Açıq Ürək Cərrahiyyəsindən əvvəl və sonra
Açıq Ürək Cərrahiyyəsindən Əvvəl Hazırlıq
1. Müayinələr və Analizlər
Tibbi tarix və fiziki müayinə: Xəstənin ümumi sağlamlıq vəziyyətini qiymətləndirmək.
Qan analizləri: Qan qrupları, şəkər, xolesterin və laxtalanma testləri.
EKQ və Ekokardioqrafiya: Ürəyin elektrik aktivliyi və quruluşunu qiymətləndirmək.
Koronar angioqrafiya: Ürəyin qan damarlarının vəziyyətini yoxlamaq.
Sinə rentgeni: Ürək və ağciyərlərin vəziyyətini öyrənmək.
2. Həkim Müşahidələri
Mövcud xəstəliklər (şəkərli diabet, hipertoniya) və dərman istifadəsi haqqında məlumat vermək.
Qan durulaşdırıcı dərmanlar (aspirin, warfarin) əməliyyatdan bir neçə gün əvvəl dayandırılır.
3. Psixoloji Hazırlıq
Əməliyyatın necə aparılacağı haqqında ətraflı məlumat alınması.
Stress və narahatlığı idarə etmək üçün psixoloji dəstək.
4. Pəhriz və Həyat Tərzi
Əməliyyatdan əvvəlki axşamdan qida və maye qəbulunu dayandırmaq.
Siqaret və spirt istifadəsini əməliyyatdan ən azı 2 həftə əvvəl dayandırmaq.
5. Tibbi Prosedurlar
Əməliyyatdan əvvəl tibbi personal tərəfindən damar yolu açılır.
Hərarət, qan təzyiqi və digər göstəricilər yoxlanılır.
Açıq Ürək Cərrahiyyəsindən Sonra Baxım və Bərpa
1. Reanimasiya Dövrü
Əməliyyatdan sonra xəstə reanimasiya şöbəsinə köçürülür və yaxın müşahidə altında saxlanılır.
Əsas nəzarət:
Qan təzyiqi, ürək ritmi və oksigen səviyyəsi.
Ağciyər və ürək funksiyalarının izlənməsi.
2. Xəstəxanada Qalma
Adətən 5-7 gün: İlk bir neçə gün reanimasiya, sonra isə ümumi palatada müşahidə.
Ağciyərlərin ventilyasiyasını yaxşılaşdırmaq üçün nəfəs məşqləri və fiziki aktivlik tövsiyə olunur.
3. Dərmanlar
Ağrıkəsicilər: Sinə kəsiklərindən qaynaqlanan ağrını azaltmaq üçün.
Antikoaqulyantlar: Qan laxtalanmasının qarşısını almaq üçün.
Antibiotiklər: İnfeksiya riskini azaltmaq üçün.
4. Pəhriz
İlk günlərdə yüngül maye və yumşaq qidalar tövsiyə olunur.
Sonrakı dövrdə az duzlu, az yağlı və balanslı pəhriz tətbiq edilir.
5. Fiziki Aktivlik
Əvvəlcə qısa məsafəli gəzintilərlə başlanılır.
Tam fiziki aktivliyə 6-8 həftə sonra qayıtmaq mümkündür.
6. Psixoloji Dəstək
Əməliyyatdan sonra emosional vəziyyət dəyişə bilər (narahatlıq, depressiya).
Psixoloq dəstəyi və ailə ilə sıx əlaqə faydalıdır.
7. Müntəzəm Tibbi Nəzarət
İlk ay ərzində həftəlik, daha sonra aylıq tibbi müayinələr.
Yaraların sağalma vəziyyəti və ürək funksiyalarının izlənməsi.
Risklər və Fəsadlar
Qısa müddətli risklər:
İnfeksiya (cərrahi bölgədə və ya daxili orqanlarda).
Qanaxma və ya qan laxtalanması.
Ürək ritminin pozulması (aritmiya).
Ağciyər funksiyalarının zəifləməsi.
Uzunmüddətli risklər:
Qan damarlarında daralma və ya yeni problemlərin yaranması.
Qan təzyiqinin qeyri-sabitliyi.
Yara yerində qalıcı həssaslıq.
Açıq Ürək Cərrahiyyəsindən Sonra Nələrə Diqqət Edilməlidir?
Düzgün pəhriz:
Xolesterin, şəkər və qan təzyiqini nəzarətdə saxlamaq üçün.
Müntəzəm fiziki fəaliyyət:
Həkimin tövsiyələrinə uyğun olaraq yüngül məşqlərə başlamaq.
Dərman rejiminə riayət etmək:
Qan durulaşdırıcı və xolesterin azaldıcı dərmanların düzgün qəbul edilməsi.
Zərərli vərdişlərdən uzaq durmaq:
Siqaret, spirt və yüksək kalorili qidalardan çəkinmək.
Tibbi müşahidə:
Ürəyin funksional vəziyyətini müntəzəm izləmək.
Hansı Hallarda Həkimə Müraciət Etmək Lazımdır?
Sinə ağrısı və ya nəfəs darlığı.
Cərrahi bölgədə şişkinlik, irin və ya qızartı.
Ani başgicəllənmə, ürək bulanması və ya təzyiqin düşməsi.
Qan təzyiqinin və ya ürək ritminin qeyri-sabitliyi.
Nəticə
Açıq ürək cərrahiyyəsi, həyati vacib ürək xəstəliklərinin müalicəsində təsirli bir üsuldur. Əməliyyatdan əvvəl hazırlıq və əməliyyatdan sonra düzgün bərpa prosesi, müsbət nəticələrin əldə olunmasında əsas amillərdir. Düzgün tibbi nəzarət, sağlam həyat tərzi və həkim tövsiyələrinə əməl etməklə əməliyyatdan sonra uzunmüddətli sağlamlıq təmin edilə bilər.