Narahatlıq hissi nədir?

Narahatlıq Hissinin Əlamətləri:

Narahatlıq hissi müxtəlif şəkildə özünü göstərə bilər və həm emosional, həm də fiziki əlamətlərlə müşahidə oluna bilər:

Emosional Əlamətlər:

Qorxu və ya gələcək üçün narahatlıq: İnsan gələcəkdə baş verə biləcək mənfi hadisələr haqqında düşünərək narahat ola bilər.

İrritasiya və ya gerginlik: Şəxs hər zaman gərgin və ya təşviş içində hiss edə bilər.

Qeyri-müəyyənlik hissi: Həqiqi bir təhlükə olmadığı halda belə, insan hər şeyin pis nəticələnəcəyini hiss edə bilər.

Fiziki Əlamətlər:

Ürək döyüntüsünün sürətlənməsi (taşikardi) və ya **ürək çırpınması.

Titrəmə və ya sarıq və ya sərin tərləmə.

Baş ağrısı və ya başgicəllənmə.

Tənəffüs çətinlikləri və ya sıxılma hissi.

Mədə və bağırsaq problemləri (qarın ağrıları, ishal və ya qəbizlik).

Yuxu pozğunluqları (yuxusuzluq və ya narahat yuxular).

Davranışsal Əlamətlər:

Sosial təcrid və ya xarici təsirlərdən qaçma.

Qeyri-düzgün və ya həddindən artıq narahatlıqla məşğul olmaq.

Konsentrasiya çətinlikləri və ya düşüncələrin qarışması.

Narahatlıq Hissinin Səbəbləri:

Həyat Təcrübələri və Stress:

Əsasən həyatın stressli dövrləri, məsələn, iş təzyiqləri, şəxsi əlaqələrdəki çətinliklər, maliyyə problemləri və ya həyat dəyişiklikləri (həm də itki, boşanma və ya köç) narahatlıq hissini gücləndirə bilər.

Genetik və Bioloji Amillər:

Narahatlıq hissi bəzən genetik ola bilər. Ailəsində anksiyete və ya başqa emosional pozuntular yaşayan insanlarda narahatlıq hissi daha çox görünə bilər.

Həmçinin, beyindəki kimyəvi maddələrin (neurotransmitterlər) balanssızlığı da narahatlıq hissinə səbəb ola bilər.

Psixoloji Amillər:

Düşüncə tərzi və ya fikirlər anksiyete inkişafına səbəb ola bilər. Məsələn, müsbət nəticə əldə etməyə fokuslanmaq yerinə, hər şeyin pis nəticələnəcəyi düşüncəsi narahatlığı artırır.

Geçmiş travmalar və ya təcrübələr də narahatlıq hissinin yaranmasına səbəb ola bilər.

Fiziki Xəstəliklər və Dərmanlar:

Bəzi fiziki xəstəliklər (məsələn, hipotiroidizm və ya ürək xəstəlikləri) narahatlıq hissinə səbəb ola bilər.

Həmçinin, bəzi dərmanların yan təsirləri də narahatlıq simptomlarını artıra bilər.

Narahatlıq Hissinin Nəticələri:

Uzun müddət davam edən və nəzarət altına alınmayan narahatlıq hissi, psixoloji və fiziki sağlamlığa ciddi təsirlər göstərə bilər.

Depressiya, panik atak, obsessiv-kompulsiv bozukluk (OKB) və digər psixoloji xəstəliklərin inkişafına səbəb ola bilər.

Fiziki sağlamlıq problemləri arasında yüksək qan təzyiqi, mədə-bağırsaq xəstəlikləri, yuxusuzluq və bağışqlıq sisteminin zəifləməsi kimi hallara gətirib çıxara bilər.

Narahatlıq Hissinin İdarə Edilməsi və Müalicəsi:

Psixoterapiya:

Kognitiv davranış terapiyası (CBT) narahatlıq hissini azaltmaq və düşüncə tərzini dəyişdirmək üçün çox təsirli bir metoddur. CBT, insanlara narahatlıq yaradan düşüncələri müəyyənləşdirmək və onlarla necə başa çıxmağı öyrədir.

Söhbət terapiyası da, narahatlıq hissini azaldmaq və başqaları ilə sosial dəstək təmin etmək üçün faydalıdır.

Rahatlama Texnikaları:

Dərin nəfəs alma məşqləri, yoga, meditasiya və ya relaksasiya texnikaları stressi və narahatlıq hissini azaldan təsirli üsullardır.

Düzgün yuxu rejimi və idman da narahatlıq hissini azalda bilər.

Dərmanlar:

Antidepresanlar və anksiyete dərmanları bəzi hallarda narahatlıq və anksiyetəni idarə etməyə kömək edə bilər. Bu dərmanlar yalnız həkim nəzarəti ilə istifadə edilməlidir.

Sosial Dəstək:

Ailələr və dostlar ilə açıq ünsiyyət qurmaq, narahatlıq hissini azaltmağa kömək edir. Ayrıca, qrup terapiyası və ya dostlar arasında müsbət münasibətlər də faydalıdır.

Həyat Tərzi Dəyişiklikləri:

Düzgün qidalanma, fiziki fəaliyyət və sosial əlaqələr narahatlığı azaldar.

Stressin idarə olunması və zərərli vərdişlərdən (spirt, siqaret) uzaq durmaq narahatlıq hissinin azaldılmasına kömək edə bilər.

Nəticə:

Narahatlıq hissi, həyatın normal bir hissəsi olaraq meydana gələ bilər, amma uzun müddət davam edən narahatlıq, şəxsin sağlamlığını mənfi təsir edə bilər. Bu vəziyyətin psixoterapiya, rahatlama texnikaları və düzgün həyat tərzi ilə idarə edilməsi mümkündür. Həmçinin, narahatlıq hissi şiddətlidirsə, həkimlə məsləhətləşmək və müvafiq müalicə almaq vacibdir.