Baş ağrısına səbəb nədir?
Baş ağrısının növləri və səbəbləri
Baş ağrıları iki əsas kateqoriyaya bölünür:
1. Birincili baş ağrıları:
Birbaşa baş ağrısı ilə əlaqəli olan problemlərdir.
Migren:
Səbəblər: Beyin damarlarının genişlənməsi və iltihab.
Tətikləyicilər: Stress, hormonal dəyişikliklər, yuxusuzluq, qida (şokolad, qırmızı şərab), işıq və ya səsə həssaslıq.
Gərginlik tipi baş ağrısı:
Səbəblər: Boyun və baş əzələlərinin gərginliyi.
Tətikləyicilər: Stress, uzun müddət oturaq vəziyyətdə işləmək, pis duruş.
Küməvi baş ağrıları:
Səbəblər: Beyindəki hipotalamusun fəaliyyət pozğunluğu.
Xüsusiyyətlər: Şiddətli, birdən başlayan ağrılar; adətən bir göz ətrafında.
2. İkincili baş ağrıları:
Başqa bir xəstəlik və ya vəziyyət nəticəsində yaranır.
Sinüzit:
Səbəblər: Sinus boşluqlarında infeksiya və iltihab.
Xüsusiyyətlər: Alın və göz ətrafında ağrı; baş əyildikdə pisləşə bilər.
Yüksək qan təzyiqi (hipertoniya):
Səbəblər: Beyin damarlarındakı təzyiq artışı.
Xüsusiyyətlər: Tez-tez ense nahiyəsində ağrı.
Qrip və ya soyuqdəymə:
Səbəblər: Bədənin iltihab reaksiyası.
Xüsusiyyətlər: Bədən temperaturunun artması və ümumi yorğunluqla birgə ağrı.
Hormonal dəyişikliklər:
Səbəblər: Qadınlarda estrogen səviyyəsində dəyişikliklər (məsələn, menstruasiya, hamiləlik, menopauza).
Travma:
Səbəblər: Baş zədəsi və ya beyin silkələnməsi.
Beyin damarlarının problemləri:
Səbəblər: Anevrizma, beyin qanaması və ya infarkt.
Xüsusiyyətlər: Ani və şiddətli ağrı.
Dərmanların yan təsiri və ya çox istifadəsi:
Səbəblər: Ağrıkəsici dərmanların həddindən artıq istifadəsi.
Baş ağrısını tətikləyən faktorlar
Stress və narahatlıq:
Əzələ gərginliyi yaradır və baş ağrısını tətikləyir.
Pis duruş:
Boyun və çiyin əzələlərinin gərilməsi.
Yuxu çatışmazlığı və ya çox yuxu:
Beynin və bədənin istirahət ehtiyacını pozur.
Susuzluq:
Qan dövranı və oksigen tədarükündə problemlərə səbəb ola bilər.
Düzgün qidalanmamaq:
Qanda şəkər səviyyəsinin düşməsi (hipoqlikemiya) baş ağrısına səbəb ola bilər.
Çox kafein və ya kafeinsizləşmə:
Beynin damarlarında sıxılma və ya genişlənmə.
Baş ağrısını aradan qaldırmaq üçün üsullar
1. Evdə tətbiq edilə bilən üsullar:
İstirahət edin:
Sakit və qaranlıq bir mühitdə yatmaq.
İsti və ya soyuq kompres:
Alına və ya ense nahiyəsinə tətbiq edin.
Masaj:
Boyun və baş ətrafındakı əzələləri masaj edin.
Bol su için:
Susuzluğun baş ağrısına səbəb olmasının qarşısını almaq üçün.
2. Qidalanma və həyat tərzi dəyişiklikləri:
Daimi qidalanma:
Yemək vaxtlarını atlamayın və balanslı qidalanın.
Kafein qəbuluna nəzarət edin:
Həddindən artıq kafeindən çəkinin.
Stressi idarə edin:
Meditasiya, yoga və ya nəfəs məşqləri ilə rahatlayın.
3. Dərman müalicəsi (Həkim məsləhəti ilə):
Ağrıkəsicilər:
Parasetamol, ibuprofen və ya aspirin.
Migren dərmanları:
Triptanlar və ya ergotamin.
Profilaktik dərmanlar:
Gündəlik olaraq qəbul edilən dərmanlar (məsələn, beta-blokatorlar, antidepresanlar).
Hansı hallarda həkimə müraciət etmək lazımdır?
Şiddətli və ani başlayan baş ağrısı.
Qusma, hərarət və ya görmə problemləri ilə müşayiət olunursa.
Başgicəllənmə və ya halsızlıq varsa.
Baş ağrısı travmadan sonra yaranıbsa.
Həftədə bir neçə dəfə təkrarlanırsa və həyat keyfiyyətini təsir edirsə.
Baş ağrısı əksər hallarda təhlükəsiz bir vəziyyətdir, lakin bəzi hallarda daha ciddi problemlərin əlaməti ola bilər. Bu səbəbdən davamlı və ya şiddətli baş ağrılarında mütəxəssisə müraciət etmək vacibdir.