Uşaqlarda diafraqma yırtığı. Diafraqma qrijası.
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Diafraqma Yırtığı Nədir?
Diafraqma yırtığı, qarın boşluğundakı daxili orqanların diafraqma adlanan əzələ birməsində yaranan bir açılış və ya zəif nöqtə vasitəsilə sinə boşluğuna keçməsi vəziyyətidir. Bu patologiya adətən anadangəlmə olur və uşağın həyatının ilk aylarında və ya illərində diaqnoz qoyulur. Diafraqmanın funksional bütövlüyünün pozulması nəticəsində yaranan bu vəziyyət, ciddi tibbi nəzarət tələb edir.
Diafraqma Yırtığının Səbəbləri və Risk Faktorları
Diafraqma yırtığının əsas səbəbi, fetal dövrdə diafraqmanın düzgün inkişaf etməməsi ilə birbaşa əlaqəlidir. Dəqiq səbəbi tam olaraq bilinməsə də, bu inkişaf qüsurunda genetik faktorlar və ətraf mühit amillərinin mühüm rol oynaya biləcəyi ehtimal edilir.
Diafraqma Yırtığının Əsas Simptomları
Simptomlar uşağın yaşına və yırtığın ölçüsünə görə fərqlilik göstərə bilər. Ən çox rast gəlinən əlamətlər aşağıdakılardır:
- Nəfəs almaqda çətinlik
- Mədə möhtəviyyatının özofagusa geri axması (reflüks)
- Sinə boşluğunda nəzərə çarpan şişkinlik
- Anoreksiya (iştahsızlıq)
- Qusma halları
Müalicə Metodları
Diafraqma yırtığı mütləq cərrahi müdaxilə tələb edən ciddi bir vəziyyətdir. Əməliyyat zamanı diafraqmadakı yırtıq təmir edilir və sinə boşluğuna yerini dəyişmiş qarın orqanları təkrar öz anatomik mövqeyinə qaytarılır.
Diafraqma Sınığı: Travmatik Hallar
Diafraqma sınığı, hər hansı bir travma nəticəsində diafraqmada yırtıq və ya deşik yaranması ilə qarın orqanlarının yerini dəyişməsidir. Bu vəziyyət anadangəlmə yırtıqlara nisbətən daha az rast gəlinir və adətən kəskin travmatik hadisələr nəticəsində meydana çıxır.
Diafraqma Sınığının Səbəbləri
Diafraqma sınığı əsasən yüksək təsirli travmalar nəticəsində baş verir. Bu travmalara aşağıdakılar daxildir:
- Yol-nəqliyyat qəzaları
- Hündürlükdən yıxılmalar
- Digər şiddətli fiziki təsirlər
Diafraqma Sınığının Simptomları
Simptomların şiddəti yırtığın ölçüsünə və diafraqmaya düşən təzyiqə görə dəyişir. Klinik mənzərədə aşağıdakı şikayətlər ön plana çıxır:
- Tənəffüs çatışmazlığı və nəfəs darlığı
- Şiddətli sinə və qarın ağrısı
- Bulantı və qusma
- Orqanların yerini dəyişməsi səbəbindən yaranan həzm problemləri
Diafraqma Yırtığı və Sınığı Arasındakı Fərqlər
| Xüsusiyyət | Diafraqma Yırtığı | Diafraqma Sınığı |
|---|---|---|
| Mənşəyi | Adətən anadangəlmə (fetal inkişaf) | Travmatik hadisələr |
| Diaqnoz Zamanı | İlk aylar və ya illər | Travmadan dərhal sonra |
| Rastgəlmə Tezliyi | Daha çox rast gəlinir | Daha az rast gəlinir |
| Əsas Səbəb | Genetik və inkişaf faktorları | Qəzalar və yıxılmalar |
Peşəkar Tibbi Qiymətləndirmənin Önəmi
Hər iki vəziyyət də təcili və peşəkar yanaşma tələb edən klinik hallardır. Diafraqma sınığının müalicəsi də cərrahi əməliyyat vasitəsilə həyata keçirilir; burada məqsəd diafraqmanı bərpa etmək və orqanları düzgün mövqeyə yerləşdirməkdir. Uşağınızın vəziyyətini dəqiq qiymətləndirmək və müvafiq müalicə planını təyin etmək üçün mütləq bir uşaq cərrahı və ya uşaq cərrahiyyəsi mütəxəssisinə müraciət edilməlidir.
