Panik atak

Panik Atak və Onun Orqanizmə Təsirləri

Panik atak, qəfil yaranan və intensiv qorxu hissi ilə müşayiət olunan psixoloji bir vəziyyətdir. Bu vəziyyət zamanı fərd özünü ciddi bir təhlükə altında hiss edə bilər, lakin əslində fiziki bir təhlükə mövcud deyil. Panik atakın simptomlarını tanımaq və idarəetmə üsullarını bilmək, bu müddəti daha sakit keçirməyə kömək edir.

Panik Atakın Əsas Əlamətləri Nələrdir?

Panik atak zamanı aşağıdakı simptomlardan bir neçəsi eyni anda baş verə bilər. Bu əlamətlər həm fiziki, həm də psixoloji xarakter daşıyır:

• Ürək döyüntüsünün sürətlənməsi (çarpıntı)
• Tərləmə və əllərin və ya bədənin titrəməsi
• Nəfəs darlığı və ya boğulma hissi
• Sinə ağrısı və ya sıxıntı hissi
• Baş gicəllənməsi, zəifləmə və ya huşunu itirəcəkmiş kimi hiss etmə
• Üşümə və ya qəfil isti basması
• Ürək bulanması və ya qarında narahatlıq
• Reallıqdan uzaqlaşma (depersonalizasiya, derealizasiya)
• Ölüm qorxusu
• Dəli olacağından və ya nəzarəti itirəcəyindən qorxma

Panik Atak Niyə Yaranır?

Panik atakın yaranma səbəbləri müxtəlif faktorlara əsaslana bilər. Bu vəziyyətin əsas tetikleyicileri aşağıdakılardır:

1. Uzunmüddətli stress və gərginlik
2. Travmatik hadisələr (qəza, itki, xəstəlik və s.)
3. Ailəvi və genetik meyl
4. Panik pozuntusu (panik bozukluk)
5. Kofein, nikotin və bəzi maddələrin istifadəsi
6. Digər psixoloji pozuntular (anksiyete, depressiya və s.)

Panik Atak Zamanı Nə Etməli?

Atak anında tətbiq ediləcək bəzi strateji addımlar vəziyyəti nəzarət altına almağa imkan verir. Budur effektiv mübarizə üsulları:

• Özünüzə Xatırlatma Edin: Bu hissin keçici olduğunu və sizə fiziki zərər verməyəcəyini düşünün. Adətən 10-15 dəqiqə ərzində keçəcəkdir.
• Nəfəs Məşqləri Tətbiq Edin: Burnunuzdan 4 saniyə nəfəs alın, 4 saniyə saxlayın və ağzınızdan 6 saniyəyə verin. Bu, bədənin panik siqnalını ləngidir.
• 5-4-3-2-1 Texnikası: Ətrafınıza fokuslanın; 5 əşyanı görün, 4 səsi eşidin, 3 şeyə toxunun, 2 qoxunu duyun və 1 dadı xatırlayın.
• Reallığa Qayıdın: Ayaqlarınızı yerə möhkəm basın, əllərinizi yumun və ya oturduğunuz stulu hiss edərək bədəninizi reallığa fokuslayın.
• Sakit Məkana Keçin: Mümkünsə, səssiz və təmiz havası olan bir yerə keçərək sakitləşməyə çalışın.

Panik Atakla Mübarizə və Müalicə Yolları

Panik atakın uzunmüddətli həlli üçün peşəkar dəstək və yaşam tərzi dəyişiklikləri vacibdir. Aşağıdakı cədvəldə əsas müalicə istiqamətləri qeyd olunmuşdur:

Nəticə

Unutmayın ki, panik atak çox qorxuducu olsa da, öldürücü deyil və ağır bir psixi xəstəlik əlaməti sayılmır. Doğru dəstək və düzgün strategiyalarla bu vəziyyəti tamamilə idarə etmək mümkündür.