Uterus prolapsusu nədir?

Uterus Prolapsusu Nədir?

Uterus prolapsusu (uşaqlıq sallanması), pelvik daxili orqanları dəstəkləyən əzələ və bağların zəifləməsi nəticəsində uşaqlığın normal mövqeyindən aşağıya, yəni vaginaya doğru yerdəyişməsidir. Bu vəziyyət qadınların həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərə bilən tibbi bir problemdir. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə yanaşmaları ilə uşaqlıq sallanmasının fəsadlarını minimuma endirmək mümkündür.

Uterus Prolapsusunun Əsas Səbəbləri

Uşaqlıq sallanmasının inkişafında bir çox faktor rol oynayır. Pelvik bölgədəki strukturların zəifləməsinə səbəb olan əsas amillər aşağıdakılardır:

• Pelvik Döşəmə Əzələlərinin Zəifləməsi: Xüsusilə hamiləlik və doğuş zamanı əzələlərdə yaranan həddindən artıq gərginlik.
• Hormonal Dəyişikliklər: Menopauza dövründə östrojen səviyyəsinin azalması ilə pelvik strukturların elastikliyini itirməsi və zəifləməsi.
• Xroniki Təzyiq: Davamlı öskürək, xroniki qəbizlik və ya ağır əşyaların mütəmadi qaldırılması pelvik bölgəyə düşən təzyiqi artırır.
• İrsi Faktorlar: Bağ toxumalarının zəifliyinə qarşı olan genetik meyllilik.
• Cərrahi Müdaxilələr: Daha əvvəl keçirilmiş pelvik bölgə əməliyyatları.
• Artıq Çəki: Piylənmə pelvik döşəməyə davamlı olaraq əlavə təzyiq göstərir.

Uterus Prolapsusunun Əlamətləri

Uterus prolapsusu yaşayan qadınlarda simptomlar vəziyyətin dərəcəsindən asılı olaraq dəyişə bilər. Ən çox rast gəlinən əlamətlər bunlardır:

• Daxili Ağırlaşma Hissi: Vaginada və ya alt qarın bölgəsində daimi ağırlıq və ya təzyiq hissi.
• Vaginal Çıxıntı: İrəliləmiş hallarda uşaqlığın vaginadan xaricə doğru çıxması.
• Ağrı: Bel nahiyəsində və ya alt qarın bölgəsində hiss edilən ağrılar.
• İdrar və Bağırsaq Problemləri: Sidik qaçırma, sidik kisəsinin tam boşalmaması hissi və ya xroniki qəbizlik.
• Cinsi Fəaliyyətdə Çətinlik: Dispareuniya (ağrılı cinsi əlaqə) və ya əlaqə zamanı rahatlıq hissinin azalması.
• Artan Simptomlar: Uzun müddət ayaq üstə qaldıqda gündəlik fəaliyyətlər zamanı narahatlığın şiddətlənməsi.

Uterus Prolapsusunun Dərəcələri

Həkimlər uşaqlıq sallanmasını ağırlıq səviyyəsinə görə üç əsas dərəcəyə ayırırlar:

Uterus Prolapsusunun Müalicə Üsulları

Müalicə planı xəstənin yaşına, simptomların ağırlığına və ümumi sağlamlıq vəziyyətinə görə fərdiləşdirilir.

1. Qeyri-Cərrahi Müalicələr

• Pelvik Döşəmə Məşqləri (Kegel): Əzələləri gücləndirmək üçün müntəzəm olaraq icra edilməlidir.
• Pessar İstifadəsi: Vaginal pessarlar uşaqlığı mexaniki olaraq dəstəkləyir və sallanmanın qarşısını alır.
• Hormonal Terapiya: Östrojen tərkibli kremlər və ya dərmanlar pelvik əzələlərin tonusunu artırmağa kömək edir.

2. Cərrahi Müalicələr

• Rekonstruktiv Cərrahiyyə: Uşaqlığın qorunması şərtilə pelvik döşəmənin gücləndirilməsi və orqanın normal vəziyyətinə qaytarılması.
• Histerektomiya: İrəliləmiş hallarda və ya digər müalicələr nəticə vermədikdə uşaqlığın tamamilə çıxarılması.
• Uşaqlığın Askıya Alınması: Bağ toxumaları və ya süni materiallar (mesh) vasitəsilə uşaqlığın yuxarı mövqedə dəstəklənməsi.

Ev Şəraitində Qarşısını Almaq və Müdafiə Yolları

Uşaqlıq sallanması riskini azaltmaq və ya mövcud vəziyyəti idarə etmək üçün aşağıdakı addımlar atılmalıdır:

1. Kegel Məşqləri: Gündəlik olaraq pelvik əzələləri gücləndirən məşqlər edin.
2. Çəki İdarəsi: Artıq çəkidən azad olaraq pelvik bölgəyə düşən yükü minimuma endirin.
3. Qəbizlikdən Qorunma: Lifli qidalar və bol su qəbulu ilə bağırsaq fəaliyyətini tənzimləyin.
4. Ağır Yüklərdən Çəkinmə: Pelvik döşəməyə təzyiq göstərən fiziki gərginliklərdən uzaq durun.
5. Düzgün Postura: Oturma və duruş qaydalarına əməl edərək pelvik bölgəni dəstəkləyin.

Nəticə

Uterus prolapsusu, vaxtında müdaxilə edildikdə idarə oluna bilən bir vəziyyətdir. Erkən mərhələlərdə qeyri-cərrahi üsullar effektiv olsa da, irəliləmiş hallarda cərrahi müdaxilə qaçılmaz ola bilər. Əgər qeyd olunan simptomları özünüzdə müşahidə edirsinizsə, mütləq bir ginekoloqa müraciət etməyiniz tövsiyə olunur. Unutmayın ki, pelvik əzələləri güclü saxlamaq bu problemin qarşısını almaqda ən mühüm addımdır.