Arxa sancmanın səbəbi nədir?
Arxa sancmanın əsas səbəbləri
1. Mexaniki səbəblər
Bu, ən çox rast gəlinən bel ağrısı növüdür və adətən hərəkət və ya duruşla əlaqəlidir:
Əzələ və ya bağların gərilməsi: Ağırlıq qaldırmaq, qəfil hərəkətlər və ya uzun müddət oturmaq nəticəsində bel əzələləri gərilə bilər.
Onurğa disklərinin problemləri:
Disk yırtığı (fıtıq): Onurğa disklərinin yırtılması nəticəsində sinirlərə təzyiq yaranır.
Disk degenerasiyası: Yaşlandıqca onurğa disklərinin elastikliyi azalır.
Spondiloz: Onurğa fəqərələrinin yaşlanma ilə bağlı degenerasiyası.
Onurğa əyriliyi: Skolioz və ya kifoz kimi problemlər.
2. Travmalar
Belin zədələnməsi: İdman, qəza və ya düşmə nəticəsində yaranan travmalar.
Onurğa qırığı: Daha çox osteoporozlu insanlarda və ya ağır zədələrdən sonra görülə bilər.
3. Sinir problemləri
Radikulopatiya (siyatik): Siyatik sinirə təzyiq nəticəsində beldən aşağı ayağa qədər yayılan ağrılar.
Sinir sıxılması: Onurğa sinirlərinə təzyiq yaranması.
4. Onurğa ilə əlaqəli problemlər
Onurğa stenozu: Onurğa kanalının daralması nəticəsində sinirlərə təzyiq.
Ankilozlaşdırıcı spondilit: Onurğa və çanaq oynaqlarının iltihabı.
5. Daxili orqan problemləri
Böyrək problemləri: Böyrək daşları və ya böyrək infeksiyaları (pielonefrit) belin yan tərəflərində sancma yarada bilər.
Qadınlarda ginekoloji problemlər:
Endometrioz, yumurtalıq kistaları və ya çanaq iltihabi xəstəlikləri bel ağrısına səbəb ola bilər.
Hamiləlik: Uşaqlığın böyüməsi bel bölgəsində təzyiq yaradır.
Prostat problemləri: Prostatit və ya prostat xərçəngi kişilərdə bel ağrısına səbəb ola bilər.
6. İltihabi və ya infeksion səbəblər
Onurğa osteomieliti: Onurğa sümüklərinin infeksiyası.
Çanaq infeksiyaları: İltihabın bel bölgəsinə yayılması.
7. Şişlər və ya metastazlar
Onurğa şişləri: Nadir hallarda bel ağrısının səbəbi ola bilər.
Metastatik xərçəng: Prostat, ağciyər və ya döş xərçənginin bel fəqərələrinə yayılması.
8. Psixoloji səbəblər
Stress və narahatlıq: Psixoloji gərginlik bəzən bel əzələlərində gərginlik yaradır.
Depressiya: Uzunmüddətli ağrı ilə müşayiət oluna bilər.
Arxa sancmanın simptomları və müşayiət olunan hallar
Ağrının yeri: Belin yuxarı hissəsi, aşağı hissəsi və ya yan tərəflər.
Ağrının tipi: Küt ağrı, sancı və ya yanma hissi.
Hərəkət zamanı artan ağrı.
Ayaqlara yayılan ağrı və ya uyuşma.
Hərarət və ya infeksiya əlamətləri.
Sidikdə və ya nəcisdə problemlər (sinir sıxılması ilə əlaqəli ola bilər).
Təcili tibbi yardım tələb edən hallar
Aşağıdakı əlamətlərdən biri varsa, dərhal həkimə müraciət edin:
Ağrı ani və çox güclüdür.
Ayaqlarda zəiflik və ya hissiyyat itkisi.
Sidik və nəcis saxlanılmasında çətinlik.
Yüksək hərarət və ya çəki itkisi.
Travmadan sonra başlayan ağrı.
Müalicə və nə etmək olar?
Evdə tədbirlər:
İstirahət: Ağrının şiddətli olduğu ilk günlərdə ağır fiziki fəaliyyətdən çəkinin.
İstiliksə və ya soyuq tətbiqi: Gərgin əzələləri rahatlatmaq üçün istifadə edilə bilər.
Yüngül hərəkətlər: Uzun müddət hərəkətsiz qalmamaq üçün yüngül gəzinti və ya uzanmaq faydalıdır.
Düzgün duruş: Oturarkən və ya işləyərkən belin düzgün mövqedə qalmasını təmin edin.
Tibbi müalicə:
Ağrıkəsicilər: İbuprofen və ya parasetamol kimi dərmanlar.
Fizioterapiya: Əzələləri gücləndirmək və ağrını azaltmaq üçün.
Masaj və manual terapiya: Gərgin əzələlərin rahatladılması üçün.
Cərrahi müdaxilə: Disk yırtığı və ya şişlər kimi ciddi hallarda tələb oluna bilər.
Profilaktika
Sağlam qidalanma və idmanla bədən çəkisini nəzarətdə saxlamaq.
Ağır əşyaları düzgün qaldırmaq (dizinizi bükərək, belinizi deyil).
Uzun müddət oturarkən fasilə vermək və hərəkət etmək.
Güclü və elastik əzələlər üçün bel məşqləri etmək.
Arxa sancmanın səbəbini dəqiq müəyyənləşdirmək və uyğun müalicə almaq üçün həkimə müraciət etmək vacibdir. Xüsusilə ağrı davamlıdırsa və ya digər ciddi əlamətlərlə müşayiət olunursa, mütəxəssisə baş çəkmək lazımdır.