Atopik dermatit ( Ekzema )
Səbəblər və Risk Faktorları
Atopik dermatitin səbəbləri tam olaraq anlaşılmamışdır, lakin genetik meyllilik, çevrəsel faktorlar və dərinin bariyer funksiyasının pozulması kimi bir sıra amillərin bir araya gəlməsi ilə inkişaf etdiyi düşünülür. Risk faktorları arasında ailədə atopik dermatit, astma və ya allergik rinit (hey fever) kimi allergik xəstəliklərin olması yer alır.
Simptomlar
Atopik dermatitli insanlarda görülən əsas simptomlar:
- Şiddətli qaşınma, xüsusilə gecələr
- Quru, qırmızı, təbəqələnmiş dəri
- Dəridə şişkin, qırmızı ləkələr
- Uzun müddətli və tez-tez nüks edən dəri iltihabı
- Dəri infeksiyalarına meyllilik
Simptomlar, dərinin müxtəlif hissələrində, xüsusilə dirsək bükümlərində, dizlərin arxasında, boyunda, üz və əllərdə ortaya çıxa bilər.
Diaqnoz və Müalicə
Atopik dermatitin diaqnozu adətən klinik simptomlar və tibbi tarixçəyə əsaslanaraq qoyulur. Xüsusi testlər, məsələn, allergiya testləri və ya dəri biopsiyası, bəzi hallarda diaqnozu təsdiqləmək və digər dəri xəstəliklərini istisna etmək üçün tələb oluna bilər.
Müalicə, simptomların idarə edilməsinə və dəri bariyerinin bərpasına yönəlib. Müalicə yanaşmaları arasında:
- Nemləndiricilərin mütəmadi istifadəsi dəri quruluğunu azaltmaq üçün
- Topikal kortikosteroidlər və topikal kalsinörin inhibitorları kimi iltihab əleyhinə dərmanlar
- Şiddətli hallarda sistemik müalicələr, məsələn, oral kortikosteroidlər, immun modulyatorlar
- Allergenlər və tetikleyicilərdən qaçınma
- İnfeksiyaların müalicəsi
Yaşam Tərzi Dəyişiklikləri və Qayğı
Atopik dermatitli şəxslər üçün dəri qayğısı və yaşam tərzi dəyişiklikləri mühümdür:
- Dərini mütəmadi olaraq nemləndirmək
- Yumuşaq və dəri dostu məhsullar (sabunlar, deterjanlar) istifadə etmək
- Qısa və soyuq duşlar almaq, uzun və isti banyolardan qaçınmaq
- Qaşınmanı azaltmaq üçün yumşaq və rahat geyimlər seçmək
- Stressi idarə etmək
Atopik dermatit, xüsusilə uşaqlarda, özünəgüvən və sosial münasibətlər üzərində mənfi təsir göstərə bilər, buna görə də psixoloji dəstək də vacib ola bilər. Atopik dermatitli insanlar, simptomlarını effektiv şəkildə idarə etmək və yaşam keyfiyyətlərini yaxşılaşdırmaq üçün həkimləri ilə yaxından işləməlidirlər.