Anksiyete pozğunluqları
Ümumi Anksiyete Bozukluğu (GAD) Ümumi narahatlıq pozğunluğu daimi və həddindən artıq narahatlıq və gərginlik hissləri ilə xarakterizə olunur. Semptomlar ən azı altı ay davam edir və gündəlik fəaliyyətlərə təsir göstərir. Simptomlara daimi narahatlıq, əzələ gərginliyi, narahatlıq, konsentrasiyada çətinlik, yuxu problemləri və fiziki simptomlar (məsələn, ürəkbulanma, tərləmə) daxildir.
Panik Bozukluğu Panik pozğunluğu ani və şiddətli panik ataklarla xarakterizə olunur. Panik ataklarda simptomlar qəfil baş verir və adətən bir neçə dəqiqə ərzində pik həddə çatır. Simptomlara şiddətli narahatlıq və ya qorxu, ürək döyüntüsü, titrəmə, tərləmə, nəfəs darlığı, sinə ağrısı, başgicəllənmə və huşsuzluq daxildir.
Sosial Anksiyete Bozukluğu (SAD) Sosial anksiyete pozğunluğu sosial vəziyyətlər və ya qarşılıqlı əlaqələr zamanı sıx narahatlıq və ya qorxu yaşamaq deməkdir. Sosial anksiyete pozğunluğu olan insanlar digər insanlarla ünsiyyətdən qaça bilər və ya həddindən artıq narahatlıq və ya gərginliyin öhdəsindən gələ bilərlər. Simptomlara ictimai danışma qorxusu, ictimai yerdə yemək və ya içmək qorxusu, başqaları ilə danışarkən həddindən artıq tərləmə və ya titrəmə daxildir.
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Obsesif-kompulsif pozğunluq obsesyon və kompulsiya adlanan təkrarlanan düşüncə və davranışlarla xarakterizə olunur. Obsesyonlar, insanın zehni olaraq ilişib qaldığı, təkrarlanan, narahat edən və ya qorxudan düşüncələrdir. Kompulsiyonlar obsesyonlardan qaçmaq və ya aradan qaldırmaq üçün edilən təkrarlanan davranışlardır.
Travma Sonrası Stress Bozukluğu (TSSB) Post-travmatik stress pozğunluğu, bir insanın travmatik bir hadisədən sonra yaşadığı stres reaksiyasıdır. Semptomlara kabuslar, travmanı xatırladan vəziyyətlərdən qaçınmaq, daimi ayıqlıq, emosional uyuşma, narahatlıq və yuxu problemləri daxildir. Müalicə və İdarəetmə Anksiyete pozğunluqları ümumiyyətlə müalicə edilə bilən və idarə edilə bilən şərtlərdir. Müalicələrə terapiya (psixoterapiya), dərmanlar (antidepresanlar, anksiyolitiklər), stress idarə üsulları, idman, müntəzəm yuxu və yemək vərdişləri və sosial dəstək daxildir. Qarşısının alınması Anksiyete pozğunluqlarının qarşısını tamamilə almaq mümkün olmaya bilər, ancaq stressi idarə etmək, sağlam həyat tərzini mənimsəmək, emosional və sosial dəstək sistemlərini gücləndirmək, problem həll etmə bacarıqlarını artırmaq və travmatik hadisələrə hazır olmaq kimi ehtiyat tədbirləri görülə bilər. Bundan əlavə, simptomlar görünəndə erkən diaqnoz və müalicəyə müraciət etmək vacibdir.