Pelvik İltihabi Xəstəlik
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Çanaq Orqanlarının İltihabi Xəstəliyi (PİD) Nədir?
Çanaq Orqanlarının İltihabi Xəstəliyi (PİD), qadın reproduktiv sistemində müxtəlif bakteriyaların yaratdığı infeksiya nəticəsində inkişaf edən ciddi bir sağlamlıq problemidir. Bu vəziyyət vaxtında diaqnoz qoyulmadıqda və düzgün müalicə edilmədikdə qalıcı fəsadlara yol aça bilər. PİD-in erkən mərhələdə müəyyən edilməsi, qadın sağlamlığının qorunması baxımından həyati əhəmiyyət kəsb edir.
PİD-in Əsas Simptomları
PİD fərqli klinik mənzərələrlə özünü büruzə verə bilər. Bəzi qadınlarda simptomlar kəskin şəkildə ortaya çıxdığı halda, bəzi hallarda xəstəlik heç bir əlamət göstərmədən irəliləyə bilər. Ümumi müşahidə olunan PİD simptomları aşağıdakılardır:
- Çanaq nahiyəsində ağrı və ya narahatlıq hissi
- Yüksək qızdırma və halsızlıq
- Qeyri-adi vaginal axıntı
- Sidiyə çıxma zamanı yanma və ya tez-tez sidiyə getmə ehtiyacı
- Menstrual dövrün pozulması
- Ürəkbulanma və ya qusma
- Cinsi əlaqə zamanı ağrı (dispareuniya)
Xəstəliyin Səbəbləri və Yoluxma Yolları
PİD-in yaranmasının əsas səbəbi müxtəlif növ bakteriyaların səbəb olduğu infeksiyalardır. Xüsusilə cinsi yolla ötürülən infeksiyalar (CYBİ) bu xəstəliyin inkişafında böyük rol oynayır.
| Bakteriya Növü | Xüsusiyyəti |
|---|---|
| Chlamydia trachomatis | Ən çox rast gəlinən CYBİ səbəblərindən biridir. |
| Neisseria gonorrhoeae | PİD-ə səbəb olan geniş yayılmış patogendir. |
| Digər Bakteriyalar | Spesifik olmayan müxtəlif bakteriya növləri də infeksiyaya yol aça bilər. |
Diaqnoz və Müayinə Prosesi
PİD diaqnozu xəstənin şikayətləri, fiziki müayinə və laboratoriya testlərinin nəticələrinə əsasən qoyulur. Həkim tərəfindən aparılan diaqnostik prosedurlar bunlardır:
- Pelvik müayinə: Çanaq orqanlarının fiziki olaraq yoxlanılması.
- Vaginal axıntı nümunəsi: İnfeksiyanın törədicisini müəyyən etmək üçün laborator analiz.
- Görüntüləmə testləri: Ehtiyac yarandıqda ultrasəs (USM) və ya digər görüntüləmə metodları.
- CYBH testləri: İnfeksiyanın cinsi yolla ötürülən xəstəliklərdən qaynaqlanıb-qaynaqlanmadığını təsdiqləmək üçün aparılan analizlər.
PİD-in Müalicə Metodları
PİD-in müalicəsi infeksiyanın növünə və şiddətinə uyğun olaraq fərdi şəkildə planlaşdırılır. Müalicə prosesində aşağıdakı məqamlar mühümdür:
- Antibiotik müalicəsi: İnfeksiyanı aradan qaldırmaq üçün əsas üsuldur. Həkimin təyin etdiyi tam müalicə rejimini tamamlamaq vacibdir.
- Simptomatik müalicə: Ağrıları azaltmaq üçün ağrıkəsicilərdən istifadə oluna bilər.
- Cinsi pəhriz: Müalicə müddətində cinsi əlaqədən qaçınmaq tövsiyə olunur.
Müalicə Olunmayan PİD-in Ciddi Fəsadları
PİD ciddi bir tibbi vəziyyətdir və müalicə edilmədikdə geri dönməz fəsadlara səbəb ola bilər. Bu fəsadlar arasında sonsuzluq, xroniki çanaq ağrısı, ektopik hamiləlik (uşaqlıqdan kənar hamiləlik) və pelvik abses kimi ağır durumlar yer alır. Bu səbəbdən, simptomlar aşkar edildikdə və ya risk faktorları mövcud olduqda dərhal bir tibb mütəxəssisinə müraciət edilməlidir. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə bu risklərin qarşısını almağın yeganə yoludur.
