Kernikterus ciddi bir xəstəlikdir
Səbəblər
Kernikterus, bilirubin səviyyəsinin çox yüksək olması və bunun nəticəsində beyin toxumalarına nüfuz etməsi ilə meydana gəlir. Yüksək bilirubin səviyyələrinin səbəbləri aşağıdakılardır:
Fizioloji sarılıq: Yeni doğulmuşlarda yaygın olan və bədənin bilirubini yavaş-yavaş aradan qaldırdığı bir vəziyyət.
Hemolitik xəstəliklər: Qan hüceyrələrinin sürətlə parçalanması ilə nəticələnən xəstəliklər, məsələn, ABO və ya Rh uyğunsuzluğu.
Prematürelik: Vaxtından əvvəl doğulan körpələrdə bilirubinin metabolizmi və atılımı daha yavaş ola bilər.
Qidalanma problemləri: Kifayət qədər qidalanmamaq və ya susuz qalmaq bilirubin səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
Genetik və metabolik xəstəliklər: G6PD çatışmazlığı və ya digər enzimatik problemlər.
Simptomlar
Kernikterusun simptomları ilkin mərhələdə daha mülayim ola bilər, lakin vəziyyət irəlilədikcə ciddi və həyati təhlükəli ola bilər:
Erkən mərhələ simptomları
Şiddətli sarılıq: Gözlərdə və dəridə aşkar sarılıq.
Ləng qidalanma və ya yeməkdən imtina: Körpənin yaxşı qidalanmaması və ya yeməkdən imtina etməsi.
Letarji: Körpənin qeyri-adi dərəcədə yuxulu və reaktiv olmaması.
Ağlama və əsəbilik: Davamlı və narahat ağlama.
İrəli mərhələ simptomları
Əzələ sərtliyi (hipertoniya): Körpənin əzələlərinin sərt və ya spazmodik olması.
Daimi arxaya doğru baş əyilməsi (opisthotonus): Körpənin başının və bədəninin arxaya doğru əyilməsi.
Fəsillərin pozulması və sarsıntılar (konvulsiyalar): Epileptik tutmalar və sarsıntılar.
Şüur itirilməsi və koma: Körpənin şüurunun itməsi və komaya girməsi.
Diaqnoz
Kernikterusun diaqnozu klinik simptomlar və laboratoriya testləri vasitəsilə qoyulur:
Fiziki müayinə: Həkim körpənin dərisini və gözlərini sarılıq əlamətlərinə görə yoxlayır.
Qan testləri: Bilirubin səviyyəsini ölçmək üçün qan testi.
Neyrolojik müayinə: Körpənin nevroloji vəziyyətini qiymətləndirmək üçün.
Müalicə
Kernikterusun müalicəsi bilirubin səviyyəsini tez və effektiv şəkildə azaltmağa yönəlir. Müalicə üsulları aşağıdakılardır:
Fototerapiya:
İşıq terapiyası: Körpə xüsusi mavi işıq altında yerləşdirilir, bu işıq bilirubini parçalayıb bədəndən atılmasını asanlaşdırır.
Exchange Transfüzyon:
Qan dəyişdirmə transfüzyonu: Körpənin yüksək bilirubin səviyyələrini azaltmaq üçün qanının dəyişdirilməsi.
İntravenöz immunoglobulin (IVIG):
Antikorların aradan qaldırılması: ABO və ya Rh uyğunsuzluğu səbəbindən yaranan hemolitik xəstəliklərdə antikorları azaltmaq üçün.
Qidalanma dəstəyi:
Daimi qidalanma: Körpənin kifayət qədər qida və maye almasını təmin etmək üçün.
Evdə Baxım və Profilaktika
Müntəzəm yoxlanışlar: Körpənin sarılığını və ümumi sağlamlıq vəziyyətini müntəzəm olaraq yoxlamaq.
Yaxşı qidalanma: Körpənin kifayət qədər qida və maye almasını təmin etmək.
Daimi tibbi nəzarət: Bilirubin səviyyələrinin müntəzəm olaraq ölçülməsi və həkim nəzarəti altında saxlanması.
Fəsadlar
Kernikterusun vaxtında müalicə edilməməsi ciddi və qalıcı fəsadlara səbəb ola bilər:
Serebral palsi: Hərəkət və əzələ funksiyasında ciddi problemlər.
Ağır eşitmə itkisi: Qalıcı eşitmə itkisi.
Görmə problemləri: Görmə qabiliyyətinin azalması və ya tam itirilməsi.
Zehni gerilik: Koqnitiv və inkişaf gerilikləri.
Davranış və öyrənmə problemləri: Davranış və öyrənmə qabiliyyətlərində problemlər.
Kernikterus ciddi və həyat keyfiyyətini təsir edən bir vəziyyətdir. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə ilə simptomlar idarə edilə bilər və körpənin sağ qalma və inkişaf şansı artırıla bilər. Əgər kernikterus əlamətlərini yaşayırsınızsa və ya bu vəziyyətdən şübhələnirsinizsə, dərhal tibbi yardım alınması vacibdir.