Premenstrüel gərginlik
Əlamətləri:
PMS-in əlamətləri qadından qadına fərqli ola bilər və bir çox fərqli simptomları əhatə edə bilər:
Fiziki Əlamətlər:
Qarın şişkinliyi və qaz
Baş ağrısı və ya miqren
Sinə həssaslığı və ağrısı
Sırt və bel ağrısı
Əzələ və oynaq ağrıları
Yorğunluq və enerji çatışmazlığı
Aclıq hissi artımı və ya iştahsızlıq
Yuxusuzluq və ya həddindən artıq yuxu istəyi
Emosional və Ruhsal Əlamətlər:
Əhval dəyişiklikləri (depressiya, kədər, əsəbilik və ya qəzəb)
Həssaslıq və ağlamağa meyillilik
Həvəssizlik və motivasiya azalması
Konsentrasiya çətinliyi
Sosial çəkinmə və ya əsəbilik
Davranışsal Əlamətlər:
İştah artışı, xüsusilə şəkər və karbonhidratlara olan tələbat
Aşağı enerji səviyyəsi və yorğunluq hissi
Azalan məhsuldarlıq və iş performansı
Səbəbləri:
PMS-in dəqiq səbəbi tam olaraq bilinmir, lakin onun bir neçə faktordan qaynaqlandığı düşünülür:
Hormonal dəyişikliklər: Estrogen və progesteron səviyyələrinin dəyişməsi emosional və fiziki simptomlara səbəb ola bilər.
Serotonin səviyyələri: Serotonin, beyində olan və əhval-ruhiyyəyə təsir edən bir kimyəvi maddədir. Onun səviyyəsinin azalması PMS əlamətlərinə səbəb ola bilər.
Genetik meyl: Ailədə PMS tarixi olan qadınlarda risk daha yüksəkdir.
Stress və həyat tərzi faktorları: Stress, pis qidalanma, yuxu çatışmazlığı və az fiziki fəaliyyət PMS əlamətlərini gücləndirə bilər.
Müalicə və İdarəetmə:
PMS-in müalicəsi əlamətlərin şiddətindən və qadının fərdi ehtiyaclarından asılı olaraq dəyişə bilər:
Həyat tərzi dəyişiklikləri: Sağlam qidalanma, müntəzəm fiziki fəaliyyət, kifayət qədər yuxu və stres idarəetmə üsulları (məsələn, yoga, meditasiya) əlamətləri yüngülləşdirə bilər.
Dərmanlar: Ağrı kəsicilər (məsələn, ibuprofen, parasetamol), diuretiklər (şişkinliyi azaltmaq üçün) və ya hormonal müalicələr (məsələn, oral kontraseptivlər) istifadə edilə bilər.
Diyet əlavələri: Bəzi qadınlar üçün kalsium, maqnezium, B6 vitamini və E vitamini kimi əlavələr faydalı ola bilər.
Psixoloji dəstək: Depressiya və ya emosional simptomlar şiddətli olarsa, psixoloq və ya psixiatr dəstəyi tövsiyə edilə bilər.
Əgər PMS simptomlarınız həyat keyfiyyətinizi əhəmiyyətli dərəcədə təsir edirsə və ya başqa suallarınız varsa, mütləq həkiminizlə məsləhətləşin!