Bronşektazi
Səbəbləri
Bronşektazinin bir çox səbəbi vardır:
Təkrarlanan İnfeksiyalar: Xroniki bronchit, pneumoniya və ya digər ağciyər infeksiyaları bronşların zədələnməsinə səbəb ola bilər.
Genetik Xəstəliklər: Cystic fibrosis (mukovissidoz) bronşektazi inkişafında ən yaygın genetik səbəblərdəndir.
İltihabi Xəstəliklər: Granülomatoz xəstəliklər, e.g., Wegener xəstəliyi, sarcoidosis.
Böyük Damarların Problemləri: Ağciyərlərdə qan dövranında problem, e.g., pulmoner hipertansiyon.
Hava Yollarının Tıxanması: Tıxanmalara səbəb olan kütlə (məsələn, şiş) bronşların genişlənməsinə yol açır.
Əlamətlər
Bronşektazinin əlamətləri aşağıdakılardır:
Xroniki Öskürək: Uzun müddət davam edən öskürək, çox vaxt bəlğəmlidir.
Bəlğəmin Olması: Bəlğəmin miqdarı artar, bəzən sarı, yaşıl və ya qanlı ola bilər.
Nəfəs Darlığı: Fiziki fəaliyyət zamanı və ya sakitlikdə meydana gələ bilər.
Ağrı: Ürək döyüntüsündə azalma, döş qəfəsində ağrı.
Yüksək Temperatur: Bəzən infeksiyaların səbəbindən yüksək ateş yaranır.
Diaqnoz
Bronşektazinin diaqnozu üçün aşağıdakı metodlar istifadə olunur:
Fiziki Müayinə: Həkim, simptomları qiymətləndirir və ağciyərləri dinləyir.
Görüntüləmə Testləri:
Kompyuterləşdirilmiş Tomoqrafiya (KT): Bronşektazinin dəqiq görüntülərini təmin edir.
Rentgen: Bronşların vəziyyətini göstərmək üçün istifadə olunur.
Spirometriya: Ağciyər funksiyasını qiymətləndirmək üçün.
Bronkoskopiya: Bronşların birbaşa müayinəsi, eyni zamanda biopsiya və ya mədəniyyət üçün nümunə götürülməsi.
Müalicə
Bronşektazinin müalicəsi aşağıdakı yollarla həyata keçirilə bilər:
Medikal Müalicə:
Antibiotiklər: İnfeksiyaların müalicəsi üçün.
İnflamatuar Dərmanlar: İltihabı azaltmaq üçün kortikosteroidlər.
Mukolitiklər: Bəlğəmin incəlməsi üçün.
Fiziki Terapiya:
Nəfəs məşqləri: Ağciyərləri açmaq və bəlğəmi çıxarmaq üçün.
Postural Drenaj: Ağciyərlərin boşaldılması üçün baş aşağı pozisiyada durmaq.
Cərrahiyyə:
Bəzi hallarda, zədələnmiş bronşların cərrahi müdaxiləsi və ya lobektomiya (ağciyərin bir hissəsinin çıxarılması) lazım ola bilər.
Nəticə
Bronşektazi, ciddi bir vəziyyət ola bilər, lakin müalicə ilə idarə oluna bilər. Hər hansı bir simptom aşkar edildikdə, həkimə müraciət etmək vacibdir. Müayinə və müalicə, ağciyər sağlamlığını artırmağa və uşaqların keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər. Bronşektazi, ciddi tibbi vəziyyətləri əhatə edir və mütəxəssis dəstəyi ilə daha effektiv müalicə oluna bilər.