Anal fistula və əməliyyatlar
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Anal Fistula: Səbəbləri, Simptomları və Müalicə Prosesi
Anal fistula, anus kanalı ilə anus ətrafındakı dəri arasında yaranan qeyri-təbii tunel və ya yoldur. Bu vəziyyət xəstələrdə ciddi narahatlıq yarada bilən və mütəxəssis müdaxiləsi tələb edən proktoloji bir problemdir. Anal fistulanın vaxtında diaqnoz qoyulması və düzgün müalicə üsulunun seçilməsi, xəstəliyin xroniki hala keçməsinin qarşısını almaq üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir.
Anal Fistulanın Səbəbləri Nələrdir?
Anal fistulaların inkişafında bir çox faktor rol oynaya bilər. Ən çox rast gəlinən səbəblər aşağıdakılardır:
- Anal abseslər: Anal fistulaların ən yaygın səbəbi öncədən yaranmış və tam sağalmamış anal abseslərdir. Abseslər, anus ətrafında irin dolu kisələr şəklində yaranır və müalicə olunmazsa, fistula inkişaf etdirə bilərlər.
- İltihablı bağırsaq xəstəlikləri: Crohn xəstəliyi və ya ülserativ kolit kimi xəstəliklər bağırsaq iltihabına səbəb olaraq fistula yaranmasına yol aça bilər.
- Travmalar və ya cərrahiyyə: Anus və ya rektum ətrafındakı zədələr və ya keçirilmiş əməliyyatlar fistula inkişafına zəmin yarada bilər.
- İnfeksiyalar: Anal bölgədəki xroniki infeksiyalar və ya cinsi yolla keçən xəstəliklər fistula yaranmasına gətirib çıxara bilər.
Anal Fistulanın Simptomları
Xəstəliyin əlamətləri fistulanın növünə və infeksiyanın dərəcəsinə görə dəyişə bilər. Əsas simptomlar bunlardır:
- Anus ətrafında qızartı və şişkinlik: Fistulanın yerləşdiyi bölgədə dəri qızarır və nəzərəçarpacaq dərəcədə şişir.
- Daimi axıntı: Fistuladan bəzən irinli və ya qanlı, pis qoxulu axıntı gələ bilər.
- Ağrı və narahatlıq: Xüsusilə oturarkən və ya hərəkət edərkən kəskin ağrı hiss olunur.
- Dəridə açıq bir dəlik: Fistula, dəri səthində kiçik bir açılış və ya dəlik kimi vizual olaraq görünə bilər.
- Yüksək hərarət və halsızlığ: İnfeksiyanın yayılması ilə bədən temperaturu yüksələ bilər və ümumi zəiflik meydana gəlir.
Anal Fistulanın Növləri
Fistulalar, yerləşdiyi anatomik mövqeyə və sfinkter əzələləri ilə əlaqəsinə görə təsnif edilir:
| Fistula Növü | Xüsusiyyətləri |
|---|---|
| Səthi fistula | Anus ətrafında səthi yerləşir, müalicəsi nisbətən daha asandır. |
| Transsfinkterik | Anus əzələlərinin (sfinkter) bir hissəsini kəsib keçərək dəriyə açılır. |
| İntersfinkterik | Yalnız daxili sfinkter əzələsindən keçərək dəriyə açılır. |
| Suprasfinkterik | Sfinkter əzələlərinin hər iki hissəsindən keçən mürəkkəb bir quruluşdur. |
| Extrasfinkterik | Ən mürəkkəb növ sayılır; anus və rektum arasında, sfinkterlərin üstündən keçir. |
Əməliyyat Sonrası Qulluq və Diqqət Edilməli Məqamlar
Uğurlu bir cərrahiyyə sonrası sağalma prosesini sürətləndirmək üçün aşağıdakı addımlar vacibdir:
- Müntəzəm nəcis yumşaldıcılar: Əməliyyatdan sonra nəcisin asanlıqla keçməsini təmin etmək və narahatlığı azaltmaq üçün həkim tərəfindən təyin edilən dərmanlar istifadə edilməlidir.
- Təkrarlanmanın qarşısının alınması: Tam sağalma üçün həkim nəzarəti və şəxsi gigiyenaya ciddi riayət edilməsi mütləqdir.
Mümkün Komplikasiyalar
Hər cərrahi müdaxilədə olduğu kimi, anal fistula əməliyyatlarında da bəzi risklər mövcuddur:
- İnfeksiya: Yaranın infeksiyalaşmaması üçün təmizliyə diqqət edilməlidir.
- Təkrarlanma: Cərrahi müdaxilədən sonra tam sağalma əldə olunmazsa, fistula yenidən yarana bilər.
- Nəcis saxlamazlığı: Sfinkter əzələlərinə zərər dəyməsi bu riskə yol aça bilər, lakin təcrübəli cərrahlar tərəfindən icra olunan əməliyyatlarda bu hal nadir görülür.
Anal fistulaların müalicəsi diqqətli planlama və xəstənin xüsusi vəziyyətinə uyğun cərrahi yanaşma tələb edir. Həkiminiz müayinə və analizlər əsasında sizin üçün ən uyğun müalicə üsulunu seçəcəkdir.
