karpal tunel sindromu
🧠 Karpal tunel nədir?
Karpal tunel – biləkdəki dar bir keçiddir
Bu tuneldən median sinir və 9 ədəd vətər keçir
Bu bölgədəki təzyiq artdıqda median sinir sıxılır, bu da KTS-ə səbəb olur
📌 Karpal tunel sindromunun əsas səbəbləri:
SəbəbTəsviri
Təkrarlayan əl-bilək hərəkətləriKompüter, siçan, telefon, əl işi, tikiş, musiqi alətləri
Duruş pozuntusu və yanlış ergonomikaBiləyi uzun müddət bükülü saxlamaq
Hamiləlik və hormonal dəyişikliklərÖdem səbəbiylə sinir sıxılması
Hipotiroidizm, şəkərli diabet, revmatoid artritSinir və toxuma funksiyalarını pozur
Travma və ya bilək sınıqlarıAnatomik darlıq yarada bilər
⚠️ Əlamətlər:
Baş barmaq, şəhadət barmağı və orta barmaqda uyuşma, karıxma
Gecə və ya səhərlər əllərdə yanma və sızlama hissi
Əllə tutmaqda və yazmaqda çətinlik
Əşyaları tez-tez əlindən salmaq
Biləkdən barmaqlara yayılan ağrı
Gecələr oyanaraq əlləri silkələmə ehtiyacı
Qolun kiçik barmağı (5-ci barmaq) təsirlənmirsə, bu KTS üçün tipikdir.
🩺 Diaqnoz necə qoyulur?
Fiziki testlər:
Phalen testi: Biləkləri qarşı-qarşıya bükmək
Tinel testi: Biləyə vurduqda barmaqlara "elektrik" hissi yayılır
EMG / ENMG (Elektromioqrafiya): Median sinirin ötürmə sürəti ölçülür
USM və ya MRT: Yumşaq toxumalarda ödem və ya struktur darlıq araşdırılır
🛠 Müalicə yolları:
🔹 1. Konservativ müalicə (ilk mərhələdə):
✅ Gündəlik tədbirlər:
Bilək istirahəti – əl yüklənməsindən çəkinmək
Bilək üçün ortopedik atel (splint) – xüsusilə gecə taxılır
Buz tətbiqi – gündə 2–3 dəfə 15 dəqiqə
NSAİİ dərmanlar: İltihab və ağrını azaltmaq (ibuprofen, naproksen)
✅ Fizioterapiya:
Ultrasəs
Lazer və TENS
Manual terapiya və sinir mobilizasiyası
🔹 2. Əlavə müalicə üsulları:
Kortikosteroid inyeksiyası: Gecici rahatlıq verir (əməliyyatsız keçməyən hallarda)
PRP inyeksiyası: Daha təbii və yeni yanaşmadır
🔹 3. Cərrahi müalicə (son çarə):
Əgər:
3–6 ay konservativ müalicəyə baxmayaraq yaxşılaşma yoxdursa
Əzələ gücsüzlüyü, atrofiya, davamlı ağrılar varsa
Karpal tunelin açılması əməliyyatı (dekompressiya) tətbiq olunur — çox effektiv və risk az olan bir prosedurdur.
🧘♀️ Ev şəraitində edə biləcəyiniz məşqlər:
Median sinir gərməsi:
Əli düz saxlayaraq barmaqları arxaya çəkin, 15 saniyə saxlayın
Bilək fleksor və ekstensor gərməsi:
Əlinizi içəri və çölə bükərək dartın
Sinir sürüşdürmə məşqləri:
Baş barmağı açıq şəkildə əli geriyə doğru hərəkət etdirmək
Qum torbası və ya stress topu ilə yumşaq sıxma məşqləri
✅ Profilaktika – qarşısını almaq üçün:
Klaviatura və siçan yüksəkliyini biləklə eyni səviyyədə saxlayın
Əlləri tez-tez dincəldin və silkələyin
Uzun müddət telefon və ya toxunma ekranı istifadə etməyin
Gündə 5 dəqiqəlik bilək və barmaq gərmə məşqləri edin
Əl altı yumşaq və ergonomik dayaqlar istifadə edin
❗️ Nə zaman həkimə müraciət etməli?
Gecələr tez-tez əllərdə uyuşma ilə oyanırsınızsa
Əşyaları tez-tez əlindən salırsınızsa
Əlamətlər 2 həftədən çox davam edirsə
Əldə gücsüzlük və əzələ əriyibsə