Tükənmişlik Sindromu

Tükənmişlik sindromunun əsas xüsusiyyətləri

1. Emosional tükənmə

Davamlı yorğunluq, enerjisizlik və istirahətlə keçməyən bezginlik hissi.

İşə və gündəlik həyatdakı tapşırıqlara emosional məsafə və soyuqluq.

2. İşi mənasız və ağır hiss etmək

Sevdiyiniz işi belə bəyənməməyə başlamaq.

“Mənim etdiklərim dəyərsizdir” və ya “mən bacarmıram” düşüncələri.

3. Performansın və motivasiyanın azalması

Kreativlik və məhsuldarlığın aşağı düşməsi.

Kiçik tapşırıqlarda belə təmkin və maraq itirmə.

Tükənmişlik sindromunun simptomları

Baş ağrısı, mədə-bağırsaq problemləri, yuxusuzluq.

Sosial təcrid, insanlardan uzaq durmaq istəyi.

Anksiyete, depressiya əlamətləri və hirs partlayışları.

Səbəbsiz ağlama və ya kədər hissi.

Gündəlik işləri ertələmə və təxirə salma.

Tükənmişliyin əsas səbəbləri

Uzun müddətli və idarə edilməyən stres.

Aşırı iş yükü və gözləntilərin çox olması.

Dəstək sisteminin zəifliyi (iş mühitində və şəxsi həyatda).

Perfeksionizm və özündən yüksək gözləntilər.

Öz sərhədlərini qoya bilməmək və “həmişə razılaşmaq” vərdişi.

Tükənmişlik sindromunu necə aşmaq olar?

1. Sərhədlər təyin edin

“Xeyr” deməyi və iş yükünü balanslı bölməyi öyrənin.

İş və şəxsi həyat arasında sərhəd qoyun.

2. Özünüzə qayğı göstərin

Yuxu rejimini normallaşdırın, sağlam qidalanın və gündəlik fiziki aktivliyi artırın.

Dincəlmək və sevdiyiniz fəaliyyətlərə vaxt ayırmaq vacibdir.

3. Stres menecment texnikalarını tətbiq edin

Nəfəs məşqləri, meditasiya və ya yoqa kimi rahatlama texnikalarını sınayın.

Gündəlikdə “özünə qayğı vaxtı” təyin edin.

4. Dəstək axtarın

Dostlar, ailə və həmkarlarla açıq danışın.

Zərurət varsa peşəkar psixoloq və ya terapevtdən yardım alın.

5. Prioritetləri yenidən müəyyən edin

İşdə və şəxsi həyatda önəmli və təcili olan işləri müəyyənləşdirin.

Perfeksionizmdən imtina edin və mükəmməl deyil, “kafi” olana razı qalın.

Tükənmişlik sindromuna qarşı profilaktik tədbirlər

Daimi öz-şəfqət və emosional tənzimləmə bacarıqları üzərində işləmək.

Mütəmadi tətil və fasilələr vermək.

Daha çox "mən" vaxtı yaratmaq və işdən kənar maraqlara yer ayırmaq.

Tükənmişlik sindromu müalicə edilməzsə, uzunmüddətli depressiya və digər psixosomatik xəstəliklərə səbəb ola bilər. Vaxtında fərq etmək və müdaxilə etmək çox vacibdir.