Adenomiyoz nədir? Adenomiyozun əlamətləri hansılardır?
Adenomiyozun Əlamətləri
Adenomiyoz olan qadınlarda əlamətlər fərqli ola bilər. Bəzi qadınlarda heç bir simptom görülməz, bəzilərində isə həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə azalda biləcək dərəcədə şiddətli simptomlar ortaya çıxa bilər. Ən çox rast gəlinən əlamətlər bunlardır:
1. Menstruasiya ilə bağlı problemlər
Menorajiya (ağır menstrual qanaxma):
Normaldan daha çox və ya daha uzun müddətli qanaxma.
Düzensiz menstruasiya dövrləri:
Dövrlərin qeyri-müntəzəm olması.
2. Ağrılar
Dismenore (ağrılı menstruasiya):
Menstrual dövr zamanı uşaqlıq əzələlərinin qalınlaşmış toxuma ilə genişlənməsi nəticəsində şiddətli ağrılar.
Pelvik ağrılar:
Menstruasiyadan əvvəl, dövr ərzində və ya hər zaman ola bilən qarın altı nahiyəsində daimi ağrılar.
3. Uşaqlığın böyüməsi
Uşaqlıq normadan daha böyük ola bilər. Bu, bəzi hallarda qarında şişlik və ya dolğunluq hissi yarada bilər.
4. Seksual disfunksiya
Dispareuniya (ağrılı cinsi əlaqə):
Cinsi əlaqə zamanı uşaqlığın həssaslaşması səbəbindən ağrı hissi.
5. Digər simptomlar
Yorğunluq: Uzunmüddətli ağır qanaxmalar anemiya ilə nəticələnə bilər ki, bu da yorğunluq və zəifliyə səbəb olur.
İnfertilite: Adenomiyoz bəzən sonsuzluğa səbəb ola bilər, lakin bu, nadir hallarda baş verir.
Adenomiyozun Səbəbləri
Adenomiyozun dəqiq səbəbi tam məlum deyil, lakin bəzi nəzəriyyələr irəli sürülmüşdür:
Hormonal dəyişikliklər:
Estrogen, progesteron, prolaktin və digər hormonların bu vəziyyəti təsirləndirdiyi düşünülür.
Hamiləlik və doğuş:
Doğuş zamanı uşaqlıq divarının zədələnməsi.
Cərrahi müdaxilələr:
Sezaryen və ya uşaqlıq üzərində edilən digər əməliyyatlar.
Genetik meyl:
Ailəvi bir keçmiş olması riski artıra bilər.
Adenomiyozun Diaqnozu
Adenomiyozun diaqnozu bəzən çətindir, çünki simptomları endometrioz və ya uşaqlıq miyomlarına bənzəyə bilər. Aşağıdakı üsullar diaqnoz üçün istifadə edilir:
Fiziki müayinə:
Həkim uşaqlığın böyüdüyünü və ya həssas olduğunu təsbit edə bilər.
Ultrasəs müayinəsi:
Uşaqlığın strukturunda dəyişiklikləri aşkarlaya bilər.
Maqnit Rezonans Tomoqrafiya (MRT):
Daha dəqiq diaqnoz üçün istifadə olunur.
Histopatoloji müayinə:
Uşaqlıq toxuması üzərində aparılan analizlər (adətən histerektomiyadan sonra).
Adenomiyozun Müalicəsi
Adenomiyozun müalicəsi xəstənin yaşı, simptomların şiddəti və gələcəkdə uşaq sahibi olmaq arzusu kimi faktorlar nəzərə alınaraq seçilir.
1. Dərman müalicəsi
Hormonal terapiya:
Hormonal dərmanlar (progesteron və ya oral kontraseptivlər) menstruasiya dövrünü tənzimləməyə və simptomları azaltmağa kömək edir.
Ağrıkəsicilər:
Dismenore və pelvik ağrıları azaltmaq üçün ibuprofen və ya digər qeyri-steroid iltihab əleyhinə dərmanlar.
GnRH analoqları:
Estrogen səviyyəsini azaltmaq üçün istifadə olunur və uşaqlığın kiçilməsinə kömək edir.
2. Minimal invaziv prosedurlar
Endometrial ablasiya:
Uşaqlıq selikli qişasının məhv edilməsi (ağır qanaxmalar üçün).
Uşaqlıq arteriyasının embolizasiyası:
Uşaqlıq əzələsinə qan axınını azaldaraq simptomları yüngülləşdirir.
3. Cərrahi müdaxilə
Histerektomiya:
Ən təsirli müalicədir və uşaqlığın tamamilə çıxarılmasını əhatə edir. Gələcəkdə uşaq sahibi olmaq istəməyən qadınlar üçün nəzərdə tutulur.
Profilaktika
Adenomiyozun dəqiq qarşısını almaq mümkün deyil, lakin hormon səviyyələrini nəzarətdə saxlamaq və erkən müayinə simptomların idarə edilməsinə kömək edə bilər.
Müntəzəm ginekoloji müayinələr, hər hansı dəyişikliklərin erkən aşkar edilməsinə şərait yaradır.
Nəticə
Adenomiyoz həyat keyfiyyətini azalda biləcək ciddi bir vəziyyət ola bilər. Ancaq düzgün diaqnoz və müalicə üsulları ilə bu xəstəliyin simptomları idarə edilə bilər. Əgər ağır menstruasiya qanaxmaları, pelvik ağrılar və ya digər əlaqəli əlamətlər müşahidə edirsinizsə, bir ginekoloqa müraciət etmək tövsiyə olunur.