Dempinq sindromu nədir? Müalicə nədir?
Dempinq Sindromunun Tipləri
1. Erkən Dempinq Sindromu
Qidalanmadan 10-30 dəqiqə sonra baş verir.
Qidanın sürətli keçməsi ilə həddindən artıq miqdarda mayenin nazik bağırsağa axını səbəbindən yaranır.
2. Gec Dempinq Sindromu
Qidalanmadan 1-3 saat sonra ortaya çıxır.
Qanda qlükoza səviyyəsinin sürətli yüksəlməsi və daha sonra düşməsi nəticəsində yaranır.
Dempinq Sindromunun Əlamətləri
Erkən Dempinq Sindromu:
Qarında ağrı və ya kramplar.
Sürətli ürək döyüntüsü.
Tərləmə və başgicəllənmə.
Ürəkbulanma və qusma.
Diareya.
Qarında şişkinlik və qaz.
Gec Dempinq Sindromu:
Yorğunluq və zəiflik.
Tərləmə və ürəkbulanma.
Çarpıntı.
Başgicəllənmə və ya şüur bulanıqlığı (hipoglisemiya).
Dempinq Sindromunun Səbəbləri
Mədənin funksiyasının dəyişməsi:
Cərrahi müdaxilə nəticəsində mədə tutumu azalır və həzm olunmamış qidalar tez bir zamanda nazik bağırsağa keçir.
Həddindən artıq şəkərli qidalar:
Şəkərli və ya yüksək karbohidratlı qidalar bağırsaqda osmotik təzyiq yaradır, bu da maye axını və simptomlara səbəb olur.
Hormonal dəyişikliklər:
Qida ilə bağlı hormonların həddindən artıq sərbəst buraxılması.
Dempinq Sindromunun Müalicəsi
1. Diyet Dəyişiklikləri
Qidalanma rejimi:
Gündə 5-6 kiçik porsiya yemək.
Yemək zamanı çox maye qəbulundan çəkinmək (mayeni yeməkdən 30 dəqiqə əvvəl və ya sonra qəbul edin).
Qida seçimi:
Yüksək lifli qidalar: Yulaf, tam taxıllar, tərəvəzlər.
Zülalla zəngin qidalar: Toyuq, balıq, yumurta, qatıq.
Sağlam yağlar: Avokado, zeytun yağı.
Aşağı şəkərli qidalar: Şirniyyatlardan və emal olunmuş şəkərdən çəkinin.
Şəkər və karbohidratları məhdudlaşdırın:
Yüksək glisemik indeksli qidalardan uzaq durun.
2. Dərman Müalicəsi
Akarboz: Qanda şəkərin səviyyəsini sabit saxlamağa kömək edir.
Okreotid (Sandostatin): Bağırsaq hormonlarının ifrazını yavaşlatmaq və simptomları azaltmaq üçün istifadə olunur.
Antidiarrheal dərmanlar: Diareyanı idarə etmək üçün.
3. Həyat Tərzi Dəyişiklikləri
Yeməkdən sonra 15-20 dəqiqə istirahət edin.
Yemək zamanı yavaş yeyin və qidaları yaxşıca çeynəyin.
4. Cərrahi Müdaxilə
Dempinq sindromu ağır və digər üsullarla idarə olunmazsa, cərrahi müdaxilə nəzərdən keçirilə bilər:
Rekonstruktiv cərrahiyyə: Mədə-bağırsaq anatomiyasını yenidən bərpa etməyi nəzərdə tutur.
Dempinq Sindromunun Qarşısının Alınması
Cərrahiyyə sonrası təlimatlara riayət edin:
Bariatrik əməliyyatdan sonra pəhriz tövsiyələrinə diqqətlə əməl edin.
Yavaş-yavaş yemək:
Həzm sisteminə təzyiq göstərməmək üçün qidaları kiçik hissələrdə və yavaş yeyin.
Düzgün qida seçimi:
Qidalı və balanslı diyet quraraq ağır simptomların qarşısını alın.
Nəticə
Dempinq sindromu, əsasən, cərrahi müdaxilə nəticəsində yaranan, lakin düzgün pəhriz, həyat tərzi dəyişiklikləri və müalicə ilə idarə edilə bilən bir vəziyyətdir. Əgər simptomlar şiddətlidirsə və ya uzun müddət davam edirsə, mütləq həkimə müraciət edin. Gecikmiş müdaxilə digər sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.