Doktorsitesi.az

Ürəyinizi Yoran 6 Xəstəliyə Diqqət Edin!

Prof. Dr. Harun Arbatlı
Prof. Dr. Harun Arbatlı
24 iyul 2023198 baxış
Randevu Al
Şəkər xəstəliyinə görə gənc yaşda ürək xəstəliyinə tutulmayın Şəkərli diabet əslində damar xəstəliyidir. Damar şəbəkələri ilə zəngin olan ürək, böyrək və göz kimi orqanlar şəkər xəstəliyindən daha çox təsirlənir. Diabet nəticəsində damar divarlarının daralması qan axını azaldır. Böyük bir işçi qüvvəsi ilə işləyən ürək əzələsi lazımi qanı venadan ala bilmədikdə zədələnir və gücü azalır. Ürək çatışmazlığına səbəb olan bu mənzərə ilə yanaşı, şəkər xəstəliyi də yüksək təzyiqə səbəb olur. Diabetin damar divarının qalınlaşması ilə yanaşı böyrəklərə də təsir etməsi yüksək təzyiq baxımından əlavə təsir yaradır. Qan təzyiqi meyli ilə yanaşı, yüksək xolesterin və qan şəkərini tənzimləyə bilməmək də laxtalanma problemlərinə səbəb ola bilər. Koroner ürək xəstəlikləri və infarktlar şəkərli diabet xəstələrində daha erkən və daha tez-tez müşahidə olunur.
Ürəyinizi Yoran 6 Xəstəliyə Diqqət Edin!
Süni intellekt ilə təkmiləşdirilmiş versiya

Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır

Ürək Sağlamlığı və Digər Xəstəliklərin Qarşılıqlı Əlaqəsi

Ürək sağlamlığı yalnız genetik faktorlardan deyil, həm də bədəndəki digər sistemlərin vəziyyətindən birbaşa asılıdır. Xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi (KOAH), yüksək qan təzyiqi, piylənmə və tiroid pozğunluqları ürək-damar sistemini ciddi şəkildə təhdid edən amillər arasındadır. Bu xəstəliklərin mexanizmini anlamaq, ürək sağlamlığını qorumaq üçün atılacaq ən vacib addımdır.

KOAH və Ürək Çatışmazlığı Arasındakı Bağlılıq

KOAH və ürək çatışmazlığının eyni vaxtda yaşanması tibbi praktikada tez-tez rast gəlinən bir haldır. Bu iki vəziyyət bir-birini tetikleyerek xəstənin ümumi vəziyyətini ağırlaşdıra bilər. KOAH xəstələrində ağciyərlərdə həddindən artıq hava tutulması baş verdikdə, qabırğa qəfəsindəki əzələlər nəfəs alma prosesində daha çox iştirak etməli olur.

Bu prosesin ürəyə təsirləri aşağıdakı kimidir:

  • Enerji İstehlakı: Nəfəs alma zamanı yüksək enerji sərfiyyatı ciddi əzələ güc itkisinə səbəb olur.
  • Qanın Qatılaşması: Toxumalara adekvat oksigen nəql edilə bilmədiyi üçün oksigen daşıyan hüceyrələrin sayı artır, bu da qanın qalınlaşmasına və laxtalanma meylinin artmasına gətirib çıxarır.
  • Damar Tıxanması: Qatılaşmış qan damar axınını yavaşladır və iltihablı reaksiyalara səbəb olur. Damardakı kiçik zədələr belə şişirdilmiş sağalma toxuması ilə nəticələnərək damar tıxanması riski yaradır.

Yüksək Qan Təzyiqi və Damar Sərtləşməsi

Yüksək qan təzyiqi ürək-damar sisteminə birbaşa və dağıdıcı təsirlər göstərir. Təzyiqin təsirinə cavab olaraq damar divarındakı hamar əzələ hüceyrələrinin sayı artır və divar qalınlaşır. Bu vəziyyət damarın elastikliyini itirməsinə, kalsifikasiyayaateroskleroza (damar sərtləşməsi) səbəb olur.

Damar strukturundakı bu dəyişikliklər damarın qidalanmasını pozur. Nəticədə damardaxili yaralanmalar, xoralar, laxtalanma və tam tıxanma kimi ciddi fəsadlar meydana gələ bilər.

Piylənmə ilə Mübarizə: Ürəyin Yükünü Azaldın

Piylənmə maddələr mübadiləsində ciddi pozğunluqlara yol açaraq ürəyi yorur. Artıq çəki ilə birbaşa əlaqəli olan Tip 2 diabet və tənəffüs çətinlikləri yüksək təzyiqin əsas səbəblərindəndir. Sağlam olmayan qidalanma qan damar divarlarında mənfi dəyişikliklərə səbəb olur:

FaktorÜrək Sağlamlığına Təsiri
LDL (Pis) XolesterinDamar divarında yığılaraq tıxanma yaradır.
HDL (Yaxşı) XolesterinSəviyyəsi azalır, damar qoruyuculuğu zəifləyir.
TrigliseridlərUzun müddətdə artması ateroskleroz riskini artırır.

Artıq çəkidən xilas olmaq, pəhrizin tənzimlənməsi və aktiv həyata keçmək deməkdir ki, bu da diabet və yüksək təzyiq kimi ürəyi zədələyən faktorları aradan qaldırır.

Qalxanabənzər Vəzi Pozğunluqlarının Ürəyə Təsiri

Tiroid xəstəlikləri hər yaşda ürək ritminə və funksiyasına təsir edə bilər:

  1. Hipertiroidizm (Həddindən artıq işləmə): Ürək döyüntüsünü artırır, ritm pozğunluqlarına, sinə ağrısına və nəfəs darlığına səbəb olur.
  2. Hipotiroidizm (Az işləmə): Ürək döyüntülərinin yavaşlamasına və əzələ gücünün azalmasına gətirib çıxarır. Müalicə olunmadıqda xolesterin səviyyəsini artıraraq damar sərtləşməsi və ürək çatışmazlığı riski yaradır.

Qut (Podaqra) Xəstəliyi və İnfarkt Riski

"Padşahların xəstəliyi" kimi tanınan Qut (Podaqra), yalnız oynaq ağrısı demək deyil. Qanda yüksək olan sidik turşusu damarların daxili səthinin strukturunu pozur. Damar divarlarının sərtləşməsini sürətləndirən bu xəstəlik, infarkt üçün ciddi zəmin hazırlayır. Sosial həyata mənfi təsir edən bu ağrılı tutmalar, əslində ürək-damar sistemi üçün gizli bir təhlükədir.

Müəllif Haqqında

Prof. Dr. Harun Arbatlı

Prof. Dr. Harun Arbatlı

Prof. Dr. Harun Arbatlı bakalavr təhsilindən sonra İstanbul Universiteti Tibb Fakültəsində tibb təhsilini müvəffəqiyyətlə başa vuraraq Tibb Elmləri Doktoru adını almışdır. Həmin fakültədə ixtisasını başa vuraraq Ürək-damar Cərrahiyyəsi üzrə mütəxəssis olmuşdur.

Vacib Məlumatlandırma

Sayt daxilindəki məlumatlar məlumatlandırma məqsədlidir. Bu məlumatlandırma heç bir halda həkimin xəstəsini tibbi məqsədlə müayinə etməsi və ya diaqnoz qoyması yerinə keçmir.