Angioqrafiya
Angioqrafiyanın Məqsədi
Angioqrafiya, aşağıdakı hallarda damar problemlərini aşkar etmək və diaqnoz qoymaq üçün istifadə olunur:
Ürək-damar xəstəlikləri:
Koronar arteriyaların darlığı və ya tıxanmasını aşkar etmək.
Beyin damarları:
Anevrizma, arterio-venoz malformasiya və ya insult riskini qiymətləndirmək.
Periferik damar xəstəlikləri:
Ayaq damarlarında tıxanma və ya qan axını problemlərini müəyyən etmək.
Pulmonar damarlar:
Ağciyər arteriyalarında qan laxtasını (pulmonar emboliya) diaqnoz etmək.
Böyrək damarları:
Böyrək arteriyalarında daralma və ya qan axını problemlərini yoxlamaq.
Onkoloji xəstəliklər:
Şişin qan təchizatını və ya metastazı aşkar etmək.
Angioqrafiya Növləri
1. Koronar angioqrafiya:
Ürəyin koronar damarlarının vəziyyətini qiymətləndirir.
Koronar arteriya xəstəliyini aşkar etmək üçün istifadə olunur.
2. Beyin angioqrafiyası:
Beynin qan damarlarını görüntüləyir.
Anevrizma, damar daralması və ya arterio-venoz malformasiyaları aşkar edir.
3. Pulmonar angioqrafiya:
Ağciyər arteriyalarını görüntüləyir.
Pulmonar emboliyanı diaqnoz etmək üçün istifadə olunur.
4. Periferik angioqrafiya:
Əllər, ayaqlar və digər ətraf bölgələrin qan damarlarını görüntüləyir.
5. Böyrək angioqrafiyası:
Böyrək arteriyalarını müayinə edir.
6. Digital substraction angiography (DSA):
Damarları daha dəqiq göstərmək üçün rəqəmsal görüntüləmə üsulu.
7. MR və ya KT angioqrafiyası:
Maqnit rezonans (MRA) və ya kompüter tomoqrafiyası (CTA) ilə aparılır.
Prosedurun Gedişi
1. Hazırlıq:
Əməliyyatdan əvvəl həkim xəstənin tibbi tarixini araşdırır.
Kontrast maddəyə allergiya riskini müəyyən etmək üçün test aparıla bilər.
Əməliyyatdan əvvəl 4-6 saat ərzində yemək və maye qəbulu qadağandır.
2. Prosedur:
Kateter yerləşdirilməsi:
Kateter kiçik bir kəsik vasitəsilə (adətən qol və ya qasıq nahiyəsindən) damar içinə daxil edilir.
Kontrast maddənin inyeksiyası:
Xüsusi boya (kontrast maddə) damar vasitəsilə verilir. Bu, damarların rentgen və ya digər görüntüləmə üsulları ilə görünməsini təmin edir.
Görüntüləmə:
Kontrast maddənin axını real vaxtda izlənir və damarların vəziyyəti qiymətləndirilir.
3. Prosedur müddəti:
Əksər angioqrafiya prosedurları 30 dəqiqədən 1 saata qədər davam edir.
Angioqrafiyanın Faydaları
Dəqiq diaqnoz:
Damar problemlərini erkən mərhələdə aşkar etmək.
Minimal invaziv:
Aşağı risk və qısa bərpa müddəti.
Müalicə ilə kombinasiyası:
Angioplastika və ya stent yerləşdirilməsi kimi müdaxilələr prosedur zamanı həyata keçirilə bilər.
Angioqrafiyanın Riskləri
1. Yüngül risklər:
İnyeksiya yerində ağrı və ya şişlik.
Kontrast maddəyə bağlı ürəkbulanma və ya isti hiss.
Allergik reaksiyalar (nadir hallarda).
2. Ciddi risklər (nadir hallarda):
Qanaxma və ya hematoma.
Damar zədələnməsi.
Böyrək funksiyasının müvəqqəti zəifləməsi (xüsusilə böyrək xəstəlikləri olanlarda).
Nadir hallarda infarkt və ya insult.
Prosedurdan Sonra Baxım
İnyeksiya nahiyəsinin qorunması:
Kəsik yeri təmiz və quru saxlanmalıdır.
Ağır fiziki fəaliyyətlərdən çəkinmək tövsiyə olunur.
Maye qəbulu:
Kontrast maddənin böyrəklər vasitəsilə xaric olunmasını sürətləndirmək üçün çoxlu maye qəbul etmək.
Yan təsirlər:
Şiddətli ağrı, qızartı və ya şişlik yaranarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
Alternativ Yöntəmlər
Ultrasonoqrafiya:
Damarların ultrasəs ilə qiymətləndirilməsi.
MR angioqrafiyası:
Kontrast maddəsiz, maqnit rezonans ilə görüntüləmə.
KT angioqrafiyası:
Daha az invazivdir və damarları dəqiq göstərir.
Hansı Hallarda Angioqrafiya Tətbiq Edilir?
Davamlı sinə ağrısı və ya ürək-damar problemləri.
Ayaqlarda və ya əllərdə qan dövranı problemləri.
Başgicəllənmə, şüur itkisi və ya nevroloji simptomlar.
Anevrizma və ya damar patologiyalarının şübhəsi.
Angioqrafiya, damar problemlərinin diaqnostikasında və müalicəsində qızıl standart olaraq qəbul edilir. Müasir tibbi avadanlıqlar və təcrübəli həkim heyəti ilə bu prosedur əksər hallarda təhlükəsiz və effektivdir. Həkiminizlə riskləri və faydaları müzakirə edərək ən uyğun variantı seçmək vacibdir.