Sonsuzluğun simptomları, səbəbləri və müalicəsi
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Sonsuzluq (İnfertillik) Nədir?
Sonsuzluq, bir il ərzində qorunmayan müntəzəm cinsi əlaqədən sonra hamiləliyin baş tutmaması vəziyyətidir. Bu vəziyyət həm kişilərə, həm də qadınlara eyni dərəcədə təsir edən, lakin düzgün diaqnoz və müasir tibbi üsullarla müalicə oluna bilən bir sağlamlıq problemidir. Reproduktiv yaşda olan cütlüklərin təxminən %15-20-si bu problemlə qarşılaşır. Statistik göstəricilərə görə, sonsuzluq hallarının yarısı qadın, digər yarısı isə kişi faktorlarından qaynaqlanır.
Sonsuzluğun Səbəbləri Nələrdir?
Sonsuzluq bir çox fərqli amilin birləşməsindən yarana bilər. Bu səbəblər arasında yaş və həyat tərzi mühüm rol oynayır. Xüsusilə yaş artdıqca təbii yolla hamilə qalma şansı əhəmiyyətli dərəcədə azalır.
Qadınlarda sonsuzluğun əsas səbəbləri:
- Yumurtlama pozğunluqları: Yumurtalıqların yumurta istehsal edə bilməməsi.
- Polikistik Yumurtalıq Sindromu (PCOS): Hormonal balanssızlıq nəticəsində yaranan vəziyyət.
- Fallop borusu problemləri: Boruların tıxalı olması və ya zədələnməsi.
- Endometrioz: Uşaqlıq daxili toxumanın uşaqlıqdan kənarda böyüməsi.
- Tiroid xəstəlikləri: Maddələr mübadiləsi və hormonlara təsir edən qalxanvari vəzi problemləri.
Kişilərdə sonsuzluğun əsas səbəbləri:
- Aşağı sperma sayı: Sperma miqdarının yetərsiz olması.
- Sperma keyfiyyəti: Spermanın hərəkətliliyi və ya formasındakı problemlər.
Bundan əlavə, siqaret çəkmə, həddindən artıq spirt istehlakı və narkotik maddə istifadəsi hər iki cinsdə məhsuldarlığa mənfi təsir göstərir.
Sonsuzluğun Qarşısını Necə Almaq Olar?
Məhsuldarlığı qorumaq və hamiləlik şansını artırmaq üçün bəzi profilaktik tədbirlər görülməlidir. Sağlam həyat tərzi seçimləri bu prosesdə həlledici rol oynayır.
Həyat Tərzi və Sağlamlıq Məsləhətləri
- Zərərli vərdişlərdən uzaq durun: Alkoqol, siqaret və narkotik maddələr həm kişi, həm də qadınlarda məhsuldarlıq problemləri ilə birbaşa əlaqəlidir.
- Müntəzəm məşq edin: İdman yumurtalıqlara və xayalara qan axınını artırır, stressi azaldır və bədən çəkisini balansda saxlayır.
- Yuxu rejiminə diqqət edin: Qadınlar gecə 7-8 saat, kişilər isə ən azı 6 saat yatmalıdır. Yetersiz yuxu kişilərdə testosteron səviyyəsini aşağı salaraq sperma keyfiyyətinə təsir edə bilər.
- Sağlam qidalanın: Bol meyvə, tərəvəz və yüksək proteinli (məsələn, toyuq) qidalar qəbul edin. İşlənmiş qidalardan, yüksək şəkər və yağ tərkibli məhsullardan qaçın.
- Stressi idarə edin: Yoqa, meditasiya və ya həftəlik istirahətlərlə stress səviyyənizi minimuma endirin.
Sonsuzluğun Müalicə Üsulları
Müalicə üsulu sonsuzluğun səbəbindən, tərəfdaşların yaşından və fərdi ehtiyaclardan asılı olaraq dəyişir. Ən çox tətbiq olunan müalicələr aşağıdakılardır:
| Müalicə Üsulu | Təsviri |
|---|---|
| Hormon Terapiyası | Yumurtlamanı tənzimləmək və ya sperma sayını artırmaq üçün istifadə olunan dərman müalicəsidir. |
| Süni Mayalanma (IVF) | Yumurta və spermanın laboratoriya şəraitində birləşdirilərək embrionun uşaqlığa yerləşdirilməsidir. |
| Cərrahi Müdaxilə | Laparoskopiya və ya histeroskopiya vasitəsilə boruların açılması və ya digər anatomik problemlərin aradan qaldırılması. |
Nə Zaman Həkimə Müraciət Edilməlidir?
Əgər bir il ərzində (35 yaşdan yuxarı qadınlar üçün 6 ay) müntəzəm cinsi əlaqəyə baxmayaraq hamiləlik baş vermirsə, mütəxəssisə müraciət etmək vacibdir. Həkim reproduktiv sistemi yoxlamaq üçün müxtəlif testlər təyin edəcəkdir.
Unutmayın ki, sonsuzluq diaqnozu hər iki tərəfdaşın müayinəsini tələb edir. Keçmişdə keçirilmiş ağır xəstəliklər, xərçəng müalicəsi və ya endometrioz kimi vəziyyətlər risk faktorlarını artırır. Düzgün diaqnoz və vaxtında müdaxilə ilə övlad sahibi olmaq şansınız əhəmiyyətli dərəcədə yüksələ bilər.
