Parkinson xəstəliyi
Parkinson xəstəliyi, beyin hüceyrələrinin məhv olmasına səbəb olan bir nöroloji xəstəliyidir. Əsasən qoxusma və hərəkət nizamlaması ilə əlaqəli məqsədləri nəzərdə tutan bir çeşiddir. Bu xəstəlik, dopamin adlanan bir kimyəvi maddənin azalması və ya qıtlığının nəticəsində ortaya çıxır. Dopamin, hərəkət və koordinasiyanın nəzarətini təmin edən bir nörotransmitterdir.
Parkinson xəstəliyinin əsas simptomları arasında aşağıdakılar yer alır:
- Titirmə (Tremor): Genelliklə istirahət və ya durgunluq zamanı başlayan və genelliklə əllərdə başlayan, daha sonra bacaklara, çənəyə və əllərə yayılan iradəli titrimələr.
- Qeyri-şəffaflıq (Bradykinezi): Hərəkətlərin yavaş olması, ciddi halda da hərəkətin tamamilə dayandırılması.
- Rigidlik: Kaslarda sərtlik, əlverişsiz hissələrə və kəsdən kəsə çəkməyə səbəb olabilən artan kas tənzimlənməsi.
- Postural Instabilite: Daimi olaraq ətrafınızdakı mühitə və yerə dair bilənə, sinəmaya səyahət edə, əylənə, dönə və ya qalxmaq kimi hərəkətlərə dair qeyri-adi vəziyyətdə zorluqlar.
Parkinson xəstəliyinin digər simptomları arasında yürüş narahatlığı, kütləvi sinifdəki ürəkri etkisi, yuxu problemi, hafızada problemlər və depressiya yer alır.
Parkinson xəstəliyinin səbəbi tam olaraq məlum deyildir, lakin bu xəstəlik genelliklə yaşlı insanlarda, xüsusilə 60 yaşından yuxarı olanlarda ortaya çıxır. Günümüzdə Parkinson xəstəliyinin müalicəsi müxtəlif dərmanlar, fizioterapi, dil terapiyası, hərəkət terapiyası və bazı hərəkət cihazlarının tətbiqi ilə aparılır. Ağır hallarda cərrahi müdaxilələr, məsələn, derin beyin stimulyasiyası da tətbiq olunur. Bu müalicələr simptomları yatışdırmaq və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün məqsədlənir.