Astiqmatizm
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Astiqmatizm: Görmə Keyfiyyətinə Təsir Edən Əsas Səbəblər
Astiqmatizm, gözün buynuz qişasının (kornea) formasındakı qeyri-müntəzəmlik səbəbindən yaranan və görmə kəskinliyini azaldan geniş yayılmış bir göz qüsurudur. Normal şəraitdə göz yuvarlaq, yəni futbol topu kimi simmetrik bir formaya malik olmalıdır. Lakin astiqmatizmi olan şəxslərdə buynuz qişa daha çox oval və ya yumurtaya bənzər bir forma alır.
Bu struktur fərqliliyi nəticəsində gözə daxil olan işıq şüaları düzgün şəkildə qırıla bilmir. İşıq retina (torlu qişa) üzərində tək bir nöqtədə fokuslanmadığı üçün görüntüdə bulanıqlıq yaranır. Astiqmatizmin yaranma səbəbləri arasında aşağıdakı amillər mühüm rol oynayır:
- Anadangəlmə faktorlar: Astiqmatizm doğuşdan mövcud ola bilər.
- Zamanla inkişaf: Görmə qüsuru yaş artdıqca tədricən formalaşa bilər.
- Travmalar və cərrahiyyə: Buynuz qişanın zədələnməsi və ya keçirilmiş göz əməliyyatları bu vəziyyətə yol aça bilər.
Astiqmatizmin Simptomları Nələrdir?
Astiqmatizmdən əziyyət çəkən insanlar gündəlik həyatda müxtəlif görmə çətinlikləri ilə qarşılaşırlar. Bu simptomlar həm yaxın, həm də uzaq məsafədə özünü büruzə verə bilər. Ən çox rast gəlinən astiqmatizm simptomları aşağıdakılardır:
- Bulanıq görmə: Həm yaxın, həm də uzaqdakı obyektlərin qeyri-səlis görünməsi.
- Baş ağrıları: Gözlərin fokuslanmaq üçün həddindən artıq gərginləşməsi nəticəsində yaranan ağrılar.
- Göz yorğunluğu: Xüsusilə uzunmüddətli mütaliə və ya rəqəmsal ekran qarşısında vaxt keçirdikdə yaranan yorğunluq.
- Gecə görmə problemləri: Qaranlıq mühitlərdə görmə qabiliyyətinin zəifləməsi.
- Gözləri qıymaq: Daha aydın görmək məqsədilə instinktiv olaraq gözlərin qısılması.
Astiqmatizmin Diaqnozu Necə Qoyulur?
Bu görmə qüsuru peşəkar bir oftalmoloq və ya optometrist tərəfindən həyata keçirilən hərtərəfli göz müayinəsi zamanı müəyyən edilir. Diaqnoz prosesində bir neçə mühüm test tətbiq olunur. İlk növbədə göz dibi müayinəsi və refraksiya testi ilə görmə dərəcəsi yoxlanılır.
Bundan əlavə, buynuz qişanın dəqiq formasını və əyriliyini müəyyən etmək üçün keratometriya və ya topoqrafiya testlərindən istifadə olunur. Bu müasir diaqnostika üsulları astiqmatizmin dərəcəsini dəqiq ölçməyə imkan verir.
Astiqmatizmin Müalicə Üsulları
Astiqmatizmi korreksiya etmək və görmə keyfiyyətini bərpa etmək üçün tibbdə müxtəlif effektiv metodlar tətbiq edilir. Müalicə üsulu xəstənin ehtiyaclarına və gözün vəziyyətinə uyğun olaraq seçilir:
| Müalicə Üsulu | Təsviri |
|---|---|
| Eynəklər | Ən yaygın üsuldur; astiqmatizmi düzəltmək üçün xüsusi silindrik linzalar istifadə olunur. |
| Kontakt Linzalar | Gözün formasına uyğun dizayn edilmiş torik linzalar vasitəsilə görmə yaxşılaşdırılır. |
| Lazer Əməliyyatı | LASIK və ya PRK üsulları ilə buynuz qişanın forması dəyişdirilərək qalıcı həll təmin edilir. |
| Ortokeratoloji | Ortho-K gecə istifadə olunan sərt linzalarla buynuz qişanı müvəqqəti formaya salan metoddur. |
Nəticə
Astiqmatizm, müasir oftalmologiyanın imkanları sayəsində asanlıqla idarə oluna bilən bir göz qüsurudur. Düzgün diaqnoz və fərdi müalicə planı ilə bu problemin mənfi təsirlərini minimuma endirmək mümkündür. Sağlam görmə qabiliyyətini qorumaq üçün müntəzəm göz müayinələrindən keçmək və həkim tövsiyələrinə ciddi əməl etmək vacibdir.
