Varikosel nədir?

Varikoselin əsas xüsusiyyətləri

Ən çox sol xayada müşahidə olunur (sol tərəfdəki damar quruluşu səbəbindən).

Testis venalarında qanın geriyə axını (refluks) baş verir və damarlar genişlənir.

Yaşla artan bir haldır, amma əsasən 15-25 yaş arası gənc kişilərdə daha çox rast gəlinir.

Varikoselin əlamətləri

Xayalıqda ağırlıq və diskomfort hissi (xüsusilə ayaq üstə qaldıqda və ya günün sonunda).

Damarların gözlə görülən və ya barmaqla hiss olunan genişlənməsi ("qurd yuvası" kimi təsvir edilir).

Xayada ağrı (xüsusən fiziki aktivlikdən sonra və ya uzun müddət ayaq üstə qaldıqda).

Bəzi hallarda testisin ölçüsündə kiçilmə və ya atrofiya müşahidə edilə bilər.

Asimptomatik ola bilər və yalnız infertillik müayinəsində təsadüfən aşkarlana bilər.

Varikoselin səbəbləri

Venoz qapaqların zəifliyi və ya çatışmazlığı, qanın yuxarıya doğru düzgün axmamasına səbəb olur.

Anadangəlmə damar anomaliləri.

Qarın içi təzyiqin artması və ya abdominal damarların sıxılması.

Varikoselin dərəcələri

I dərəcə: Yalnız USM və ya doppler müayinəsində görünür.

II dərəcə: Damarlar yüngül palpasiya (əl ilə yoxlama) zamanı hiss olunur.

III dərəcə: Damarlar açıq şəkildə görünür və barmaqla rahat hiss edilir.

Varikoselin fəsadları

Kişi sonsuzluğu (infertillik): Spermatozoidlərin sayını və hərəkətliliyini azalda bilər.

Testosteron səviyyəsinin düşməsi.

Testis atrofiyası (testisin kiçilməsi).

Xayalıqda xroniki diskomfort və ağrı.

Diaqnoz

Fiziki müayinə: Ayaq üstə və Valsalva manevri ilə damarlara baxılır.

Doppler USM: Damarların genişlənməsi və qanın geriyə axını qiymətləndirilir.

Sperma analizi: Sonsuzluq şübhəsi varsa, sperm parametrləri yoxlanılır.

Müalicə üsulları

1. Konservativ (simptomsuz hallarda)

Yüngül hallarda və əlamətsiz varikoseldə müalicə tələb etməyə bilər.

Gündəlik rejimə düzgün alt paltarı və ağır fiziki yüklərdən uzaq durmaq daxil ola bilər.

2. Cərrahi müalicə

Varikoselektomiya: Genişlənmiş damarların cərrahi bağlanması (mikrocərrahiyyə və ya laparoskopik üsulla).

Embolizasiya: Radioloji olaraq damar içərisinə xüsusi materialların yerləşdirilməsi ilə qapanma.

Müalicə qərarı simptomlara, infertilliyə təsirə və testisin vəziyyətinə görə verilir.

Varikosel və fertilite

Varikosel kişi sonsuzluğunun ən çox rast gəlinən səbəblərindən biridir.

Cərrahi müdaxilədən sonra sperm keyfiyyətində və hamilə qalma ehtimalında artım müşahidə edilə bilər.