Baş travmasının əlamətləri hansılardır?

1. Yüngül Baş Travmasının Əlamətləri

Baş ağrısı: Davamlı və ya aralıq baş ağrıları.

Başgicəllənmə: Hərəkət zamanı və ya sakit vəziyyətdə başın dönməsi hissi.

Qısa müddətli şüur itkisi: Tezliklə bərpa olunur.

Qulaq səsləri (tinnitus): Qulaqlarda zəng səsləri və ya uğultu.

Yüngül bulantı və qusma: Stress və ya başın zədələnməsi səbəbilə.

Yaddaş problemləri: Hadisə ilə bağlı detalları xatırlamaqda çətinlik.

Konsentrasiya çətinliyi: Diqqəti toplamaqda problemlər.

Halsızlıq və yorğunluq: Enerji çatışmazlığı hissi.

2. Orta Dərəcəli Baş Travmasının Əlamətləri

Uzun müddətli baş ağrıları: Ağrılar daha şiddətli və davamlı ola bilər.

Təkrar qusma: Qısa fasilələrlə davamlı qusma.

Yaddaş itkisi: Hadisədən əvvəlki və ya sonrakı müddəti xatırlaya bilməmək.

Şüur bulanıqlığı: Mühitə qarşı şüurun qismən itməsi və çaşqınlıq.

Görmə problemləri: Bulanıq görmə, ikiqat görmə və ya görmə sahəsində dəyişiklik.

Nitqdə çətinlik: Danışıqda gecikmə və ya qarışıqlıq.

Əzələ zəifliyi və ya hissiyyat itkisi: Bədənin bir hissəsində zəiflik və ya uyuşma.

3. Ağır Baş Travmasının Əlamətləri

Uzun müddətli və ya dərin şüur itkisi (komatoz vəziyyət):

Zərər görmüş şəxsin cavab verməməsi.

Qıcolmalar: İstemsiz əzələ hərəkətləri.

Qanaxma: Burundan, qulaqdan və ya kəsiklərdən qanaxma.

Dərinin göyərməsi: Göz ətrafında və ya qulaq arxasında göyərmiş sahələr (Battle əlaməti).

Şiddətli baş ağrısı və təzyiq hissi.

Eşitmə və danışma itkisi: Qısa və ya uzun müddətli eşitmə problemləri.

Koordinasiya itkisi: Hərəkətlərin qeyri-stabil olması.

Tənəffüs çətinliyi: Nəfəs alma probleminin yaranması.

Hərəkət və refleks problemləri: Əllərin və ya ayaqların tərpənməsində çətinlik.

4. Uşaqlarda Baş Travmasının Əlamətləri

Uşaqlarda baş travması zamanı əlamətlər fərqli ola bilər:

Səbəbsiz ağlama: Körpələrdə səbəbsiz ağlama və sakitləşdirilmə çətinliyi.

Yuxu rejimində dəyişiklik: Uzun müddət yatmaq və ya tamamilə yuxusuz qalmaq.

Qidalanma çətinlikləri: Qidalanmadan imtina və ya qusma.

Qanaxma və ya şişkinlik: Bıngıldaq sahəsində şişkinlik.

Sərbəst hərəkət edə bilməmək: Yavaş reaksiya və ya zəif hərəkətlər.

Baş Travmasından Sonra Təcili Yardım Nə Zaman Lazımdır?

Aşağıdakı əlamətlər müşahidə edildikdə dərhal tibbi yardım alınmalıdır:

Uzun müddət şüur itkisi və ya komatoz vəziyyət.

Burundan və ya qulaqdan maye axması (beyin-onurğa mayesi ola bilər).

Şiddətli baş ağrısı və təzyiq hissi.

Qıcolmalar və ya hərəkət problemləri.

Görmə, eşitmə və ya danışma problemləri.

Qan təzyiqinin azalması və ya şok əlamətləri.

Baş Travmasının Müalicəsi

1. Yüngül Baş Travmasının Müalicəsi:

İstirahət və sakitlik.

Baş ağrısı üçün parasetamol kimi dərmanlar (həkim məsləhəti ilə).

Əlamətləri müşahidə etmək üçün 24-48 saatlıq nəzarət.

2. Orta Dərəcəli Baş Travmasının Müalicəsi:

Xəstəxanada müşahidə və müayinə (CT və ya MRT).

Qanaxma və ya iltihab əleyhinə dərmanlar.

Qidalanma və maye balansını qorumaq üçün venadaxili dəstəkləyici tədbirlər.

3. Ağır Baş Travmasının Müalicəsi:

Təcili tibbi yardım və reanimasiya.

Beyin təzyiqini azaltmaq üçün dərmanlar və ya cərrahi müdaxilə.

Oksigen təminatı və həyati funksiyaların monitorinqi.

Baş Travmasının Qarşısının Alınması

Təhlükəsizlik tədbirləri:

Avtomobil idarə edərkən təhlükəsizlik kəmərindən istifadə.

İdman zamanı qoruyucu baş geyimləri taxmaq.

Uşaqları yüksək yerlərdən uzaq tutmaq.

Ətraf mühitin təhlükəsizliyi:

Həyət və ya evdə təhlükəli sahələri aradan qaldırmaq.

Pilləkənlərdə və digər yüksək sahələrdə qoruyucular qoymaq.

Təhlükəsizlik təlimləri:

Uşaqlara və böyüklərə təhlükəsizlik qaydalarını öyrətmək.

Nəticə

Baş travmasının əlamətləri zərərin ağırlığına görə dəyişir və bəzi hallarda həyati təhlükə yarada bilər. Travma sonrası əlamətlərin erkən qiymətləndirilməsi və vaxtında tibbi yardım alınması ağırlaşmaların qarşısını almaqda vacibdir. Əgər baş travması zamanı yuxarıda göstərilən ciddi əlamətlərdən hər hansı biri müşahidə edilərsə, dərhal tibbi yardım almaq tövsiyə olunur.