Bilək Sınıqları
🔹 Bilək Sümükləri Nələrdir?
Bilək, əsasən aşağıdakı sümüklərdən ibarətdir:
Radius (ön qolun baş barmağa yaxın olan tərəfi)
Ulna (ön qolun çeçələ barmağa yaxın tərəfi)
Karpal sümüklər (biləyin iç hissəsindəki 8 kiçik sümük)
Ən çox sınıq radiusun distal (biləyə yaxın) hissəsində baş verir. Bu sınıq növü Colles sınığı adlanır.
🔹 Ən Yayılan Bilək Sınıqları
Colles sınığı
Ən çox görülən növdür
Əl yerə açıq vəziyyətdə düşərkən baş verir
Radius sümüyü önə doğru qırılır
Smith sınığı
Əlin arxa tərəfi ilə düşərkən olur
Radius sümüyü arxaya doğru qırılır
Scaphoid sınığı
Ən çox qırılan karpal (bilək) sümüyüdür
Diaqnostikası çətindir, çox zaman gecikmiş diaqnoz olur
🔹 Bilək Sınığının Əlamətləri
Şiddətli ağrı
Şişlik
Biləkdə hərəkət məhdudluğu
Gözlə görünən deformasiyalar (bəzən "çəngəl forması")
Qızartı və istilik artışı
Barmaqlarda keylik və ya uyuşma (sinir təzyiqi varsa)
🔹 Diaqnostika
Fiziki müayinə – həkim ağrı və hərəkətə baxır
Rentgen (X-ray) – sınıq yerini müəyyən edir
CT və ya MRT – sınığın detallı qiymətləndirilməsi, karpal sümüklərdə çat və ya zədələnmələr üçün
🔹 Müalicə Yolları
Qips və ya breys (sadə sınıqlarda):
Sümük yerinə qoyulduqdan sonra sabitləşdirilir
4–8 həftə ərzində çıxarılmır
Cərrahiyyə (ciddi və ya yerdəyişmiş sınıqlarda):
Metal lövhələr, vintlər və ya tellərlə sabitləmə
Əməliyyatdan sonra fizioterapiya zəruridir
Fizioterapiya və Reabilitasiya:
Əzələlərin bərpası və bilək hərəkətliliyinin artırılması üçün vacibdir
Ağrının azaldılması və funksiyanın geri qazanılması üçün edilir
🔹 Müalicədən Sonra Nələrə Diqqət Edilməlidir?
Biləyi zorlamamaq
Fizioterapist təlimatlarına uyğun hərəkətlər etmək
Əgər barmaqlarda keylik, şiddətli ağrı və ya hərəkətsizlik yaranarsa, təcili tibbi yardım almaq
🔹 Ən Çox Kimlərdə Görülür?
Uşaqlar və yeniyetmələr (idman və oyun zamanı yıxılmalar)
Yaşlı qadınlar (osteoporoz səbəbilə sümük zəifliyi)
İdmançılar (xüsusilə dağ velosipedi, xizək və ya skeletli idman növlərində)
🔹 Qarşısını Necə Almaq Olar?
Osteoporozun qarşısının alınması üçün D vitamini və kalsium qəbulu
Evdə və çöldə yıxılma risklərini azaltmaq
İdman zamanı qoruyucu vasitələrdən istifadə etmək
Möhkəm və düzgün ayaqqabı geyinmək (balans üçün)