Yağ vəzi xəstəlikləri (sızanaq, baş dərisində kəpək)

Səbəblər:

Hormonal Dəyişikliklər: Ergenlik, menstruasiya, hamiləlik və hormonal dərmanlar.

Genetik Faktorlar: Ailədə sızanaq problemi olanlarda daha çox rast gəlinir.

Yağlı Dəri: Yağ bezlərinin həddindən artıq yağ istehsal etməsi.

Bakteriyalar: P. acnes adlı bakteriya məsamələrdə çoxala bilər.

Qida: Şokolad, yağlı və şəkərli qidalar.

Simptomlar:

Ağrılı, qırmızı papulalar və pustullar (qabarıqlar və irinli ləkələr).

Qara nöqtələr (açıq komedonlar) və ağ nöqtələr (qapalı komedonlar).

Kistlər və nodüller (dərin və ağrılı şişliklər).

Müalicə:

Topikal Retinoidlər: Tretinoin, adapalen, tazaroten kimi dərmanlar.

Antibakterial Kremlər: Benzoyl peroksid, klindamisin və eritromisin.

Oral Antibiyotiklər: Tetrasiklin, doksisiklin, minosiklin.

Hormonal Terapiya: Doğum kontrol həbləri və spironolakton.

İzotretinoin: Şiddətli akne hallarında istifadə edilən güclü oral dərman.

Baş Dərisində Kəpək (Seboreik Dermatite)

Kəpək, baş dərisinin qabıqlanması və pullanması ilə xarakterizə olunan bir dəri problemidir. Kəpək, həmçinin qaşıntı və qızartıya səbəb ola bilər.

Səbəblər:

Seboreik Dermatite: Yağ bezlərinin çox fəaliyyət göstərməsi nəticəsində yaranan dərinin iltihabı.

Malassezia Gombası: Baş dərisində təbii olaraq yaşayan və kəpəyə səbəb olan bir göbələk.

Quru Dəri: Baş dərisinin quru olması.

Saç Məhsulları: Bəzi şampunlar və saç baxım məhsulları.

Qidalanma: Vitamin və mineralların çatışmazlığı.

Simptomlar:

Ağ və ya sarımtıl rəngli pul-pul olan baş dərisi.

Qaşıntı və qızartı.

Qabıq bağlamış dərinin tökülməsi.

Müalicə:

Antifungal Şampunlar: Ketokonazol, selenyum sulfid, sink pirition tərkibli şampunlar.

Salicylik Asit Şampunlar: Pul-pul olan dərini soymaq üçün.

Kömür Katranı Şampunlar: Seboreik dermatitin müalicəsi üçün.

Steroid Kremlər: İltihabı azaltmaq üçün.

Profilaktika və Ümumi Tədbirlər

Sızanaq üçün:

Üz Baxımı: Məsamələri tıxayan yağ və kiri aradan qaldırmaq üçün gündə iki dəfə yumşaq bir təmizləyici ilə üzünüzü yuyun.

Məhsul Seçimi: Yağsız və qeyri-komedogenik (məsamələri tıxamayan) məhsullardan istifadə edin.

Qidalanma: Sağlam və balanslı qidalanma, yağlı və şəkərli qidalardan qaçınma.

Stress İdarəsi: Stress səviyyəsini azaltmaq üçün rahatlama texnikaları tətbiq edin.

Baş Dərisində Kəpək üçün:

Müntəzəm Şampunlama: Baş dərisini təmiz saxlamaq üçün müntəzəm olaraq şampunla yuyun.

Antifungal Şampunlar: Kəpəyə qarşı xüsusi şampunlardan istifadə edin.

Saç Məhsullarından Qaçınma: Kəpəyə səbəb ola biləcək ağır saç məhsullarından qaçının.

Sağlam Qidalanma: Dəri və saç sağlamlığı üçün lazım olan vitamin və mineralları təmin edən balanslı bir pəhriz.

Hər iki vəziyyətdə də, simptomlar davam edərsə və ya pisləşərsə, dermatoloqa müraciət etmək vacibdir. Dermatoloq, dəqiq diaqnoz qoyaraq uyğun müalicə planı tərtib edəcəkdir.