Uşaqlarda yuxarı tənəffüs yollarının xəstəlikləri hansılardır?

Əsas yuxarı tənəffüs yolları xəstəlikləri
Ümumi soyuqdəymə (Nazofarenjit)
Səbəb: Əksər hallarda viruslar (rinovirus, adenovirus).
Əlamətlər:
Burun tutulması və ya axması.
Boğaz ağrısı.
Asqırma və öskürək.
Bəzən yüngül hərarət.
Müalicə: Simptomatik müalicə (maye qəbulu, burun spreyləri, istirahət).
Sinuzit
Səbəb: Sinus boşluqlarının bakterial, viral və ya allergik mənşəli iltihabı.
Əlamətlər:
Uzunmüddətli burun tutulması (10 gündən çox).
Sarı-yaşıl burun ifrazatı.
Yanaq və göz ətrafında ağrı və şişkinlik.
Baş ağrısı və yorğunluq.
Müalicə: Antibiotiklər (bakterial mənşəli olduqda), burun spreyləri, buxar inhalasiyası.
Farenjit
Səbəb: Viruslar (əsasən), bəzən bakteriyalar (məsələn, streptokok bakteriyası).
Əlamətlər:
Boğaz ağrısı və qızartı.
Udqunarkən ağrı.
Hərarət və limfa düyünlərinin şişməsi.
Müalicə:
Virus mənşəlidirsə, simptomatik müalicə.
Streptokok mənşəlidirsə, antibiotiklər.
Tonzillit
Səbəb: Badamcıq (tonsil) iltihabı. Viruslar və ya bakteriyalar səbəb olur.
Əlamətlər:
Boğaz ağrısı.
Udqunarkən narahatlıq.
Badamcıqlarda şişkinlik və ağlımtıl və ya sarımtıl ərp.
Hərarət və halsızlıq.
Müalicə:
Simptomatik müalicə (virus mənşəlidirsə).
Antibiotiklər (bakterial mənşəlidirsə).
Laringit
Səbəb: Boğazın (səs telləri daxil olmaqla) iltihabı, əsasən virus mənşəli.
Əlamətlər:
Səsin batması və ya tamamilə itməsi.
Quru və kəskin öskürək.
Boğazda qaşınma və narahatlıq.
Müalicə: Səslərin istirahəti, buxar inhalasiyası və maye qəbulu.
Otit media (orta qulaq iltihabı)
Səbəb: Bakterial və ya virus mənşəli infeksiya.
Əlamətlər:
Qulaqda ağrı.
Hərarət.
Eşitmə problemləri.
Uşaqlarda narahatlıq və ağlama.
Müalicə: Antibiotiklər (bakterial mənşəlidirsə), ağrıkəsicilər.
Krup (Laringotraxeit)
Səbəb: Virus mənşəli (parainfluenza virusu).
Əlamətlər:
Köpək hürüşünə bənzər öskürək.
Səsin batması.
Gecələr pisləşən nəfəsalma çətinliyi.
Müalicə: Steroidlər, nəmləndirilmiş hava və ya buxar terapiyası.
Allergik rinit
Səbəb: Allergik reaksiya (toz, polen, heyvan tükü və s.).
Əlamətlər:
Davamlı burun axıntısı və qaşınması.
Gözlərin yaşarması.
Asqırma və burun tutulması.
Müalicə: Antihistaminlər, allergenlərdən uzaq durmaq.
Uşaqlarda bu xəstəliklərə nə səbəb olur?
Zəif immun sistemi: Uşaqların immun sistemi yetkinlərə nisbətən daha zəifdir, buna görə virus və bakteriyalara qarşı daha həssasdırlar.
Təmas və gigiyena problemləri: Məktəbdə və ya uşaq bağçasında digər uşaqlarla sıx təmas infeksiyaların asanlıqla yayılmasına səbəb olur.
Allergenlər: Toz, polen və digər allergenlər yuxarı tənəffüs yollarını qıcıqlandırır.
İqlim dəyişiklikləri: Soyuq və ya rütubətli hava yuxarı tənəffüs yolları xəstəliklərinin riskini artırır.
Müalicə prinsipləri
Simptomların yüngülləşdirilməsi: Öskürək, burun tutulması və boğaz ağrısı üçün dərmanlar və ya təbii vasitələr.
Virus infeksiyaları üçün dərman: Antibiotiklər virus infeksiyalarına qarşı təsirli deyil. Simptomatik müalicə ilə sağalma təmin olunur.
Bakterial infeksiyalar üçün antibiotiklər: Streptokok farenjit və ya bakterial sinuzit kimi xəstəliklərdə antibiotiklər istifadə olunur.
Nəmləndirici mühit yaratmaq: Buxar inhalasiyası və ya nəmləndirici cihazlardan istifadə boğaz və burun tutulmasını yüngülləşdirir.
Düzgün maye qəbulu: Uşağın kifayət qədər su içməsi sağalmanı sürətləndirir.
Profilaktika yolları
Əlləri tez-tez yumaq: Virus və bakteriyaların yayılmasının qarşısını alır.
Qapalı mühitlərin havalandırılması: İnfeksiya riskini azaldır.
İmmuniteti gücləndirmək:
Sağlam və balanslı qidalanma.
Yetərli miqdarda yuxu.
Vitamin C ilə zəngin qidaların qəbulu.
Aşılanma:
Qrip peyvəndi.
Pnevmoniya və digər tənəffüs xəstəliklərinə qarşı vaksinasiya.
Allergenlərdən uzaq durmaq: Toz və heyvan tükü kimi allergenlərdən mümkün qədər qorunmaq.
Nə zaman həkimə müraciət etməli?
Yüksək hərarət 3 gündən çox davam edərsə.
Uşaqda nəfəs alma çətinliyi yaranarsa.
Yuxarı tənəffüs yollarının simptomları pisləşərsə.
Uzunmüddətli burun tutulması və ya qulaq ağrısı baş verərsə.
Yuxarı tənəffüs yollarının xəstəlikləri uşaqlarda tez-tez rast gəlinən problemlər olsa da, düzgün yanaşma ilə əksəriyyəti ciddi fəsadlara səbəb olmadan sağala bilər.