Uşaqlarda qasıq yırtığı
Narahatlıq Hissinin Əlamətləri
Psixoloji Əlamətlər:
Həddindən artıq qayğı və qorxu
Təhlükə hissi və ya gələcəklə bağlı pis bir şeyin olacağı düşüncəsi
Konsentrasiya və qərar qəbul etməkdə çətinlik
Yuxu problemləri (insomniya)
Fiziki Əlamətlər:
Ürək döyünməsinin artması (taxikardiya)
Tərləmə və titrəmə
Nəfəs alma çətinliyi (hiperventilasiya)
Əzələ gərginliyi
Baş ağrısı və ya baş gicəllənməsi
Qarında narahatlıq və ya həzm problemləri
Davranış Dəyişiklikləri:
Sosial vəziyyətlərdən qaçınmaq
Təhlükəsizlik üçün daim başqalarına güvənmək
Həddindən artıq ehtiyatlı davranış
Narahatlığın Səbəbləri
Narahatlığın səbəbləri çox müxtəlif ola bilər və adətən bir neçə faktorun təsiri ilə meydana çıxır:
Bioloji Səbəblər:
Beyində serotonin və dopamin kimi kimyəvi maddələrin disbalansı.
Sinir sisteminin həddindən artıq aktiv olması.
Psixoloji Səbəblər:
Travmatik təcrübələr (məsələn, qəza, itki və ya şiddət)
Ailə və ya iş problemləri
Uşaqlıqda yaşanmış emosional travmalar
Ətraf Mühit Faktorları:
Daimi stress və təzyiq altında olmaq
Maliyyə problemləri və ya münasibətlərdə çətinliklər
Həyat dəyişiklikləri (məsələn, iş dəyişikliyi, köçmə və ya ailə qurma)
Genetik Yatkınlıq:
Ailədə narahatlıq pozuntusu olanların riski daha yüksəkdir.
Narahatlıqla Mübarizə Yolları
1. Özünə Yardım Texnikaları
Dərin Nəfəs Alma Texnikaları:
Nəfəsinizi sakitləşdirmək və ürək döyünməsini normallaşdırmaq üçün dərin və yavaş nəfəs alıb-verin.
Meditasiya və Mindfulness:
İndiki anı qəbul edərək narahatlıq düşüncələrini idarə etməyə kömək edir.
Fiziki Aktivlik:
Gündəlik idman bədənin stress hormonlarını azaltmağa kömək edir.
Yuxu və Qidalanma:
Kifayət qədər yuxu almaq və balanslı pəhriz saxlamaq narahatlıq səviyyəsini azaldır.
Gündəlik Jurnal Yaratmaq:
Narahatlıq düşüncələrinizi yazmaq onları daha yaxşı idarə etməyə kömək edə bilər.
2. Sosial Dəstək
Duyğularınızı paylaşmaq və sevdiklərinizdən dəstək almaq narahatlığın öhdəsindən gəlməkdə təsirli ola bilər.
Dəstək qruplarına qoşulmaq, oxşar problemlər yaşayan insanlarla təcrübələrinizi bölüşmək faydalıdır.
3. Peşəkar Yardım
Psixoterapiya:Koqnitiv Davranış Terapiyası (CBT):
Düşüncə tərzinizi dəyişdirərək narahatlıq yaradan yanlış inanclarla mübarizə aparmağa kömək edir.
Travmaya yönəlik terapiyalar, narahatlığın əsas səbəblərini aradan qaldırmağa kömək edə bilər.
Dərman Müalicəsi:
Antidepresanlar və ya anksiyolitik dərmanlar (məsələn, SSRI-lər) narahatlıq səviyyəsini azalda bilər.
Dərman müalicəsi yalnız bir mütəxəssis tərəfindən təyin olunmalıdır.
4. Narahatlıq Yaratdığı Vəziyyətləri Tanımaq
Narahatlığın qaynağını müəyyən etmək üçün öz davranış və düşüncələrinizi izləyin.
Qıcıqlandırıcı vəziyyətlərdən tamamilə qaçmaq əvəzinə, onları idarə etməyi öyrənin.
Ruhani və Daxili İnkişaf
Narahatlıqla mübarizədə ruhani yanaşmalar da faydalı ola bilər:
Dua və ya Meditasiya:
Daxili sakitliyi tapmaq və mənəvi balans yaratmaq üçün bu üsulları tətbiq edin.
Minnətdarlıq Praktikaları:
Hər gün həyatınızda olan müsbət şeyləri xatırlayın və bunlara fokuslanın.
Məqsəd Yaratmaq:
Həyatda məqsədinizi tapmaq və buna doğru irəliləmək narahatlığı azalda bilər.
Narahatlıqla Yaşamaq
Narahatlıqla mübarizə, davamlı bir proses ola bilər, lakin bu, tamamilə idarə edilə bilən bir vəziyyətdir. Əgər narahatlıq gündəlik həyatınıza ciddi şəkildə mane olursa, bir psixoloq və ya psixiatrla məsləhətləşməkdən çəkinməyin. Həmçinin, özünüzə qarşı anlayışlı və mehriban olun; kiçik irəliləyişlər belə böyük fərq yarada bilər.