərrahiyyəsi tələb oluna bilər.
Nəticə
Vezikoamniotik şunt, fetal urologiyada ən çox istifadə olunan və həyat qurtarıcı bətndaxili müdaxilələrdən biridir. Xüsusilə PUV və ağır megavesika hallarında dölün böyrək və ağciyər inkişafını dəstəkləyərək ölüm və ağır döl anomaliyalarının qarşısını almağa kömək edir.