Strabismus əməliyyatları

Strabismus növləri:

Strabismus bir neçə fərqli formada ortaya çıxa bilər:

Ezotropiya: Gözün içəriyə doğru dönməsi (şaşılıq).

Ekzotropiya: Gözün xaricə doğru dönməsi.

Hipertropiya: Gözün yuxarıya doğru hərəkət etməsi.

Hipotropiya: Gözün aşağıya doğru hərəkət etməsi.

Strabismusun hər hansı bir növü zamanla qalıcı ola bilər və görmə keyfiyyətinə təsir göstərə bilər. Bəzi hallarda isə gözlər normal görmə bacarığını itirə və zəiflik (ambliopiya və ya "tənbəl göz") inkişaf edə bilər.

Strabismus əməliyyatının məqsədi:

Strabismus əməliyyatının əsas məqsədi göz əzələlərinin mövqeyini və gücünü tənzimləməkdir ki, gözlər bir-biri ilə paralel olsun və düzgün baxış istiqamətini təmin etsin. Bu cərrahi müdaxilə aşağıdakı məqsədləri daşıyır:

Görmənin bərpası: Gözlərin düzgün koordinasiyası və hər iki gözün birgə işinin bərpası.

Estetik düzəldilmə: Gözlərin eyni xəttə gətirilməsi, xəstənin vizual görünüşünü yaxşılaşdırmaq.

Tənbəl gözün qarşısını almaq: Çox vaxt uşaqlarda tətbiq olunan əməliyyatlar, görmə zəifliyinin və ya tənbəl gözün qarşısını almaq üçün həyata keçirilir.

Strabismus əməliyyatının növləri:

Strabismus əməliyyatı zamanı cərrah göz əzələlərinin vəziyyətini dəyişdirir. Əsas cərrahi üsullar aşağıdakılardır:

1. Rezeksiyon:

Bu əməliyyatda göz əzələləri qısaldılır. Qısaldılmış əzələ daha güclü hala gəlir və gözün hərəkətini idarə etmək üçün daha yaxşı bir mövqeyə gəlir.

Əsasən, gözün zəif hərəkət etdiyi istiqamətdə hərəkətə kömək edən əzələlərə tətbiq edilir.

2. Recession:

Recession əməliyyatında əzələ göz topundan arxaya doğru geri çəkilir. Bu, əzələnin daha az güc sərf etməsini təmin edir və gözün qarşı tərəfə dönməsini mümkün edir.

Gözün çox hərəkət etdiyi tərəfi zəiflətmək üçün bu əməliyyat istifadə olunur.

3. Tənzimlənən dikiş texnikası:

Bəzi hallarda cərrah əməliyyat zamanı tənzimlənə bilən dikişlərdən istifadə edir. Əməliyyat bitdikdən sonra xəstənin oyandığı vaxt gözlərin düzgün istiqamət alıb-almadığı yoxlanılır və lazım gəldikdə dikişlər tənzimlənərək əzələlərin mövqeyi dəyişdirilir.

Bu texnika əməliyyatdan sonrakı dövrdə daha dəqiq nəticələr əldə etməyə kömək edir.

4. Botoks inyeksiyası:

Botulinum toksini (Botoks) bəzi hallarda cərrahi olmayan bir üsul kimi göz əzələlərinə inyeksiya edilə bilər. Bu, əzələlərin zəiflədilməsi və gözlərin düzgün mövqeyə gətirilməsi üçün istifadə edilir. Botoks təsiri müvəqqəti ola bilər, lakin bəzi hallarda qalıcı düzəlmə təmin edə bilər.

Botoks əsasən qısa müddətli və daha yüngül strabismus hallarında istifadə edilir.

Strabismus əməliyyatına hazırlıq:

Əməliyyatdan əvvəl cərrah xəstənin göz vəziyyətini və əzələ fəaliyyətini qiymətləndirmək üçün bir neçə test aparır. Hazırlıq mərhələsi aşağıdakı addımları əhatə edə bilər:

Görmə testi və göz müayinəsi: Cərrah gözlərin necə hərəkət etdiyini və hansı əzələlərin əməliyyata ehtiyac olduğunu müəyyən etmək üçün testlər keçirir.

Qan testləri və ümumi sağlamlıq yoxlanışı: Xəstənin əməliyyata uyğun olub olmadığını müəyyən etmək üçün qan testləri və digər sağlamlıq müayinələri aparılır.

Anesteziya qiymətləndirməsi: Əməliyyat adətən ümumi anesteziya altında həyata keçirilir, buna görə də xəstənin anesteziya almasına uyğun olub-olmadığı qiymətləndirilir.

Əməliyyatdan sonrakı dövr:

Strabismus əməliyyatından sonra xəstə adətən eyni gündə evə buraxılır. Lakin əməliyyatdan sonra bir neçə həftə ərzində bəzi narahatlıqlar və göz qızartısı ola bilər. Bərpa dövründə diqqət edilməli məqamlar bunlardır:

Ağrı və narahatlıq: Əməliyyatdan sonra bir müddət gözlərdə cüzi ağrı və ya narahatlıq ola bilər. Cərrah bu ağrını yüngülləşdirmək üçün ağrı kəsici dərmanlar təyin edə bilər.

Göz damcıları: Əməliyyatdan sonra infeksiyanın qarşısını almaq və iltihabı azaltmaq üçün göz damcıları istifadə edilir.

Görmə problemləri: İlk günlərdə görmə bulanıq ola bilər, lakin bu adətən bir neçə gün ərzində normala dönür.

Müntəzəm nəzarət: Xəstə əməliyyatdan bir neçə gün və ya həftə sonra cərrahın müayinəsinə gəlməlidir ki, sağalma prosesi yoxlanılsın.

Risklər və ağırlaşmalar:

Strabismus əməliyyatı ümumiyyətlə təhlükəsiz və effektivdir, lakin hər bir cərrahi prosedurda olduğu kimi, müəyyən risklər mövcuddur:

İnfeksiya: Nadir hallarda əməliyyat sonrası göz infeksiyası inkişaf edə bilər.

Qanaxma: Göz ətrafında cüzi qanaxma ola bilər, lakin bu vəziyyət adətən müvəqqəti olur.

Düzgün düzəlməmə: Bəzi hallarda gözlərin tam düzgün mövqeyə gəlməməsi və ya bir neçə ay sonra yenidən düzəliş tələb olunması mümkündür.

Görmə problemləri: Nadir hallarda ikili görmə (diplopiya) əməliyyatdan sonra baş verə bilər, lakin bu çox vaxt müvəqqəti olur.

Nəticə:

Strabismus əməliyyatları, gözlərin düzgün mövqeyini bərpa etmək və həm estetik, həm də funksional baxımdan xəstənin görmə keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün effektiv üsullardır. Cərrahi müdaxilə ilə göz əzələləri tənzimlənərək gözlərin paralel baxışı təmin edilir və beləliklə, görmə qabiliyyətinin dəstəklənməsi və həyat keyfiyyətinin artırılması mümkün olur. Erkən müdaxilə, xüsusən də uşaqlarda, daha yaxşı nəticələr əldə edilməsinə kömək edə bilər.