Vitamin B12 çatışmazlığı nədir?
Əlamətləri
Fiziki simptomlar:
Güclü yorğunluq və zəiflik
Başgicəllənmə və ya huşunu itirməyə yaxın vəziyyət
Solğun və ya saralmış dəri
İştahsızlıq və arıqlama
Ürək döyüntüsünün sürətlənməsi (taşikardiya)
Sinir sistemi ilə bağlı simptomlar:
Əllərdə və ayaqlarda uyuşma və ya iynə batması hissi
Əzələ zəifliyi və koordinasiya problemləri (tarazlıq itkisi)
Yaddaş problemləri və konsentrasiyada çətinlik
Qıcıqlanma və depressiv əhval
Dili şişmiş və qızarmış hiss etmək (glossit)
Səbəbləri
Qida çatışmazlığı: Ət, süd məhsulları, yumurta və balıq kimi heyvan mənşəli məhsulları kifayət qədər qəbul etməmək (xüsusilə vegetarian və veganlarda daha çox müşahidə olunur).
Mədə-bağırsaq problemləri: Qastrit, Crohn xəstəliyi, çölyak xəstəliyi və ya mədə şirəsi azlığı (hipo/axlorhidriya).
Zərdab faktorunun (intrinsik faktor) çatışmazlığı: Pernisiyoz anemiya nəticəsində B12-nin bağırsaqlarda sorulmasının pozulması.
Cərrahi əməliyyatlar: Mədənin və ya bağırsağın bir hissəsinin çıxarılması əməliyyatlarından sonra.
Alkoqolizm: Uzun müddətli alkoqol istifadəsi bağırsaqdan vitaminin sorulmasını azaldır.
Dərmanlar: Mədə turşusunu azaldan dərmanlar (PPI-lər və H2 blokerləri) uzun müddət istifadə olunduqda B12 çatışmazlığına səbəb ola bilər.
Müalicəsi
1. Pəhriz dəyişikliyi
Ət, balıq, yumurta, süd və süd məhsullarını qidaya əlavə etmək.
B12 ilə zənginləşdirilmiş qidalar (bitki mənşəli südlər, bəzi taxıl məhsulları) veganlar üçün tövsiyə olunur.
2. Vitamin əlavələri
Tabletlər: Ağızdan qəbul edilən B12 əlavələri (xüsusilə yüngül çatışmazlıqda).
İynə şəklində B12: Şiddətli çatışmazlıqda və ya B12-nin sorulması problemi olanlarda həkim tərəfindən B12 inyeksiyaları təyin edilir.
3. Əsas səbəbin müalicəsi
Əgər çatışmazlıq bağırsaq və ya mədə problemlərindən qaynaqlanırsa, bu xəstəliklərin də müalicəsi vacibdir.
Qarşısının alınması
Heyvan mənşəli məhsulları balanslı şəkildə qəbul etmək.
Vegan və vegetarianlar üçün müntəzəm olaraq B12 əlavələri qəbul etmək.
Mədə-bağırsaq problemi olan şəxslərin mütəmadi olaraq B12 səviyyəsini yoxlatdırması.
İstəsən, sənə B12 ilə zəngin qidalar siyahısı və gündəlik tövsiyə olunan B12 miqdarı barədə də məlumat verə bilərəm.