Ateroskleroz səbəbiylə tıxanma və daralma
Aterosklerozun Əsas Səbəbləri
Aterosklerozun yaranmasına müxtəlif faktorlar səbəb olur:
Yüksək Xolesterol: Pis xolesterol (LDL) səviyyəsinin yüksək olması arteriyaların divarlarında yığılmalara səbəb ola bilər.
Yüksək Qan Təzyiqi (Hipertoniya): Uzun müddət yüksək qan təzyiqi damar divarlarına ziyan vurur və ateroskleroz riskini artırır.
Siqaret Çəkmək: Siqaret damar divarlarını zədələyir və damarları daraldır.
Şəkərli Diabet: Şəkərli diabet damarları zədələyir və qan içində yağ yığılmasını sürətləndirir.
Hərəkətsizlik və Zərərli Qidalanma: Yağlı, yüksək kalori və şəkər tərkibli qidalarla qidalanma və aktiv olmamaq da ateroskleroz riskini artırır.
Genetik Yatqınlıq: Ailə üzvlərində ateroskleroz olan şəxslərdə risk daha yüksəkdir.
Aterosklerozun Fəsadları
Ateroskleroz nəticəsində damarların daralması və tıxanması, aşağıdakı ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər:
Ürək Xəstəlikləri: Koronar arteriyaların tıxanması infarkt və ya angina (sinə ağrısı) ilə nəticələnə bilər.
İnsult: Beyni qidalandıran damarların tıxanması beyində qan dövranının pozulmasına, nəticədə isə insult yaranmasına səbəb ola bilər.
Periferik Arteriya Xəstəliyi: Ayaqlardakı damarların tıxanması ayaq ağrısı, zəif dövran və hətta toxuma zədələnməsi ilə nəticələnə bilər.
Aortal Aneyrizma: Aorta arteriyasının zəifləyərək genişlənməsi ölümcül ola biləcək qanaxma riskini artırır.
Aterosklerozdan Qorunma və Müalicə Yolları
Sağlam Qidalanma: Qanda xolesterol səviyyəsini azaldacaq və damarları qoruyacaq qidaları seçmək (meyvə, tərəvəz, tam taxıllar, qoz-fındıq, yağsız ət və balıq).
Fiziki Aktivlik: Həftədə ən az 150 dəqiqə orta səviyyədə idman etmək qan dövranını yaxşılaşdırır və damar sağlamlığını qoruyur.
Siqaretdən İmtina: Siqareti tərgitmək damarları qorumağa kömək edir.
Xolesterol və Qan Təzyiqinin Nəzarətdə Saxlanılması: Dərman və ya pəhrizlə bu göstəriciləri normada saxlamaq aterosklerozun qarşısını almaqda vacibdir.
Dərman Müalicəsi: Həkim tövsiyəsi ilə xolesterolun azaldılması, qan laxtalanmasının qarşısını alan dərmanlar istifadə edilə bilər.
Cərrahi Müdaxilə: Damar genişlətmə əməliyyatı (angioplastika) və ya tıxanmış damarların açılması üçün stentlər və ya şuntlama əməliyyatları kimi üsullar təyin oluna bilər.
Aterosklerozun erkən mərhələlərində həyat tərzində dəyişikliklər etməklə bu xəstəliyin ağırlaşmasının qarşısını almaq mümkündür. Ateroskleroz, çox vaxt illərlə simptom vermədən inkişaf etdiyi üçün mütəmadi olaraq tibbi müayinələrə getmək vacibdir.