Uşaqlarda gecə yatağı islatma
Uşaqlarda Gecə Yatağı Islatmanın Səbəbləri
1. Genetik Faktorlar
Ailə tarixi: Valideynlərdən biri və ya hər ikisi yatağı islatmışsa, uşaqda da bu ehtimal artır.
2. Sidik Kisəsinin Yetkinləşməməsi
Sidik kisəsinin həcmi və ya sidik saxlama qabiliyyəti yaşa uyğun inkişaf etməyə bilər.
3. Hormonal Disbalans
Vasopressin hormonunun (ADH) yetərsizliyi: Bu hormon gecə sidik istehsalını azaldır, lakin bəzi uşaqlarda kifayət qədər ifraz edilmir.
4. Dərin Yuxu
Bəzi uşaqlar dərin yuxuya gedərək, sidik kisəsinin dolmasını hiss etməyərək oyanmırlar.
5. Psixoloji Faktorlar
Stres, anksiyete, yeni bir qardaşın doğulması, məktəbə başlama və ya ailədə problemlər kimi psixoloji amillər.
6. Tibbi Şərtlər
Sidik yollarının infeksiyaları, diabet, konstipasiya, və s. kimi tibbi problemlər.
Gecə Yatağı Islatmanın Diaqnozu
1. Tibbi Tarix və Fiziki Müayinə
Həkim, uşağın tibbi tarixini, simptomlarını və ailə tarixini nəzərdən keçirir.
2. Sidik Testləri
Sidik infeksiyalarını və digər problemləri müəyyən etmək üçün sidik analizləri.
3. Gündəlik Sidik Jurnalı
Sidik ifrazı və yatağı islatma hallarını izləmək üçün.
Gecə Yatağı Islatmanın Müalicəsi
1. Dəstək və Təskinlik
Uşağa və valideynlərə dəstək olmaq və vəziyyətin yaygın olduğunu izah etmək.
2. Davranışsal Müdaxilələr
Sidik Kisəsi Təlimi: Gündəlik sidik saxlama məşqləri.
Maye Məhdudlaşdırılması: Yatmadan əvvəl maye qəbulunu məhdudlaşdırmaq.
Tualetə Getmə Vərdişləri: Uşağın yatmadan əvvəl və gecə yarısı tualetə getməsini təmin etmək.
3. Motivasiya və Mükafat Sistemi
Mükafat Cədvəli: Uşaq gecəni quru keçirdikdə kiçik mükafatlarla təşviq etmək.
4. Uşaq Həyəcan Cihazları
Sidik Alarm Cihazları: Uşaq yatağını islatmağa başladığında həyəcan verən cihazlar. Bu cihazlar uşağın oyanmasını və tualetə getməsini təmin edir.
5. Dərman Müalicəsi
Desmopressin (DDAVP): Vasopressin hormonuna bənzər təsir göstərərək gecə sidik istehsalını azaldır.
Antikolinerjiklər: Sidik kisəsinin tutumunu artırır və spazmları azaldır.
Profilaktik Tədbirlər
Müntəzəm Tualet Vərdişləri: Uşağın gün ərzində müntəzəm olaraq tualetə getməsini təmin etmək.
Maye Qəbulu: Günün əvvəlində bol maye qəbulunu təşviq etmək, lakin axşam saatlarında məhdudlaşdırmaq.
Stresin Azaldılması: Uşağın gündəlik həyatında stresi minimuma endirmək və rahatlama texnikalarını tətbiq etmək.
Nəticə
Gecə yatağı islatma uşaqlar arasında çox yayılmış bir vəziyyətdir və adətən yaşla birlikdə keçər. Erkən müdaxilə və müalicə ilə uşaqlar və ailələr bu vəziyyətlə daha yaxşı başa çıxa bilərlər. Uşaqda gecə yatağı islatma problemi davam edərsə və ya digər simptomlarla müşayiət olunarsa, dərhal bir pediatr və ya urologla məsləhətləşmək vacibdir. Düzgün müalicə və dəstəklə, uşaqlar normal həyat fəaliyyətlərini davam etdirə bilərlər.