Qidalanma pozğunluqları

Yemək Pozğunluqlarına Ümumi Baxış

Müasir dövrdə geniş yayılan yemək pozğunluqları, fərdin həm fiziki sağlamlığına, həm də psixoloji vəziyyətinə ciddi təsir göstərən mürəkkəb hallardır. Bu pozğunluqlar arasında ən çox rast gəlinən anoreksiya nervoza və bulimiya nervoza, fərqli davranış modelləri ilə xarakterizə olunsa da, hər ikisi bədən qavrayışı ilə birbaşa əlaqəlidir.

Anoreksiya Nervoza Nədir?

Anoreksiya nervoza, insanın öz bədən çəkisini və formasını səhv qavraması nəticəsində yaranan, həddindən artıq arıqlamağa səbəb olan ciddi bir yemək pozğunluğudur. Bu vəziyyətdən əziyyət çəkən şəxslər, hətta həddindən artıq arıq olduqları hallarda belə, özlərini tez-tez "yağlı" və ya kilolu olaraq görürlər.

Bu yanlış qavrayış fərdi aşağıdakı riskli davranışlara sövq edə bilər:

• Qeyri-kafi kalori qəbulu: Orqanizmin ehtiyacı olan qidadan imtina etmək.
• Həddindən artıq məşq: Çəki itirmək üçün bədəni normadan artıq yükləmək.
• Bədən formasının təhrif olunmuş qavrayışı: Real çəkidən asılı olmayaraq özünü kilolu hiss etmək.

Bulimiya Nervoza və Kompensasiya Davranışları

Bulimiya nervoza, nəzarətsiz yemək böhranları və bu böhranlardan sonra yaranan mənfi hisslərlə xarakterizə olunur. Bu pozğunluqdan əziyyət çəkən fərdlər, qısa müddətdə böyük miqdarda qida qəbul etdikdən sonra ciddi günahkarlıq və ya utanc hissi keçirirlər.

Yaranan bu hissləri aradan qaldırmaq üçün fərdlər müxtəlif kompensasiya edici davranışlara əl atırlar:

1. Öz-özünə səbəb olan qusma: Qəbul edilən qidanı bədəndən xaric etmək cəhdi.
2. İşlətmə dərmanlarının istifadəsi: Həzm sisteminə süni müdaxilə etmək.
3. Həddindən artıq məşq: Yeyilən kaloriləri yandırmaq üçün ağır fiziki aktivlik.

Anoreksiya və Bulimiya Arasındakı Əsas Fərqlər