Buğda allergiyası nədir? Buğda allergiyasının əlamətləri hansılardır?
Buğda Allergiyasının Əsas Səbəbləri
Buğda allergiyasına səbəb olan əsas zülallar:
Gliadin: Gluten tərkibində tapılan zülal.
Albumin və Globulin: Buğda dənəsinin əsas zülalları.
Glutenin: Buğdanın yapışqanlığını təmin edən maddə.
Buğda Allergiyasını Tetikleyen Məhsullar
Çörək, makaron, kekslər və biskvitlər.
Buğda unu ilə hazırlanan məhsullar.
Soslar və qatılaşdırıcılar (buğda ehtiva edə bilər).
Buğda Allergiyasının Əlamətləri
1. Dəri ilə Əlaqəli Simptomlar
Qaşıntılı Səpgilər: Ümumiyyətlə dəridə qızartı və qaşıntı ilə müşahidə edilir.
Atopik Dermatit: Allergiya fonunda dəri qıcıqlanması.
Urtikaria (Qabarıqlar): Böyük və qaşıntılı dərialtı qabarıqlar.
2. Tənəffüs Sistemi Simptomları
Asmaya bənzər simptomlar:
Nəfəs darlığı, hırıltılı nəfəs.
Burun Tutulması və Axıntısı:
Rinitə bənzər burun simptomları.
Öskürək və Boğaz Qaşıntısı.
3. Həzm Sistemi Simptomları
Qarın Ağrısı: Həzm zamanı narahatlıq hissi.
Qusma və Ürəkbulanma.
İshal və ya Qəbizlik: Həzm sisteminin pozulması.
4. Anafilaktik Reaksiya (Ağır Hallarda)
Şiddətli Nəfəs Darlığı: Hava yollarının daralması səbəbindən.
Qan Təzyiqinin Düşməsi: Huşun itirilməsi ilə nəticələnə bilər.
Dodaq, Dil və Boğazda Şişkinlik.
5. Ümumi Simptomlar
Yorğunluq və zəiflik hissi.
Başgicəllənmə və ya baş ağrısı.
Gözlərin qaşıntısı və qızarması.
Diaqnostika
Buğda allergiyasını təsdiqləmək üçün aşağıdakı üsullar istifadə olunur:
Dəri Prik Testi:
Kiçik miqdarda buğda zülalı dərinin altına yeridilir və reaksiya müşahidə edilir.
Qan Testi:
IgE (immunoglobulin E) səviyyələri ölçülür.
Eliminasiya Diyeti:
Buğda ehtiva edən qidaların bir müddət tamamilə kənarlaşdırılması.
Provokasiya Testi:
Həkim nəzarəti altında buğda ehtiva edən qidanın yenidən qida rasionuna daxil edilməsi.
Buğda Allergiyasının Müalicəsi
1. Allergenin Kənarlaşdırılması
Buğda və buğda ehtiva edən qidaların rasiondan çıxarılması.
Qlutensiz Məhsulların İstifadəsi:
Qarabaşaq, düyü unu və qarğıdalı unundan istifadə edilə bilər.
2. Dərman Müalicəsi
Antihistaminlər:
Allergik reaksiyaları idarə etmək üçün.
Bronkodilatorlar:
Tənəffüs problemləri zamanı hava yollarını açmaq üçün.
Kortikosteroidlər:
Şiddətli hallarda iltihabı və reaksiyanı azaltmaq üçün.
Adrenalin İnyeksiyası (Epinefrin):
Anafilaksi vəziyyətində həyatı xilas edən dərman.
3. Hipoallergenik Alternativlər
Qlutensiz və buğdasız məhsulların seçilməsi.
Evdə hazırlanmış və tərkibi bilinən qidaların istifadəsi.
Profilaktika
Etiketləri Oxuyun:
Hazır qida məhsullarının tərkibini diqqətlə yoxlayın.
Alternativ Qidalara Keçin:
Qlutensiz çörək, düyü, qarğıdalı məhsulları.
Təhsil və Şüurlandırma:
Uşaqlara və ailə üzvlərinə allergiya haqqında məlumat verin.
Həkimlə Daimi Nəzarət:
Allergiya simptomlarının izlənilməsi və yeni müalicə üsullarının tətbiqi.
Nəticə
Buğda allergiyası ciddi və həyat keyfiyyətinə təsir edə bilən bir vəziyyətdir. Onun simptomları tənəffüs, dəri və həzm sistemi ilə əlaqəli müxtəlif formalarda özünü göstərə bilər. Əgər buğda allergiyasından şübhələnirsinizsə, diaqnoz və müalicə üçün həkimə müraciət etmək vacibdir. Profilaktik tədbirlər və düzgün qidalanma ilə allergik reaksiyaların qarşısını almaq mümkündür.