Xroniki Ürtiker
Xroniki Ürtikerin Əlamətləri
Qaşıntı: Dəridə güclü qaşıntı hissi əsas əlamətlərdən biridir.
Qabarıq Qırmızı Ləkələr: Dəridə qırmızı və ya ağ rəngdə qabarıqlar meydana gəlir, ölçü və forma olaraq dəyişkəndir.
Dəri Dəyişikliklərinin Yer Dəyişdirməsi: Qabarıqlar bir nahiyədə yox olduqdan sonra başqa bir nahiyədə təkrarlana bilər.
Dərinin İstilik və Həssaslığında Artım: Dəridə lokal istilik artışı və həssaslıq müşahidə edilə bilər.
Angioödem: Xroniki ürtiker bəzən dərin dərialtı toxumaları təsir edir və angioödemə (dodaq, göz ətrafı və ya əl-ayaqlarda şişkinlik) səbəb ola bilər.
Xroniki Ürtikerin Səbəbləri
Xroniki ürtikerin dəqiq səbəbləri çox vaxt müəyyən edilə bilmir. Lakin bəzi potensial faktorlar xəstəliyin yaranmasına və ya şiddətlənməsinə səbəb ola bilər:
Autoimmun Xəstəliklər: Bədənin immun sisteminin öz toxumalarına qarşı reaksiya göstərməsi nəticəsində bəzi insanlarda xroniki ürtiker meydana gələ bilər.
İnfeksiyalar: Xroniki ürtikeri tətikləyə biləcək viruslar, bakterial infeksiyalar və parazitlər.
Hormonal Dəyişikliklər və Stress: Xroniki ürtiker stress və hormonal dəyişikliklərdən təsirlənə bilər.
Fiziki Təsirlər: Soyuq, istilik, təzyiq və ya günəş işığı bəzi insanlarda xroniki ürtikerin ortaya çıxmasına və ya şiddətlənməsinə səbəb ola bilər.
Qida və Dərmanlar: Bəzi hallarda, xüsusi qida maddələri və dərmanlar xroniki ürtikerin yaranmasında rol oynaya bilər, lakin bu nadir hallarda olur.
Xroniki Ürtikerin Müalicəsi
Xroniki ürtikerin müalicəsi simptomları yüngülləşdirməyə və səbəbləri idarə etməyə yönəlikdir. Müalicə seçimləri aşağıdakılardır:
Antihistaminlər: Antihistaminlər, allergik reaksiyalardan məsul olan histamin maddəsinin təsirini azaldaraq qaşıntı və qızartını yüngülləşdirir. Xroniki ürtiker hallarında antihistaminlərdən gündəlik istifadə edilə bilər və bu dərmanlar çox vaxt müalicənin əsasını təşkil edir.
Yüksək Doza Antihistaminlər: Əgər standart antihistamin dozaları təsir etməzsə, həkim dozanı artıraraq daha yüksək dozada antihistaminlər təyin edə bilər.
Leukotrien Reseptor Antaqonistləri: Bəzi hallarda, antihistaminlərlə birlikdə istifadə edilən bu dərmanlar qaşıntı və qızartını azaltmağa kömək edə bilər.
Kortikosteroidlər: Yalnız qısa müddət üçün təyin edilə bilən kortikosteroidlər, şiddətli ürtiker reaksiyalarında iltihabı azaltmaq üçün istifadə olunur. Uzun müddət istifadəsi ciddi yan təsirlərə səbəb ola biləcəyi üçün həkim nəzarətində qısa müddət ərzində tətbiq edilir.
Omalizumab: Xroniki, şiddətli və müalicəyə cavab verməyən ürtiker hallarında istifadə edilən bioloji bir dərmandır. Bu dərman, immun sistemin alerji reaksiyasına qarşı təsirini azaltmağa kömək edir.
İmmunosupressantlar: İmmun sistemin fəaliyyətini zəiflətmək üçün bəzi ağır hallarda istifadə edilə bilər. Bu dərmanlar, xroniki ürtikerin autoimmun səbəblərdən qaynaqlandığı düşünülən hallarda daha faydalı ola bilər.
Xroniki Ürtikerin Qarşısını Almaq və Yaşam Keyfiyyətini Artırmaq
Xroniki ürtikerin təkrarlanmasını azaltmaq üçün bəzi önləyici tədbirlər də faydalı ola bilər:
Allergen və Tətikləyici Faktorlardan Qaçınmaq: Həkiminizin tövsiyə etdiyi potensial tətikləyicilərdən uzaq durmaq simptomları azaltmağa kömək edə bilər.
Stress İdarəsi: Stress xroniki ürtikerin şiddətini artırdığı üçün stress idarəsi (meditasiya, yoga və ya rahatlama texnikaları) faydalı ola bilər.
Sağlam Qidalanma və Su İstehlakı: Qidalanma allergenlərdən uzaq durmaq üçün diyetoloq məsləhətindən faydalana bilərsiniz.
Dərini Nəmləndirmək: Quru dəri qaşıntını artırdığı üçün dərini nəmləndirmək və yumşaq sabun və kosmetik məhsullardan istifadə etmək vacibdir.
Həddindən artıq istilikdən və ya təzyiqdən qaçınmaq: İsti vannalar və ya sıx paltarlar dəriyə təzyiq tətbiq edərək ürtikerin təkrarlanmasına səbəb ola bilər.
Xroniki ürtiker uzun müddət davam edə və bəzən özbaşına yox ola bilər. Həkimlə müntəzəm əlaqədə olmaq və simptomları idarə etmək üçün uyğun müalicə metodlarını tətbiq etmək xəstəliyin idarə olunmasını və həyat keyfiyyətinin artırılmasını təmin edə bilər.