Piylənmənin dərəcələri, əmələ gəlmə səbəbləri və müalicəsi

Piylənmənin Dərəcələri

Piylənmə adətən Bədən Kütlə İndeksi (BKİ) ilə ölçülür və aşağıdakı kateqoriyalara ayrılır:

Normal Çəki: BKİ 18.5-24.9 arası

Artıq Çəki: BKİ 25-29.9 arası

Obezite (Piylənmə) I Dərəcə: BKİ 30-34.9 arası

**Obezite II Dərəcə (Ciddi) **: BKİ 35-39.9 arası

**Morbid Obezite (Obezite III Dərəcə) **: BKİ 40 və yuxarı

Əmələ Gəlmə Səbəbləri

Piylənmənin bir sıra səbəbləri vardır və adətən bir neçə amilin bir araya gəlməsi ilə əmələ gəlir:

Kalori Balansı: Alınan kalorilərin xərclənən kalorilərdən çox olması piylənməyə səbəb olur.

Fiziki Aktivliyin Azalması: Hərəkətsiz yaşam tərzi, piylənmə riskini artırır.

Qidalanma Alışkanlıqları: Yüksək kalorili, yağlı və şəkərli qidaların tüketimi piylənməyə yol açır.

Genetik Amillər: Ailədə piylənmə tarixçəsi olan insanlar daha yüksək risk altındadır.

Psixoloji Amillər: Stress, əsəb gərginliyi və depresiya kimi durumlar yeyiş alışkanlıqlarını və dolayısıyla çəkiyi təsir edə bilər.

Metabolik Səbəblər: Bəzi hormonal və metabolik xəstəliklər piylənmə riskini artırır.

Müalicə

Piylənmənin müalicəsi şəxsiyə uyğunlaşdırılmalı və aşağıdakı komponentləri əhatə etməlidir:

Diyet və Qidalanma Alışkanlıqlarının Dəyişdirilməsi: Düşük kalorili və balanslı bir qidalanma rejimi tətbiq edilməlidir.

Fiziki Aktivlik: Düzenli fiziki aktivlik çəkinin idarə edilməsinə və ümumi sağlamlığın yaxşılaşdırılmasına kömək edir.

Davranış Terapiləri: Yeyiş davranışlarını dəyişdirməyə yönəlik terapilər, sağlam qidalanma alışkanlıqlarının qurulmasında faydalı ola bilər.

Dərman Müalicəsi: Bəzi hallarda, piylənmənin müalicəsi üçün tibbi müdaxiləyə ehtiyac ola bilər.

Cərrahi Müdaxilə: Ağır piylənmə hallarında və digər sağlamlıq problemləri olan xəstələrdə, bəriatrik cərrahi kimi müdaxilələr nəzərdən keçirilə bilər.

Piylənmənin müalicəsi uzunmüddətli bir prosesdir və həm xəstənin həm də sağlamlıq mütəxəssislərinin fəal iştirakını tələb edir. Müalicənin əsas məqsədi, sağlam çəkiyə çatmaq və onu qorumaq, həmçinin piylənmə ilə əlaqəli sağlamlıq problemlərinin qarşısını almaqdır.