Xroniki Anal Fissura Müalicəsi: Təbii və Tibbi Yanaşmalar

Xroniki Fissuranın Səbəbləri

📌 Qəbizlik və sərt nəcis → Dərinin yırtılmasına səbəb olur.
📌 İshal (tekrarlanan ishal hücumları) → Dərinin həddindən artıq qıcıqlanması.
📌 Anal əzələlərin həddindən artıq sıxılması → Qan dövranının azalması və sağalmanın gecikməsi.
📌 Doğuş sonrası və hamiləlikdə təzyiq → Qadınlarda fissura riski artır.
📌 Kron xəstəliyi və iltihabi bağırsaq xəstəlikləri (İBH) → Bağırsağın həddindən artıq qıcıqlanması.
📌 Düşük lifli qidalanma və susuzluq → Nəcisin sərtləşməsi və fissura yaranması.

Xroniki Fissuranın Əlamətləri

✔ Defekasiya zamanı və sonra yanma və ağrı hissi
✔ Nəcisdən sonra qan ləkələri
✔ Anal bölgədə qaşınma və narahatlıq
✔ Fissura sahəsində kiçik dəri çıxıntıları (xroniki olduqda)
✔ Defekasiyadan çəkinmə (ağrı qorxusuna görə)

Xroniki Fissuranın Müalicəsi

1. Qəbizliyin Qarşısını Almaq (Lifli Qidalanma)

✅ Gündə 25-30 qram lif qəbul edin
🔹 Tərəvəz və meyvələr: Alma, armud, ispanaq, brokoli
🔹 Tam taxıllar: Yulaf, kəpək çörəyi, qəhvəyi düyü
🔹 Paxlalılar: Mərcimək, noxud, lobya
🔹 Toxumlar və qoz-fındıq: Çia toxumu, kətan toxumu, badam

📌 Bol su için! (Gündə 2-3 litr su) → Lifli qidalar yalnız kifayət qədər su içildikdə təsirli olur.

2. Yerli (Topikal) Müalicələr

🩹 Nitroqliserin Kremi (0.2 - 0.4%)

Anal əzələləri rahatladaraq qan dövranını artırır.

Əks təsiri: Baş ağrısı ola bilər.

🩹 Kalsium Kanal Blokerləri (Diltiazem, Nifedipin)

Damarları genişləndirərək fissuranın sağalmasını sürətləndirir.

Nitroqliserinə alternativ olaraq istifadə edilir.

🩹 Lidokain Kremi və ya Anestetik Məlhəmlər

Ağrını və yanmanı azaldır.

🩹 Aloe Vera Jeli və Hindqozu Yağı

Təbii müalicə üçün istifadə edilə bilər. Dərini yumşaldır və sağalmanı sürətləndirir.

3. Oturaq Hamamlar (İlıq Su Hamamı)

🚿 Gündə 2-3 dəfə, hər dəfə 15-20 dəqiqə ilıq suya oturmaq

Anal əzələləri rahatladır, qan dövranını artırır.

Xüsusilə defekasiya sonrası tətbiq olunmalıdır.

📌 Epsom duzu və ya çobanyastığı əlavə etmək daha yaxşı təsir göstərə bilər.

4. Müalicəvi Yağlar və Təbii Dəstəklər

🌿 Zeytun yağı və ya hindqozu yağı – Anal dəriyə masaj edilə bilər.
🌿 Aloe Vera Gel – Təbii olaraq iltihabı azaldır.
🌿 Vitamin E və D əlavələri – Dəri hüceyrələrinin regenerasiyasını artırır.

5. Botoks İnyeksiyası

💉 Daxili anal sfinkterə botoks vurulması → Anal əzələləri rahatlaşdıraraq spazmı azaldır.
🔹 80-90% hallarda effektlidir.
🔹 Effekti 3-6 ay davam edə bilər.
🔹 Cərrahi əməliyyata alternativdir.

6. Cərrahi Müdaxilə (Son Çarə)

🚨 Daxili sfinkterotomiya (LIS - Lateral Internal Sphincterotomy)

Daimi sağalmayan xroniki fissuralar üçün edilir.

Anal əzələnin kiçik bir hissəsi kəsilir → Bu, spazmı azaldır və qan dövranını yaxşılaşdırır.

90% uğur nisbəti var.

Risk: Bəzi xəstələrdə keçici inkontinensiya (nəcis saxlama çətinliyi) ola bilər.

Nəticə və Ümumi Məsləhətlər

✅ Lifli qidalanma və bol su içmək qəbizliyin qarşısını alır.
✅ İlıq su vannaları anal əzələləri rahatladır.
✅ Nitroqliserin, Diltiazem və ya Lidokain kremləri ağrını və spazmı azaldır.
✅ Təbii yağlar və aloe vera iltihabı azalda bilər.
✅ Botoks və ya cərrahi müdaxilə son çarə kimi istifadə edilə bilər.

📌 Əgər 6 həftədən çox fissura sağalmırsa və davamlı ağrılar varsa, mütləq həkimə müraciət etmək lazımdır.